Danıştaydaki temyiz davasında, askerlik hizmeti sırasında tank eğitiminde yaralanıp engelli kalan askerin idarenin kusursuz sorumluluğu ve müterafik kusur indirimine ilişkin maddi ve manevi tazminat talebi.
Özet: Askerlik görevi sırasında bir eğitim kazasında yaralanarak engelli hale gelen davacının açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi idarenin kusursuz sorumluluğu gereği tazminata hükmetmiş; bölge idare mahkemesi ise davacının %20 müterafik kusuru bulunduğunu ve faiz talebi olmadığından kabul edilen tazminatlara faiz işletilemeyeceğini belirterek maddi tazminatı azaltmış ve faiz talebini reddetmiştir. Bunun üzerine hem davacı müterafik kusurun ve faiz işletilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, hem de davalı idare olayın davacının kusurundan kaynaklandığını ve manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2024/6109Karar No : 2025/6188 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi ...'üncü Zh.Tug. ...'nci Tnk. Tb. ...'nci Tnk. BI. Komutanlığı emrinde tank er olarak askerlik hizmetini yapmakta iken, 28/01/2021 tarihinde durgun sulardan geçiş eğitiminde kullanılacak tanka ait şnorkel bacasının araca yüklendiği esnada sağ el serçe parmağının şnorkel bacasının altına sıkışması sonucu engelli hale geldiğinden bahisle olayda idarenin sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlara karşılık 10.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 237.551,10 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; idari tahkikat raporu incelendiğinde, kaza sonucu meydana gelen olayın askeri hizmetin ifası sırasında gerçekleştiği, zararı doğuran olay ile askeri hizmet arasında illiyet bağı bulunduğu dikkate alındığında idarenin kusursuz sorumluluğu kapsamında davacının zararlarının tazmin edilmesi gerektiği, maddi tazminat istemi yönünden, davacının zararlarının tespit edilebilmesi için yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan bilirkişi raporu uyarınca 237.551,10 TL maddi tazminatın ödenmesi gerektiği, manevi tazminat istemi yönünden, davacının askerlik yükümlülüğünü yerine getirdiği ve idarenin gözetim ve sorumluluğu altında bulunduğu sırada yaralanması, %4 engellilik oranında yaralanması sonucunda duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı, üzüntü ve ruhsal sıkıntılarının kısmen de olsa dindirilmesi için 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayın davacının yerine getirdiği görev esnasında bir anlık dikkatsizliği sonucunda meydana geldiğinin hem kendi ifadesinde hem de idari tahkikat raporunda belirtildiği görüldüğünden davacının tazminat istemine konu olayın meydana gelmesinde %20 oranında müterafik kusuru bulunduğu, maddi tazminat istemi yönünden, hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varılan hesap bilirkişi raporu uyarınca hesaplanan 237.551,10 TL'nin davacının % 20 müterafik kusuru oranında azaltılarak 190.040,88 TL maddi tazminatın davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği; hükmedilen tazminat miktarlarına işletilen faiz yönünden, davacının, dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminat istemlerine faiz işletilmesi talebi bulunmadığından kabul edilen tazminat miktarlarına yasal faiz işletilemeyeceği gerekçesiyle davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, istinafa konu kararın 190.040,88 TL maddi tazminat tutarını aşan kısmı ile 190.040,88 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat tutarlarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, söz konusu kısımlar yönünden davanın reddine, 190.040,88 TL maddi tazminat ile davacının manevi tazminat talebinin 20.000,00 TL'lik kısmının kabulüne ilişkin kısmı bakımından ise davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, olay nedeniyle idarenin sorumluluğunun bulunduğu, kendisinin müterafik kusurunun olmadığı, Bölge İdare Mahkemesince dayanak alınan ifade tutanakları ve bilgi alma tutanağının delil olarak değerlendirilemeyeceği, istinaf aşamasında davalı idarenin faiz başlangıç tarihinin karar tarihinden itibaren uygulanması gerektiği yolunda itirazı olmasına rağmen istinaf talebinin genişletilerek faize hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, miktar artırımı dilekçesine verilen cevabın dikkate alınmamasının bozma sebebi olduğu, olay nedeniyle bedensel zarara davacının kendi kusuruyla sebep olduğu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyasının incelenmesinden; davacının, Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi ...'