Uluslararası demiryolu cam taşımacılığı sırasında oluşan hasar nedeniyle açılan sigorta ve tazminat davalarının Ticaret Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi.
Özet: İrandan demiryolu ile ithal edilen camların Türkiye sınırları içinde taşınması sırasında hasar gördüğü iddiasıyla, ithalatçı firmanın taşıyıcı demiryolu şirketinden uluslararası demiryolu taşımacılığından kaynaklanan tazminat ile sigorta şirketinden mal sigortası poliçesi kapsamında zarar tazmini talep ettiği bu davada, taşıyıcı davalı taraf; davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını ve taşıma sözleşmesi koşullarına göre zarardan sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/717 Esas - 2025/341
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C....ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : 2023/717 KARAR NO : 2025/341DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 25/03/2024KARAR TARİHİ : 23/05/2025G. KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2025Mahkememiz asıl dosyada Tazminat (Uluslararası Demiryolu İle Eşya Taşımacılığından Kaynaklanan), ve birleşen dosyada Sigorta Poliçesinde Zarar Tazmini istemli (Mal Sigortası Kaynaklı) açılan davaların yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA;1)Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, İran'ın/ Tebriz şehrinden, muhtelif özelliklerde ve muhtelif miktarlarda cam ithalatı yaptığını ve ithal edilen malların davalı tarafından demir yolu taşımacılığı ile ... Behiçbey Tren istasyonuna getirildiğini. İş bu getirilen malların bir kısmının hasarlı olduğunu. Müvekkili yetkilileri tarafından yapılan incelemelerde, vagon içerisindeki sehpaların hiçbir şekilde oynamadığı ve vagonlara sabitlendiğini, bağlama noktalarında herhangi bir gevşeme ve yanlış istiflemeye rastlanmadığı, sehpalar üzerindeki brandaların da sağlam olduğunun tespit edildiğini. Bu nedenle taşınan camlar üzerinde oluşan hasarın taşıma esnasında katarların manevralarında, dur-kalk hareketlerinde ve makas değiştirme olayı esnasında olduğunu. Müvekkili tarafından ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/70 D.iş sayılı dosyasında hasar tespiti yaptırıldığını. Hasar olayının Türkiye sınırı içerisinde gerçekleştiğini, davalı tarafa ve sigorta şirketine başvuru yapılmasına rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak, uğradığı zarara karşılık şimdilik 350.000,00-TL nin olay tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yine zararın zamanında tazmin edilmemesi sonucu faiz ile karşılanmayan müvekkili şirketin uğradığı munzam zarar için belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000,00TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.2-Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/218 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından İran/ Tebriz şehrinden muhtelif özelliklerde ve muhtelif miktarlarda cam ithalatı yaptığını. İş bu ithal edilen malların ... Behiçbey istasyonuna demir yolu aracılığıyla farklı seferlerde geldiğini. Ancak malların bir kısmının hasarlı olduğunun tespit edildiğini. Sınır geçişlerinde malların hasarsız olduğunun gümrük görevlileri tarafından tespit edildiği ve bu nedenle dava konusu hasarların Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştiğinin anlaşıldığını. Müvekkili şirketin somut olay neticesinde maddi ve manevi zarara uğradığını. Söz konusu malları ... Taşımacılık A.