Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı, mahrumiyet ve bakiye hasar bedeli alacaklarının tahsili davası.
Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazası sonucu aracında değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı oluştuğunu iddia eden davacının, sigorta şirketi ve diğer davalıya karşı açtığı tazminat davasını ele almaktadır. Davacı, kaza sonrası sigorta şirketince yapılan kısmi ödemenin yetersiz kaldığını belirterek, belirsiz alacak davası şeklinde değer kaybı, araç hasar bedeli ve araç mahrumiyeti bedellerinin avans faiziyle tahsilini talep etmektedir. Davalı sigorta şirketi, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını ve yapılan ödemelerle zararın karşılandığını savunurken, diğer davalı ise davanın dayanaktan yoksun olduğunu ve kusur oranının dikkate alınması gerektiğini iddia etmektedir. Mahkeme, bilirkişi raporu ve ek raporu aldırarak ve davacının talep arttırım dilekçesini kabul ederek yargılamaya devam etmektedir.
T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/490 Esas - 2025/287
T. C.A N K A R A 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR ESAS NO : 2024/490 KARAR NO : 2025/287DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 17/07/2024KARAR TARİHİ : 08/05/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 13/05/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... .... .... plakalı aracında kusurlu olduğunun sabit olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar karşılığı olarak 19/07/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığını davalı sigorta şirketi tarafından 31.600,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, müvekkiline ait araçta onarım, boya, parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanıldığını, müvekkilinin aracının tamirhanede uzun süre kalmasından kaynaklı araçta mahrum kaldığını, bu sebeple sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödeme üzerine bakiye alacağın tahsili için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, tüm bu sebepler ile müvekkiline ait ... plakalı araçtaki değer kaybı ile ilgili belirsiz alacak davası olarak ve sonradan arttırılmak üzere şimdilik 100,00 TL değer kaybı alacağının, araç hasar bedeli bakımından 100,00 TL araç hasar bedeli alacağının sigorta şirketi için temerrüt tarihinden ve diğer davalı için olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile araç mahrumiyetinden kaynaklı 100,00 TL araç mahrumiyeti alacağının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, yargılama giderleri, ekspertiz ücreti ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde dava hakkını saklı tutarak davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, ancak belirsiz alacak davası olarak açmasının hukuka uygun olmadığını, müvekkili tarafından sigortalanan 06 TZV 74 plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 0001 0210 56034446 sayılı 30/09/2022-30/09/2023 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, hasara ilişkin olarak 30/05/2023 tarihinde davacıya yapılan 31.600,00 TL ödeme ile değer kaybına ilişkin olarak 03/08/2023 tarihinde ...'e 51.141,06 TL ödemenin mahsubuyla kaza tarihinde bakiye teminat limitinin 37.258,94 TL olduğunu, davaya konu aracın uğradığı zararın müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ile fazlasıyla giderildiğini, davacının aracında oluştuğu iddia edilen bakiye zararın ispatlanması gerektiğini, davacının aracında yapılan onarım işine ilişkin hangi parçaların hangi tutar karşılığında onarıldığında dair faturaların ibraz etmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespitinin gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan iş bu davanın hukuki dayanaktan yoksun olması sebebi ile reddini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kazanın gerçekleşmesinde tali kusurlu olan tarafın tazminat talebinin tarafının tam kusurlu olduğu belirtilerek istenilmesinin hukuk aykırı olduğunu, trafik kazazına karışan aracının ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını ve sigortacısı tarafından davacı tarafa araçta meydana gelen hasar bedelinin poliçe kapsamında ödendiğini, davacının araç mahrumiyet zararının aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması gerektiğini, kasko şirketince ikame araç verilmesi durumunda araç mahrumiyet bedeli de kendiliğinden ortadan kalkacağını belirterek tüm bu sebepler ile hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Kızılcahamam Asliye Ceza Mahkemesine, ... Sigorta A.