ankara 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı araç hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı talepli sigorta davası.

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Trafik Kazası Kaynaklı Araç Hasar Bedeli ve Değer Kaybı Tazminatı Talepli Sigorta Davası.

Özet: Davacıya ait aracın davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın %100 kusurlu olduğu maddi hasarlı trafik kazasında zarar görmesi ve değer kaybetmesi üzerine, davacı orijinal parça bedellerinin ödenmemesi ve aracındaki değer kaybının karşılanmaması gerekçesiyle, başlangıçta sembolik talep ettiği 200 TLyi ıslah ile hasar bedeli olarak 7.810,30 TLye ve değer kaybı olarak 15.000,00 TLye yükselterek, toplam 22.810,30 TLnin poliçe limiti dahilinde avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi ise zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarındaki parça değişimine ilişkin hükümleri ve ispat yükünü savunma olarak ileri sürmektedir.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/666 Esas - 2025/434

T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/666 Esas

KARAR NO : 2025/434

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 27/09/2024

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 07.06.2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı araç, maddi hasarlı trafik kazasına karışmıştır. ... plakalı araç sürücüsünün, KTK maddelerini ihlal ederek müvekkile ait araca çarpması neticesinde müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, incelenen tramer kayıtlarına göre, meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün, kazanın oluşmasında %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait araçta hasar gören parçaların orijinal parça olmasına rağmen davalı yan orijinal parça yerine yan sanayi parça gönderdiğini, mevcut kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedeli bakımından bilirkişi raporu ile gerçek zararın (Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda orijinal parça bedeli üzerinden iskonto indirimi yapılmaksızın ve KDV dahil edilerek) hesaplanarak poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, mevcut kaza nedeniyle parçaların orijinalliğini kaybettiğini ve boya işlemi yapıldığını, müvekkiline ait araçta değer kaybı oluştuğunu, gerek hasarlanan parçalar gerekse tramer kaydı nedeniyle aracın rayiç bedelinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini, oluşan değer kaybı tazminatının bilirkişi raporu ile tespit edilerek poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, kaza anında kusurlu bulunan aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını yapan sigorta şirketi, karşı tarafın aracında meydana gelen hasar bedelinden ve değer kaybı bedelinden, araç sahibi/sürücüsü ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ve hasar bedelinden kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortacısı konumunda bulunan ... Sigorta A.Ş. de araç sürücüsü/sahibi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ... Sigorta A.Ş'ye 02.08.2024 tarihinde posta yoluyla hasar ve değer kaybı yönünden başvuru yapılmış olup 05.08.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı şirketçe başvurularına yönelik herhangi bir cevapta bulunulmadığı gibi taraflarına herhangi bir ödeme de yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla davanın kabulü ile, hasar bedeli olarak şimdilik 100,00 TL ve değer kaybı bedeli olarak şimdilik 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL' nin poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile tarafımıza ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 17/06/2025 tarihli ıslah dilekçesi özetle; Dava dilekçesinde talep edilen 100,00 TL hasar bedelini 7.710,30 TL artırarak 7.810,30 TL'ye tamamladıklarını, 7.810,30 TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsiline karar verilmesini yine, dava dilekçesinde talep edilen 100,00 TL değer kaybı bedelini 14.900,00 TL artırarak 15.000,00 TL'ye tamamladıklarını, 15.000,00 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın şirketleri nezdinde Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası ile sigortalandığını, ekte yer alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2 numaralı ‘Tazminat Ve Giderlerin Ödenmesi’ başlıklı maddesinin 2.1. bendinde hasar gören parçanın orijinal olması halinde; "Hasar halinde hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirileceğini, ancak hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirileceğini, bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğunu, bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemeyeceğini", “hasar gören parçanın orijinal olmaması halinde ise eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirileceğini, ancak hasar gören parçanın eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde orijinal parça ile değiştirileceğini, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değişim imkânı olduğu halde orijinal parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza tarihi itibarıyla benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça bedeli ile sınırlı olacağını, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değişim imkânı olduğunu ispat yükü sigortacıya ait olacağını, bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemeyeceğini”, kazanın şirkete ihbarıyla beraber 4571 sayılı hasar dosyası açıldığını ve eksper ataması yapıldığını, kazaya ilişkin hasar ekspertiz raporunun dilekçe ekinde yer aldığını, rapora göre davacıya ait Opel Astra/2014 model ... plakalı hususi araç ön kısım sol yan bölgesinden hasar aldığını, hasar gören parçaların tamiri/onarımı mümkün olduğunu, hasar gören sol ön çamurluk değiştirildiğini ve ön tamponun da onarıldığını, eksper raporunda belirtildiği üzere; öncelikle değişmesi gereken hasarlı parçaların niteliğinin belirlendiğini ve ön çamurluk sol (eşdeğer) şeklinde araçta yer alan hasarlı parçanın niteliğinin yazıldığını, Genel Şartlar gereği hasar gören parça eşdeğer bir parça ise yeni değişim de eşdeğeriyle yapılacağını, bir başka deyişle davacıya ait aracın sol ön çamurluk parçası orijinal olmadığından değişimi de eşdeğeriyle yapıldığını, hasar gören parçanın orijinal olmadığı durumlarda sigorta şirketinin orijinal parça ile değişim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, eksper raporunda görüldüğü üzere onarım ve değişim yapılan parçalar açıkça gösterildiğini, somut olayda hasar gören aracın 2014 model olduğu, araçta mevcut hasar gören parçanın da orijinal olmadığı dikkate alındığında değişim yapılan parçanın eşdeğer parça olması hayatın olağan akışına uygun olduğunu, parça tedariklerinin yapıldığını ve aracın onarımı gerçekleştirilerek zararın tamamen giderildiğini, müvekkili sigorta şirketinin yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğinin açıkça görüldüğünü, raporda da görüldüğü üzere hasardan dolayı mağdur araç sahibinin 8.300,00 TL işçilik ve yedek parça masrafı yer aldığını ve ödemenin 19/07/2024 tarihinde davacı Nesrin SALMAN adına kayıtlı banka hesabına gönderildiğini, ödemeye dair dekontun ekte olduğunu, bu nedenle şirketlerinin davacıya herhangi bir bakiye borcunun bulunmadığını, işbu dava ikame edilmeden önce değer kaybı talebinin avukat aracılığıyla taraflarına iletildiğini, ancak hasar eksper raporu, kaza tespit tutanağı, hasar resimleri ve aracın geçmiş hasar kayıtları incelendiğinde aracın ön tampon bölgesinden daha önce de hasar aldığı ve somut hasar da aracın plastik aksamlarının zarar gördüğü anlaşıldığından değer kaybı bulunmadığı kanaatine varılarak değer kaybı ödemesi yapılmadığını, aracın hasar geçmişinin detaylı olarak incelenmesi ve dosyaya kazandırılması amacıyla plaka üzerinden ve plaka değişikliği nedeniyle şase / motor numarası üzerinden SBM sorgularının yapılması için SBM'ye müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, bu nedenle davacının araç onarımı yapılarak maddi zararı giderildiğini, sebepsiz zenginleşme kapsamındaki bu davanın reddinin gerektiğini, somut olayda değer kaybına uğradığı iddia edilen aracın 2014 model olduğunu, 10 yaşını doldurduğunu, km’nin ise 227.779 olarak eksper raporunda yazıldığını, bu durumun aracın kullanılmışlık düzeyini önemli ölçüde gözler önüne serdiğini, ilgili düzenlemeler ve kararlar uyarınca aracın önceki hasarlarının tespiti ile birlikte aracın yaşı, kilometresi ve kullanılmışlık düzeyinin de dikkate alınmasını ve lehlerine belirlenmesini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç hasar zararının tazmini istemine ilişkindir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, Makine Mühendisi ...'ın 12/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda,