Ş.'den teslim almayarak, zarar ve tutanak konusunda çıkması muhtemel ihtilafları önlemek amacıyla, iki farklı taşıma için, Mahkemelerde iki farklı tespit isteminde bulunduklarını. Bu iki tespit raporundan 2022 yılında sadece camlardaki hasar miktarı dahi çok büyük meblağlarda olduğunu. Müvekkili şirketin büyük zarara uğradığının açık olduğunu. İş bu meydana gelen zararlar öğrenildikten sonra müvekkili şirket tarafından davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğunu, ancak herhangi bir cevap alınamadığını. Yine T.C.D.D. A.Ş. aleyhine zararın tazmini talebiyle de ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/717 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını belirterek, HMK'nun 109. Maddesi kapsamında fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, araç başına 30.000,00 USD olmak üzere, iki farklı seferde oluşan hasar nedeni ile toplam 60.000,00 USD tutarında ki poliçe bedelinin hasarın meydana geldiği tarihten itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.CEVAP:1-Asıl dosyada, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uluslararası demiryolu taşımalarında esas olan CIM taşıma belgelerinde, gönderici hanesinde SAHAND JAME TABRIZ CO., alıcı hanesinde ise MFA Tekstil Gıda San. ve Tic. A.Ş. (MFA) olduğu ve davacı tarafın bu belgeyle hiçbir bağının olmadığı, işbu davayı açma hakkı ve ehliyetinin bulunmadığından husumetten , yine bu taşımada kaynaklı zarar tazmin dava zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğu ve davanın süresinde açılmadığı nazara alınarak davanın reddine. Aksi halde ise; uluslararası demiryolu taşımalarında hasar olması durumunda düzenlenmesi gereken CIT20 tutanaklarında;"eşya cinsine uygun olmayan vagona yapılan yüklemenin, gönderici tarafından ve rızasıyla yapılmış olması nedeniyle, söz konusu hasardan demiryolları idaresi sorumlu değildir." ibaresine yer verildiği ve hak sahibi/alıcı MFA tarafından imzalandığından müvekkiline karşı iş bu davanın açılamayacağını, davacının hasarın Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştiğine dair iddiasının soyut olduğunu vede ispatlanamadığını belirtilerek, davanın reddini talep ve cevap etmiştir.2-Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/218 esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle iş bu davanın, kısmi dava olarak açılamayacağından harcın tamamlanması aksi halde reddine, ayrıca gerçek hak sahibinin dava dışı satıcı olduğundan aktif husumetinin bulunmadığından, yine zararın/hasarın yük aracı içinde (ambalaj-istif hatası) nedeni ile meydana geldiğinden teminat dışı olduğunu, ayrıca söz konusu taşımanın İrandan, Türkiyeye yapılan uluslararası bir sevkiyat olduğu ve poliçenin yurt içi taşımaları kapsadığından zararın teminat dışı kaldığını. Davacının taşıma işlemini bölerek, İranda ve Türkiyede ayrı ayrı taşıma yapılmış gibi sonuç çıkartılamayacağı ve bu taşımaya ilişkin Türkiyenin de taraf olduğu uluslararası demir yolu taşımalarına ilişkin sözleşme (COTIF) ve Ek-b CIM (demir yolu ile gerçekleştirilen uluslararası eşya taşıma sözleşmeleri hakkında birleşik kurallar) ile birlikte uyuşmazlıklarda göz önünde bulundurulacağını. Söz konusu sözleşmenin kanun niteliğinde olduğu gibi,TTK'nın 1423. Maddesi gereğince aydınlatma görevi yerine getirildiği ve poliçeye itiraz edilmediğinden, poliçenin şartlarına bağlı olunduğu, talep edilen alacağın fahiş olduğu ve faizin başlangıç tarihine ve oranının hatalı olduğunu belirterek, davanın öncelikle aktif husumet veya pasif husumetten reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, asıl davada; uluslararası demiryolu ile eşya taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan emtiadaki ziya ve hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan, birleşen davada ise ; Emtia Sigorta Sözleşmesine dayalı olarak sigorta şirketinden tazmini istemine ilişkindir.Davacı vekili delil olarak; 19/04/2022 tarihli taşıma sözleşmesine, CIM taşıma belgelerine, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/70 D.İş ve 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/165 D.İş tespit dosyalarına, gümrük beyannameleri, hasara ilişkin kayıt ve belgelere, tanık, bilirkişi, keşif ve uzman görüşüne, davalı vekili ise; CIT20 tutanaklarına, CIM taşıma belgelerine, fotoğraflara, yine birleşen davada davacı vekili; sigorta poliçesine, taşıma sözleşmesine, hasara ilişkin tespit dosyalarına, gümrük beyannamelerine, davalı sigorta vekili ise; ekspertiz raporuna ..vs dayanmıştır.Asıl dosyada 03/08/2023 tarihin de arabuluculuğa başvurulduğu ve anlaşamamaya dair son oturum tutanağının sunulduğu, yine birleşen dosyada arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür. Dava konusu olayda, davalı tarafından sunulan CIM (taşıma senedi) belgeleri kapsamında, davacının, dava dışı İran/ Tebriz şehrinde SAHAND JAME TABRIZ CO. dan satın aldığı cam eşyanın, taşıyıcı RADMEHR Anıl CO. ile imzalanan 19/04/2022 tarihli taşıma sözleşmesi kapsamında, İran demir yolu ile Van Kapıköy Gümrüğüne Yüklü katarlarla getirilerek, davalı alt taşıyıcı ... katarına eklenmesi ve ... Behiçbey Gümrüğüne sevkinin sağlandığı. İşbu gümrükte/ varış yerinde bir kısım eşyanın taşıma esnasında hasarlandığının gözlemlenmesi üzerine davalı taşıyıcı tarafından," vagona yapılan yüklemenin, gönderici tarafından ve rızasıyla yapılmış olması nedeniyle, söz konusu hasardan demiryolları idaresi sorumlu değildir." ibaresiyle CIT20 tutanaklarını hazırlandığı ve davacı adına teslim alan MK Lojistik firmasına 11 Nisan, 21 Nisan ve 28 Nisan 2022 tarihinde imzalattırıldığı. Bilaharede hasarı öğrenen davacının, emtiyada ki hasarın tespit için 3/5.07.2022 tarihlerinde ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesi nin 2022/70 D.İş ve 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/165 D.İş dosyalarında tespit yaptırdığı. Söz konusu eşya başında bilirkişi vasıtasıyla tespit ve inceleme neticesinde hazırlanan raporların, davalı ... ye tebliği edildiği, bilahare 03/08/2023 de arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, ancak sonuç alınamadığından iş bu davanın 20/10/2023 tarihinde açıldığı, görülmüştür.Öncelikle sunulan taşıma sözleşmesi ile CIM belgeleri nazara alındığında,1985 tarihinde Türkiyenin de taraf olduğu Demiryolu İle Uluslarası Eşya Taşıma Sözleşmesi İle İlgili Birleşik Hükümler / COTİF/CIM 2.maddesi kapsamında iki devletin ( İran -Türkiye) topraklarından geçen demiryolu taşımcılığında ...hükümlerinin uygulanması gerektiği, anlaşılmaktadır.Bu kapsamda Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşme (COTIF) Ve Ek-b CIM (Demir Yolu İle Gerçekleştirilen Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmeleri Hakkında Birleşik Kurallar)ına göre, (COTİF/CIM 26. maddesi uyarınca) tek bir taşıma belgesine konu taşımanın birden fazla taşıyıcı tarafından gerçekleştirilmesi halinde, her bir taşıyıcı, taşıma sözleşmesinin tarafı haline geleceğinden, dosyamıza sunulan CIM belgelerine göre RADMEHR Anıl CO. ile birlikte taşıma işinin ifasını üstlenen davalı ... Taşımacılık A.Ş'nin iş bu taşımada, taşıyıcı olarak sorumluluğunun bulunduğu ve COTİF/CIM 23. Maddesi uyarınca, taşıma (CİM) belgesi ile eşyayaı taşımayı kabul eden demiryolunun, eşyanın teslimine kadar tüm taşımanın yapılmasında, demiryolu ile uluslararası eşya taşıma sözleşmesi ile ilgili birleşik hükümler (CİM) 5-13-19-20-21 ve 36. Maddeleri gereğince, taşımada rol alan demiryollarının ortak sorumluluğunun bulunduğu, yine COTİF/CIM 48. Maddesi gereğince hasar tazmini istemine ilişkin davanın, malın tesliminden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu görülmektedir. Asıl davada davalı vekili, davacının, iş bu taşımaya ilişkin sözlemenin taraf olmadığından aktif husumet sıfatı bulunmadığı yönündeki itirazının; 19/04/2022 tarihli taşıma sözleşmesinde, davacının taşıtan, dava dışı ... .... .... . şirketinin taşıyıcı olarak yer aldığı, sözleşme kapsamında, eşyanın İran /Tebriz den , ... da bulunan davacıya tesliminin kararlaştırıldığı ve Türkiye kısmında eşyayı taşıma işinin (alt taşıyıcı) ... taşımacılık A.Ş ile gerçekleştirildiği, gümrük beyanname- lerinde davacının alıcı olarak yer aldığı, CIM taşıma belgelerinde; göndericinin ... .... .... Turizm İnş. Tic. ltd. Şti., kabul yerinin İran/Tebriz, teslimat limanının ... Gar Gümrük müdürlüğü olduğu ve davacının bu belgelerde de alıcı olarak yer aldığından CIM 44. Maddesinde belirtilen dava açabilecek kişilerden olduğu görülmekle, iş bu taşımanın davacı lehine yapılan bir taşıma iş olduğundan , Tebriz/İran dan, .../ Türkiye ye ithal edilen cam eşyanın hasarlanması nedeniyle oluşan zarardan asıl taşıyıcı ile birlikte davalı alt taşıyıcının, davacıya karşı, birlikte sorumlu olacakları da nazara alınarak, Türkiye kısmında eşyayı taşıyan ve uluslararası demiryolu taşımacılığı hükümleri gereğince müteselsilen sorumlu olan alt taşıyıcı davalı demiryolu şirketine karşı zarar tazmini istemli iş bu davayı açmada aktif husumetinin bulunduğu, anlaşılmıştır.Davacı tarafında dosyaya sunulan 30/01/2024 tarihli Prof. Dr. Şebnem Akipek Öcal tarafından hazırlanan Uzman Görüşünde; 19/04/2024 tarihinde taşıyıcı RAHDMER Anıl CO. Tebriz/ İran ile davacı arasında taşıma sözleşmesi imzalandığı, sözleşme de taşıyıcı olarak adı geçen şirket yer alsa da şirketin bu taşıma işini ... A.Ş. İle gerçekleştirildiğinden bu taşıma işinin alıcı olarak yer alan davacı lehine gerçekleştirdiği ve 1985 tarihinde Türkiyenin de taraf olduğu Demiryolu İle Uluslarası Eşya Taşıma Sözleşmesi İle İlgili Birleşik Hükümler gereğince, iki devletin topraklarından geçen demiryolu taşımcılığı bakımından taşınan eşyada meydana gelen hasara ilişkin taleplerin eşyanın teslim anından itibaren 1 yıl için zaman aşımına uğrayacağı, ancak söz konusu taşıma uluslararası taşıma niteliğini taşımış olsa da taşımanın İran ayağı tamamlandıktan sonra taşınan eşya kontrol edilerek herhangi bir hasar olmadığı gümrük belgelerinde anlaşıldığından, İran'da taşıma işini üstlenme tarafın sorumluluğunun ortadan kalktığını, ...hükümlerinin amacının birden fazla taşıyıcının sorumlu olduğu, uluslararası nitelikteki taşımaları düzenlemek olduğu, oysa bu somut olayda İran'daki taşımanın tamamen devreden çıktığı ve Türkiye'de davalı ... taşımacılık A.Ş.Tarafından yurtiçinde gerçekleşen taşıma sırasında hasar ve zarar meydana geldiğinden artık taşımanın uluslararası niteliğini kaybettiği, alıcı ve taşıyıcının Türk tabiyetinde olduğundan Türkiye sınırlarında gerçekleşen taşıma olduğundan TTK ve TBK hükümlerine tabi olacağı, uluslararası taşımacılığa uygulanan ...hükümlerine tabi olmayacağı ve TTK hükümlerine göre zamanaşımı süresinin 2 ile 10 yıllık sürelere tabi olduğu, ayrıca davacının eşyanın tesliminden sonra iki ayrı tespit davası açtığı, bunların delil tespiti davası niteliği olduğundan zamanaşımını kestiği ve arabuluculuğun zamanaşımını durdurduğunu, belirterek, dava zamanaşımının gerçekleşmediği ve TTK, TBK hükümlerine göre sözleşme ilişkisi bulunmasa dahi tehlike sorumluluğu hükümleri gereğince davalı taşıyanın eşyaya gelen hasardan sorumlu olduğundan meydana gelen zararı ve munzam zararı karşılaması gerektiği, belirtilmiştir. Ancak yukarıda belirtildiği gibi sunulan taşıma sözleşmesi ile CIM belgeleri nazara alındığında, iş bu uyuşmazlıkta ...2. maddesi kapsamında demir yolu eşya taşıma sözleşmesine Türkiye'nin taraf olduğundan ...hükümlerinin uygulanması gerektiği ve de uluslararası taşımalarda, zararın doğduğu ülkenin tespit halinde, o ülkenin iç hukuk kuralının uygulanmasının yani taşımanın bölünmesi kabulünün mümkün olmadığı gözetilerek, iş bu uzman görüşüne katılınmamıştır. Mahkememizce, asıl dosyada inşaat mühendisi ... .... .... ve nitelikle hesaplamalar uzmanı Halit Bayır'dan alınan 05/04/2024 tarihli raporda; CIM m.23’e göre, taşıma belgesi ile eşyayı taşımayı kabul eden demiryolunu, hangi demiryolu alt yapısı kullanılırsa kullanılsın, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar meydana gelen tam, kısmi ve hasar ile teslimdeki gecikmeden, yani eşyanın teslimine kadar tüm taşımanın yapılmasında sorumlu olacağı ve demiryolu ile uluslararası eşya taşıma sözleşmesi ile ilgili birleşik hükümler (CİM) 5-13-19-20-21 ve 36. Maddeleri gereğince taşımada rol alan demiryollarının ortak sorumluluğunun bulunduğu, bu kapsamda tespit bilirkişi raporlarındaki hasar miktarları ile serbest piayasa rayiçleri dikkate alındığında 03/07/2022 rapor tarihi itibariyle tüm hasar gören camların bedelinin KDV dahil 8.687.862,10 TL olduğu, yine zararın tren manevraları, dur kalk ve makas değiştirme esnasında emtiyanın zarar gördüğü yönünde somut delilin yer almadığı, bildirilmiştir.Davacının sigorta şirketine karşı açtığı davanın birleştirilme sonrasında, gerek önceki rapora karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi, gerekse birleşen dosya yönünden rapor hazırlanması için aynı heyete sigorta alanından uzman Yunus Emre DEMİR ile taşımacılık alanında uzman Selahattin Şahiner katılımı sağlanarak alınan 25/10/2024 tarihli raporda ise; " Dava konusu Taşıma işi; 1 Adet Tır ve 13 Vagon Demiryolu ile Sehpalarda sabitlenerek Cam nakliyesidir. Davacı ve İran Nakliyecisi Radmehr Anıl Co. arasında 19.04.2022 tarihinde Taşıma Sözleşmesi müspettir. Yükleme yeri:Tebriz/İran Boşaltma Yeri: ... (... Gümrüğü/Tır ve ... Gar Gümrüğü Vagon) 13 Adet ... ye ait yukarıda numaraları belirtilen Vagonlara Sehpalı Cam yükü 04-05/2022 aylarında yüklenmiş olup; (CIT20 Tutanakları incelenmiş olup,Tutanaklarda hazırlandığı yer ve tarih gözükmemektedir.) yükün Razi Gümrüğü İran tarafı (Türk Sınırına 40 km de tekrar gümrük nezaretinde kontrol edildiği (30.04.2022dir.) yükleme Uluslararasıdır. Fakat İran gümrük Teminatı, Türk Gümrüğünde bittiği için, Kapıköy Sınır Gümrük Müdürlüğünde/ Van 2022/000033 nolu gümrük beyannamesi ile davacı tarafından tekrar mühürlenip ... Gar Gümrüğüne sevk Edilmiştir. CIM m.23’e göre, taşıyıcı hangi demiryolu alt yapısı kullanılırsa kullanılsın eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar meydana gelen tam, kısmi ve hasar ile teslimdeki gecikmeden sorumludur. Hasarlı camlara ilişkin hasar ve fiyat analizleri yapılmış, serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak, 05.07.2022 tarihi itibariyle, nakliye, yükleme, işçilik, malzeme, paketleme, gümrük bedeli, Kdv dahil olmak üzere bedeli 3.744.776,50 TL olarak hesaplandığı, iki ayrı Mahkemeye ait D. İş raporları arasında tam tezat görüş ve kanaatin belirtildiği, Uluslararası Nakliye yönünden Cam Nakliyesi yüklemesi standartlara göre yüklendiği ve sabitlendiği, aksi halde Taşımacı, ... Demiryolu yüklemeyi, Lashingi kendisi sağladığı için yüklemeyi yapmayacağının Taşıyıcı (...), eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar eşyanın uğramış olduğu kısmen veya tamamen ziyasından ve hasarından, teslimdeki gecikmeden CIM-RDİN-TTK hükümlerine göre sorumludur. Davalı Mafre Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen Nakliyat Poliçesinin, poliçe metninde açıkça yazılı olduğu şekliyle DAR TEMİNAT olarak düzenlendiği, dar teminatın, taşımayı gerçekleştiren aracın uğrayacağı kazalar ve yangın, infilak sonucu oluşan hasarları teminat altına aldığı, iş bu taşıma sırasında, kaza, yangın ve infilak olmaksızın meydana gelen cam kırılması hasarının DAR TEMİNAT kapsamında olmadığı" belirtilmiştir. Taraflar itirazı vede uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkiş Şafak GİRGİN katılım ile hazırlanan 06.03.2025 tarihli raporda ise;dosyasında bulunan 13 adet vagona ait CIM taşıma senedinin taşımanın konşimentosu veya hamule senedi işlevini gördüğü, CIM belgesi üzerinde, göndericinin İran/Tebriz de, alıcının ise ... da olduğu ve vagonları seyir parkurunun Tebriz - Razi – Kapıköy- ... belirtildiğinden, taşımanın bir uluslararası taşıma olduğu ve CIM Sözleşmesi Ana Eki " sözleşmenin Uygulama alanın" başlıklı 1. Maddesine göre, eşyanın teslim alındığı yer ile teslim edilmesi için öngörülen yerin iki farklı üye devlette bulunduğu ve ivazlı demir yoluyla eşya taşıma işi olduğundan, iş bu uluslararası sözleşme hükümlerinin uygulanacağını, ayrıca dava dışı İranlı bu taşıyıcı ile davacı alıcı arasında bir taşıma anlaşması yapıldığı ve tarafların kendi aralarında sağladıkları bu taşıma sözleşmesi taşıtan tarafın sorumluluğunu İran-Razi kapısına kadar olan parkur ile sınırlandırmalarının davanın diğer tarafları olan ... taşımacılık A.Ş. ve Mapfre Sigorta A.Ş. açısından hiçbir önemi ve bağlayıcı tarafı olmadığını, yalınızca davacı alıcı ile dava dışı taşıyıcı arasında özel bir sözleşme olduğu, iş bu taşımanın Tebriz İstasyonundan başlayarak ... Behiçbey İstasyonunda sonuçlanan uluslararası bir parkuru kapsayan taşıma operasyonu olduğu, hasarlı camlara ilişkin hasar ve fiyat analizleri ile serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak 05.07.2022 tarihi itibariyle, nakliye, yükleme, işçilik, malzeme, paketleme, gümrük bedeli, Kdv dahil olmak üzere bedelinin 3.501.880,50 TL olduğunu, eşyaların ambalajlama ve istiflemesinin uluslararası standartlara uygun olarak yapılmadığı kanaatine ulaşıldığını, (CIM - Sözleşmenin B Ana Eki) kurallarına göre, bir uluslararası taşıma olduğu ve davalı taşıyıcının hasarlanan eşyalara karşı sorumluluktan kurtulma haklarına sahip olduğu belirtilmiştir.Asıl dosya, dava, cevap, CİM taşıma belgeleri, taşıma sözleşmesi, gümrük belgeleri, uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi katılımı ile oluşturulan son heyettin hazırladığı rapor ve tüm dosya kapsam ile COTİF/CIM kuralları birlikte değerlendirildiğinde; davacının, dava dışı İran/ Tebriz şehrinde SAHAND JAME TABRIZ CO. dan satın aldığı cam eşyanın, taşıyıcı RADMEHR Anıl CO. ile imzaladığı 19/04/2022 tarihli taşıma sözleşmesi kapsamında, İran demir yolu ile Van Kapıköy Gümrüğüne Yüklü katarlarla getirilerek, davalı alt taşıyıcı ... katarına eklenmesi ve ... Behiçbey Gümrüğüne sevki sonrası, işbu gümrükte/varış yerinde bir kısım eşyanın taşıma esnasında hasarlandığının tespit edilmesi, iş bu uluslararası demir yolu ile eşya taşıma sözleşmesine Türkiye'nin taraf olduğu nazara alınarak, COTİF/CIM hükümlerinin bu uyuşmazlıkta uygulama yeri bulduğu vede uluslararası taşıma işleminin bölünmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, iş bu taşımada anılan uluslararası demir yolu taşımacılık hükümlerin uygulanması gerekmiştir. Demiryolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi ile ilgili Birleşik Hükümler (CIM)58. Ve Demiryolu İle Uluslararası Taşımaya İlişki Sözleşmenin (COFİT) 55. Maddesi 2. Paragrafında; "Taşıma sözleşmesinden doğan davanın bir yılda zamanaşımına uğrayacağı, aynı sözleşmenin 55. Maddesi paragraf 3 de; 2. Paragrafta öngörülen zamanaşımının, (b) kısmi kayıpta, hasar ve gecikme için tazminattan doğan davalarda teslim işleminin yapıldığı günde başlayacağı, belirtilmiştir. Bu kapsamda, davalı vekilinin cevap dilekçesinde ve süresi içerisinde COTİF/CIM 58. maddesinde öngörülen teslimde itibaren 1 yıl içinde davanın açılması gerektiği halde açılmadığından zamanaşımı definde bulunduğundan taşınan emtianın davacıya teslim tarihinin, sigorta eksper raporunda "kendilerine davacı tarafında yapılan ihbar föyüne" göre malın teslimi/ varış tarihinin 13.05.2022, yine dosya kapsamı bilgilerde 24.05.2022 olduğu, davacının ... 12. Ve 6. Sulh Hukuk Mahkemelerinde tespit tarihinin 3/5.07.2022, arabuluculuğa başvuru tarihinin 03. 08.2023 olduğu ve bir yıllık sürenin bu tarihten önce dolduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davanın da 1 yıllık zaman aşımı süresi geçirildikten sonra 20/10/2023 tarihinde açıldığından görülmekle, davalının zamanaşımı definin kabulüyle asıl davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen davada ise; davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 25.04.2022 tanzim tarihli, 25.04. 2022 - 25.04.2023 vadeli, 2102200046237 poliçe no.lu, 500.000,00-USD sigorta bedelli, "Yurt İçi Tüm Türkiye" kapsamlı "Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Sözleşmesi"nin imza edildiği, iş bu poliçenin dar teminatlı olduğu ve dar teminatın; taşımayı gerçekleştiren aracın uğrayacağı kazalar (devrilme, hattan çıkma), yangın, infilak gibi rizikoların teminat altına alındığı teminat türü olduğu ve nakil aracının devrilmesi, raydan çıkması, sigortalı emteanın yanması veya patlaması nedeniyle oluşan ziya ve hasarı kapsadığı , yine muhafiyetler- istisnalar bölümünde ülke istisnaları kısmında İran dan, Türkiye'ye yapılacak taşımaların, teminat harici bırakıldığı, görülmüştür. Sigorta şirketi tarafından başvuru üzerine hazırlanan ekspertiz raporunda; poliçenin dar teminat olarak adlandırılan I.C.C (C.1.1.82 CL254) Karayolu taşımacılığına uygulanabilir hükümler gereğince düzenlendiği, bu kloza ilişkin rizikoların sigorta edilen şeyin yangın veya patlama, taşıtın devrilmesi veya raydan çıkması gibi nedenlerle meydana gelen hasarları karşıladığını, söz konusu hasarın poliçe teminatında belirtilen rizikolardan bir sonucu oluşmadığı hasarın teminat harici olarak değerlendirildiği, ayrıca söz konusu sevkiyatın İran'dan Türkiye'ye yapılan uluslararası bir sevkiyat olduğu ve poliçenin yurt için taşımayı kapsadığı, hasarın bu nedenle de teminat kapsamında olmadığı, yine söz konusu raporda, ürünün alıcıya teslim tarihinin, ihbar föyüne göre belirlendiği ve 13/05/2022 tarihide ... 2. Bölge müdürlüğüne bağlı Behiçbey Tren istasyonuna varmasıyla, teslimin gerçekleştiği, belirlenmiştir.Ayrıca davacının munzam zarar isteminin, 6098 sayılı TBK'nun "Aşkın Zarar" başlıklı 122/1. Maddesinin; "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa borçlu kendisinin hiçbir kusuru olmadığını ispat etmedikçe, bu zararı gidermekte yükümlüdür." hükmü gereğince, munzam zarar sorumluluğunun kusura dayanan temerrüdün hukuki bir sonucu ve borçlunun zararının faizi aşan kısmı olduğundan borçlunun temerrüde düşmeden borcunu ödemiş olması halinde, alacaklının malvarlığının kazanacağı durum ile temerrüt sonucunda ortaya çıkan ve oluşan durum arasındaki fark olup, bu nedenle munzam zarar alacaklısının, öncelikle temerrüde uğrayan asıl alacağın varlığını ve bu alacağın geç veya hiç ifa edilmemesinden dolayı temerrüt faizi ile karşılanmayan zararı ile zarar ve borçlu temerrüdü arasındaki uygun illiyet bağını ispat etmesi gerekmektedir. Ancak dosyamız kapsamında davacının asıl alacağının varlığı ile davalının temerrütü ispat edilemediğinden talebinin şartların gerçekleşmediği görülmekle iş bu talebinin de reddi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl dosyada;A) Davacının taşınan ürünlerin zayi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin talebinin zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, I) Taşınan ürünlerin zayi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin davada, alınması gerekli 615,40TL harcın başlangıçta peşin alınan 5.532,50TL harçtan mahsubu ile artan 4.917,10TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, II) Taşınan ürünlerin zayi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin davada, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 350.000,00 TL üzerinden takdir edilen 56.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,B) Davacının munzam zarara ilişkin talebinin şartlar oluşmadığından reddine, I)Munzam zarar talebine ilişkin davada, alınması gerekli 615,40TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, II) Munzam zarar talebine ilişkin davada, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10.000,00 TL üzerinden takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, C)Asıl dosyada, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 2-Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/218 esas sayılı dosyasında; davacının davasının reddine, A-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 32.863,71 TL peşin harçtan düşümü ile artan 32.248,31 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,B-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, C-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.928.386,00 TL üzerinden takdir edilen 272.122,46 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,3- Asıl ve birleşen dosyalarda davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2025 "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."