üncü Zırhlı Tug. ...'nci Tnk. Tb. ...'nci Tnk. Bölük Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta iken, 28/01/2021 tarihinde Komutanlık garajında bulunan ve 02-05 Şubat 2021 tarihleri arasında icra edilecek derin sulardan geçiş eğitiminde kullanılacak olan ...4 tankına ait şnorkel bacasının 3 personel ile BMC aracına yüklendiği esnada sağ el serçe parmağının şnorkel bacasının altına sıkıştığı, bunun üzerine derhal kışla revirine, müteakiben ambulansla Çerkezköy Devlet Hastanesi Acil Servisine, buradan da ambulansla Çorlu Devlet Hastanesi Acil Servisine sevk edildiği, buradaki muayenesi neticesinde plastik cerrahi polikliniğine sevk edildiği, sağ el beşinci (serçe) parmağı ucundan 1.5 cm kadar ezikli kırık meydana geldiği ve bunun neticesinde sinirlerinin zedelendiği, tedavisinin ardından askerlik görevine devam edip hizmet süresini tamamlaması nedeniyle 06/08/2021 tarihinde terhis edildiği, davacı tarafından meydana gelen olay nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazmini istemiyle 05/10/2021 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunulduğu, söz konusu başvurunun reddi üzerine 10.000,00 TL (miktar artırımı üzerine 237.551,10 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı ile hükmedilen tutarlara yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, tarafların dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.B) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacının Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:Uyuşmazlığa konu olayda, davacının, askerlik görevini yapmakta iken, ... tarihinde ...'üncü Zırhlı Tug. ...'nci Tnk. Tb. ...'nci Tnk. Bölük Komutanlığı garajında bulunan ve 02-05 Şubat 2021 tarihleri arasında icra edilecek derin sulardan geçiş eğitiminde kullanılacak olan ... tankına ait şnorkel bacasının 3 personel ile BMC aracına yüklendiği esnada sağ el serçe parmağının şnorkel bacasının altına sıkıştığı, yapılan müdahalede sağ el beşinci (serçe) parmağı ucundan 1.5 cm kadar ezikli kırık meydana geldiği ve bunun neticesinde sinirlerinin zedelendiği, olay akabinde yapılan idari soruşturma sonucunda hazırlanan idari tahkikat raporu incelendiğinde, meydana gelen zararın idareye atfedilebilecek herhangi bir hizmet kusurundan kaynaklanmadığı, ancak olayın, davacının askerlik hizmetini ifa etmek üzere Devletin sorumluluğu ve güvencesi altında bulunduğu sırada ve er olarak yürütülen görev uyarınca emir komuta zincirine uyulması esnasında gerçekleştiği hususları dikkate alındığında, idari faaliyet ile meydana gelen zarar arasında nedensellik bağının kesildiğinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının maddi ve manevi zararlarının, yürütülen bir kamu hizmetinin bünyesinde taşıdığı riskler nedeniyle uğranılan zararların kusur şartı aranmaksızın giderilmesini öngören risk ilkesi uyarınca kusursuz sorumluluk kapsamında karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Davacının dava konusu olay nedeniyle % 4 oranında bedensel güç kaybına uğradığı, bu nedenle günlük yaşamını ve çalışma hayatını emsallerine ve eskiye nazaran daha fazla güç (efor) sarf ederek sürdürmek zorunda kalması nedeniyle maddi zararının bulunduğu açıktır.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, geçici iş göremezlik süresinin sona erdiği tarihten davacının TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenen muhtemel yaşam süresinin sonuna kadar geçecek süre için net asgari ücrete çalışma gücü kaybı oranının uygulanması suretiyle yapılan hesaplama yönteminde ve sonuçta bulunan efor-güç kaybı tazminatı tutarında hukuka aykırılık bulunmamakta olup, Bölge İdare Mahkemesince olayın meydana gelmesinde davacının müterafik kusuru bulunduğu belirtilerek hesaplanan maddi tazminat miktarının söz konusu kusur oranında azaltılmasında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının manevi tazminat istemi ile hükmedilen tutarlara yasal faiz işletilmemesi yönlerinden ONANMASINA, maddi tazminat istemi yönünden BOZULMASINA,3. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/12/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.