A-Kusur Yönünden; ... plakalı davalıya sigortalı araç sürücüsü ...’ün değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 57/a-b maddelerinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (h) bendinde yer alan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” asli kuralını ihlal etmesi nedeniyle %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı davacıya ait araç sürücüsü...’ın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü kural ihlali görülmediğinden dolayı olayda kusursuz olduğu, olaya neden olan sürücü ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araç davalıya sigortalı olduğundan dolayı takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davalının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında ve poliçe limiti dahilinde meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunabileceğinin değerlendirildiği,

B-Tazminat Yününden; Davacıya ait ... plakalı, Opel marka, Astra HB 1.4 140 Enjoy Active tip, 2014 model araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibarıyla 17.195,30 TL, davalı tarafından yedek parçacı ve davacıya toplamda 10.296,56 TL ödeme yapılmasıyla davacının hasar yönünden talep edebileceği miktarın 6.898,74 TL olacağı, aracın olay sırasında 10 yaşında, dava konusu kaza öncesi ve sonrası piyasa değerinin aynı 650.000,00 TL olmasıyla dava konusu kazadan kaynaklı ikinci el piyasasında reel değer kaybının görülmeyeceği, belirtilmiştir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilmiş; Makine Mühendisi Sigorta Eksperi bilirkişisi Cafer Yalcıntaş'ın 05/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda, ... plakalı W0LPD6EC6FG007638 şase no’ lu, A14NET19FV3291 Motor no’ lu 2014 Model olan opel astra hb 1.4 140 enjoy actıve marka aracın, 07.06.2024 tarihinde yapmış olduğu kaza sonrasında; Araç üzerinde meydana gelen toplam hasar miktarının kdv hariç 15.089,05.TL (kdv dahil 18.106,86 TL) olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 10.296,56 TL hasar tazminatı ödendiği, bakiye alacak tutarın kdv hariç 4.792,49 TL (kdv dahil 7.810,30 TL) olduğu, Kaza tarihi itibarı ile toplam değer kaybının, piyasa 2. El hasarlı – hasarsız araç farkı Değer Kaybının 15.000,00 TL olduğu, bildirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının kazanın meydana gelişinde kusuru bulunmadığı, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı dava dışı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubundan sonra 7.810,30 TL bakiye hasar bedeli ve 15.000,00 TL değer kaybı bedellerinin poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davacı vekilinin bu bedeller üzerinden dava değeri artırım dilekçesi sunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın KABULÜ ile;

A)7.810,30 TL bakiye hasar tazminatının temerrüt tarihi olan 17/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B)15.000,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 17/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen 22.810,30 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.558,17 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 387,00 TL ıslah harcı toplamı olan 814,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 743,57 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 387,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.303,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 268,50 TL tebligat gideri, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.268,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 22.810,30 TL üzerinden takdir edilen 22.810,30 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/06/2025

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır