konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, tüplü lpg bayilik sözleşmesi ihlali ve farklı marka tüp satışı iddiasıyla açılan 500.000 tl cezai şartın tahsili amaçlı itirazın iptali davası.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, tüplü LPG bayilik sözleşmesi ihlali ve farklı marka tüp satışı iddiasıyla açılan 500.000 TL cezai şartın tahsili amaçlı itirazın iptali davası.

Özet: Davacı, davalı ile arasındaki tüplü LPG bayilik sözleşmesini ihlal ederek başka marka tüpler sattığı iddiasıyla sözleşmedeki 500.000 TL cezai şartın tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; davalı ise cezai şartın ilamsız takibe konu edilemeyeceğini, bayilik ilişkisinin devam ettiğini, başka marka tüplerin arıza yapan bir araçtan emanet bırakıldığını, iddianın kötü niyetli ve haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı ... arasında, 24.11.2021 tarihli, 5 yıllık, “Tüplü LPG Bayilik Sözleşmesi” tanzim edildiğini, Davalının bayilik sözleşmesinin 2. ve 6. maddelerine aykırı olarak farklı marka tüp sattığı müvekkili tarafından haricen öğrenildiğini, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş ... K. Sayılı dosyasında 10.11.2023 tarihinde keşif yapıldığını, buna göre davalının işyeri önünde bulunan ... Reklam panolu ... plakalı servis aracında bulunan ... Marka tüplerin dışında 20 adet 2 kilogramlık dolu mühürlü halde ..., 25 Adet 12 kilogramlık ... Grubu (... Gaz, ... Gaz) tüpler davalının farklı marka tüp satmış olduğunu gösterdiğini, Sözleşmenin 35. maddesi gereği Müvekkili şirketin, davalının sözleşmeye aykırı tutumları nedeni ile tahakkuk eden 500.000,00-TL cezai şart bedelinin davalı/borçludan tahsili için Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, Takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile sonuçlandığını, 24.11.2021 tarihli Tüplü LPG Bayilik Sözleşmesi ile yüklendiği edimleri ihlal edip işyerinde ve araçlarında başka markalara ait tüp bulunduran veya satışa sunan davalı, bayilik sözleşmesinin 35.maddesinde kararlaştırılan 500.000 TL cezai şart bedelini müvekkil şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, ifade ve beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yerleşik Yargıtay kararları" gereğince cezai şartın ilamsız takip konusu yapılamayacağından haksız açılan davanın reddini talep etiklerini, Taraflar arasında ticaret ve bayilik ilişkisinin halen devam etmekte olduğunu, müvekkilinin davacı firmaya hiçbir borcunun olmadığını, davacı şirketin kötü niyetle cezai şart talebinde bulunduğunu, olayda cezai şart talep edilebilme şartlarının oluşmadığını, Müvekkilinin taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine bir aykırı fili, muhalefeti veya ihlalinin bulunmadığını, Davacının davasına dayanak delil tespitinin yapılmasından itibaren iki yıl gibi bir zaman geçtiğini, davacı firmanın bu zaman zarfında bayisi olan müvekkili ile ticaretini devam ettirdiğini, abonelerden gelen boş tüpleri davacı şirkete ait tesislerinde doldurarak müvekkiline hem LPG tüpü hem de gaz satışını fatura karşılığında sürdürdüğünü, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş ... karar sayılı dosyasında tespit edilen LPG tüplerinin müvekkile ait olmayıp emanet bırakılan tüpler olduğunu, başka firma firmaya ait ... plakalı tüp dağıtım servis aracının 09.11.2023 tarihinde müvekkile ait iş yerinin bulunduğu sokakta arızalandığını, arızalanan aracın oto kurtarıcı ile tamire sevk edilmesi gerektiğinden üzerindeki LPG tüplerin Keçeciler caddesi üzerinde hizmet veren müvekkiline emanet olarak bırakıldığını, durumun 09.11.2023 tarihinde düzenlenen tutanak ile tespit edildiğini, Yaşanan bu zaruret hali yapılan tespit ve düzenlenen bilirkişi raporu ile müvekkili tarafından davacı şirket yetkililerine izah edildiğini, davacı şirket yetkililerinin de bu duruma herhangi bir itirazının da olmadığını, neticede taraflar arasındaki ticaret ve sözleşmesel ilişkinin de bugüne kadar itirazsız olarak, aralıksız ve nizasız devam ettiğini ve halen de devam etmekte olduğunu, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Dİş ... karar sayılı delil tespitinden iki yıl sonra, bu tespit dayanak yapılarak yapılan takibin kötü niyetli olduğunu, ifade ve beyan ederek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi çerçevesinde davalının 24/11/2021 tarihli Tüplü LPG Bayilik Sözleşmesi'nin 2. maddesi ve 6. Maddesinde yer alan yasağa aykırı olarak farklı marka tüp sattığı ve davalının işyerinde, müştemilatında vb. yerlerde farklı marka tüp bulundurduğu gerekçesiyle cezai şartın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise; Cezai şartın icra takibine konu edilip edilemeyeceği, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin halen devam edip etmediği, devam etmekte ise davacı tarafından cezai şart için talepte bulunulmasının hukuken mümkün olup olmadığı, davalı tarafından bayilik sözleşmesine aykırı hareket edilip edilmediği, davacının cezai şart dolayısıyla bir alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususunda olduğu görüldü.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) GÖREV DAVA ŞARTI AÇISINDAN YAPILAN SÖZLEŞMEDE: Taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesinin karma tipli sözleşme olduğu, 6102 Sayılı Kanunda yer alan ve mutlak ticari dava sayılan sözleşme/davalardan olmadığı, davacının adı geçen kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olduğu, davalının ise bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü gerçek kişi tacir olduğu, ihtilafın tarafların ticari işletmesiyle alakası olduğu ve eldeki davanın nispi ticari davaya vücut verdiği Mahkememizce kabul edilerek işin esasına geçilmiştir.

(2) İCRA DOSYASI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: T.C. Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde takip tarihinin 15/05/2025 tarihi olduğu, takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı olduğu, takibin cezai şart bedeli olmak üzere alacak aslı 500.000,00 TL üzerinden Örnek-7 İlamsız icra takibi olduğu, davalı/borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğu, borca itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği, T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 21/06/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış, Mahkememizce işin esasına geçilmiştir.

(3) TARAFLAR ARASINDA AKDEDİLEN BAYİLİK SÖZLEŞMESİNİN CEZAİ ŞARTA İLİŞKİN DÜZENLEMESİNİN İNCELENMESİNDE: 24/11/2021 Tarihli bayilik sözleşmesinin 35. Maddesinin incelenmesinde özetle bayinin sözleşmede kararlaştırılan hükümleri ihlal etmesi halinde davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi fesh edebileceği ve 500.000,00 TL cezai şart talep edebileceği kararlaştırılmıştır. Yine sözleşmenin 1. Maddesinde bayinin davacı ile rekabet halinde olan başka firmaların ürünlerini bulundurmayacağı ve satmayacağını taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.

(4) T.C. KONYA . SULH HUKUK MAHKEMESİNİN ... D. İŞ DOSYASINDA ALINAN 02/12/2023 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA ÖZETLE; Davalı/bayinin araçlarında, davacıya ait ürünler ile birlikte davacı ile rekabet halinde olan Milangaz, ..., ..., ... ve ... ait boş ve dolu ürünlerin bulunduğunun tespit edildiği rapor edilmiştir.

(5) TANIK ANLATIMLARI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflarca bildirilen tanıkların dinlenmiştir.

Davacı tanığı ... , Mahkememizin 05/05/2026 Tarihli duruşmasında alınan yeminli beyanında özetle; Davalı ile eski iş yeri komşuları olduklarını, çalışmı olduğu 3Enerji isimli firmanın aracının arızalanması sebebiyle kendilerine ait tüplerin davalıya ait araca aktarıldığını, kendisinin çalıştığı firmanın arızalanan aracının çekici ile çekildiğini, bu yüzden bu tüpleri davalının aracına ve iş yerine bırakmak zorunda kaldıklarını ifade etmiştir.

Diğer tanıkların dinlenmesinden tarafların karşılıklı olarak vazgeçmeleri sebebiyle 6100 Sayılı Kanunun 196/1 ve 241/1 maddesi gereğince dinlenmeyen tanıkların dinlenmesinden vazgeçilmesine karar verilmiştir.

(6) TACİR OLAN TARAFLARIN TİCARİ DEFTER VE BELGELERİ ÜZERİNDE YAPILAN İNCELEMEDE: Mahkememizce tacir olan tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 11/04/2026 Tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin 24/11/2021 tarihinde başladığı, T.C. Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyasında yapılan tespitin sonrasında da taraflar arasındaki bayilik ilişkisi ve ticaretin devam ettiği, 2025 yılı defter ve belgelerin incelenmesinde tarafların alacak/borç konusunda mutabık oldukları rapor edilmiştir.

(7) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, icra dosyası, bayilik sözleşmesi, tanık anlatımları, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde her ne kadar davacı tarafından davalının bayilik sözleşmesine aykırı olarak rekabet halinde bulunduğu başka firmalara ait ürünleri bulundurduğu ve sattığı iddiasıyla eldeki dava açılmış ise de tanık ... , Mahkememizin 05/05/2026 Tarihli duruşmasında alınan yeminli beyanında davalı ile eski iş yeri komşuları olduklarını, çalışmış olduğu 3Enerji isimli firmanın aracının arızalanması sebebiyle kendilerine ait tüplerin davalıya ait araca aktarıldığını, kendisinin çalıştığı firmanın arızalanan aracının çekici ile çekildiğini, bu yüzden bu tüpleri davalının aracına ve iş yerine bırakmak zorunda kaldıklarını ifade ettiği, bu hususun yanı sıra taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesinin cezai şarta ilişkin hükümlerinin incelenmesinde kararlaştırılan cezai şartın "ifaya ekli" cezai şart olmadığı, "ifa yerine" cezai şart olarak kararlaştırıldığı ve feshe bağlı kararlaştırıldığı, tarafların incelenen ticari defterlerinde T.C. Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyasında yapılan tespitin sonrasında da taraflar arasındaki bayilik ilişkisi ve ticaretin devam ettiğinin tespit edildiği, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10/02/2010 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında yasal şartları oluşmadığından davacının cezai şart talep edemeyeceğine kanaat edilmekle davasının reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

Her ne kadar davalı tarafından kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de davaya dayanak takipte davacının haksız olduğuna kanaat edilmekle birlikte takibe geçmesinde kötüniyetli olduğunun ispatının davalının üzerinde olduğu, dosyadaki mevcut delil durumuna davacının kötüniyetli olarak takibe geçtiği davalı yanca ispat edilemediğinden yasal şartların oluşmadığına kanaat edilmekle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının REDDİNE,

2-Yasal şartların oluşmadığına kanaat edilmekle davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 6.038,75TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 5.306,75-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,

4-Hazine tarafından karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından yapılan 87,50 TL vekalet harcı masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4 maddesi uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/02/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,

9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde 04/06/2025 Tarih ve 7550 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun Ek-1 Maddesinin 2. Fıkrasına eklenen amir kanun hükmü gereğince DAVA TARİHİ İTİBARİYLE tayin olunan parasal sınırlar nazara alınarak T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026

Katip Hakim