Ş.'ye, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürülüğüne müzekkere yazıldığı görülmüştür.Mahkememizce 08/12/2024 tarihinde bilirkişi İbrahim Ütebey'den bilirkişi raporu ve 11/02/2025 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.Davacı vekilinin harçlandırarak mahkememize sunduğu 19/03/2025 tarihli talep arttırım dilekçesinin davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.Dava, trafik kazası sonucu davacının aracında meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetinden kaynaklanan alacağın davalılardan tahsili istemlidir.Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, bilirkişi raporları, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı 06 TZV 74 plakalı aracın ZMMS poliçesinin incelenmesinde; davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 06 TZV 74 plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiş olup, poliçenin 30/09/2022-30/09/2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 100.000,00-TL, kaza başına 200.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.Davacının istem konusu maddi tazminat kalemlerinin tespiti teknik inceleme gerektirdiğinden mahkememizce 08/12/2024 tarihinde ve 11/02/2025 tarihinde bilirkişi İbrahim Ütebey'den aldırılan bilirkişi raporlarına göre özetle; a-)Davalı “... Sigorta A.Ş.”ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı 06 TZY 74 plakalı araç sürücüsü davalı ...’nun meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/c., 57/a. ve 84/h. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, b-)Davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...’nun, meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, c-)Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının KDV dahil 149.211,00 TL olacağı, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından T. İş Bankası üzerinden TR560006400000142320884680 numaralı hesaba 30.05.2023 tarihinde 31.600,00 TL hasar bedeli havalesinin yapıldığı anlaşılmakla, davacının davalılardan bakiye hasar bedeli talebi tutarının (149.211,00 TL-31.600,00 TL) 117.611,00 TL olacağı, d-)Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 100.000,00 TL olacağı, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ...Bankası üzerinden davacı vekili Av. ...’e 03.08.2023 tarihinde 51.141,06 TL değer kaybı bedeli havalesinin yapıldığı anlaşılmakla, davacının davalılardan bakiye değer kaybı talebinin (100.000,00 TL-51.141,06 TL) 48.858,94 TL olacağı, e-)Davacının toplam bakiye talebinin ise (117.611,00 TL+48.858,94 TL) 166.469,94 TL olacağı, davalı sigorta şirketi ZMSS poliçe limiti 2023 yılında araç başı 120.000,00 TL olup, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme de toplam (31.600,00 TL+51.141,06 TL) 82.741,06 TL olup, bu durumda davalı sigorta şirketi bakiye sorumluluğunun (120.000,00 TL-82.741,06 TL) 37.258,94 TL olacağı, Davalı sigorta şirketi tarafından 37.258,94 TL’nin de karşılanmasına sayın mahkemece karar verilmesi durumunda davalı sigorta şirketi poliçe limitinin bu durumda tüketilmiş olunacağı ve bu durumda davalı ... hasar bedeli ve değer kaybı bakiye sorumluluğunun ise (166.469,94 TL- 37.258,94 TL) 129.211,00 TL olacağı, f-)Davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 23.100,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalı ...’nun sorumlu olacağı rapor edilmiştir.Deliller değerlendirilmiştir.Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğundan yargılamaya devam olunmuştur. Değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsü davalı ...'nun ani ve kontrolsüz şekilde tali yoldan bölünmüş yola intikal etmesi ve kavşakta geçiş üstünlüğüne uymaması sebebiyle tam kusurlu olduğu, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 100.000,00-TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya bu nedenle banka kanalıyla 03.08.2023 tarihinde 51.141,06-TL ödemede bulunulduğu, Dosyada mevcut ekspertiz raporları da tetkik edilerek hazırlanan bilirkişi raporuna göre davacı aracında bulunan hasar onarım bedelinin işçilik ve KDV dahil 149.211,00-TL olduğu, dava öncesi davalının bu nedenle 30.05.2023 tarihinde 31.600,00-TL hasar onarım bedeli için ödemede bulunduğu, davalı sigorta şirketinin değer kaybı ve hasar bedeli için yapmış olduğu ödemeden sonra devam eden yargılama sırasında 37.258,94-TL asıl alacak, 9.726,12-TL işlemiş faiz, 22.500,00-TL vekalet ücreti ve 1.425,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 74.477,71-TL 11.03.2025 tarihinde ödemiş olduğu, bu itibarla davalı sigorta teminat limitini yargılama sırasında tüketmiş olduğundan bu davalı bakımından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verileceği, Yargıtay içtihatlarına göre oluşan hasarın niteliğine göre fiili onarım süresi belirlendikten sonra, kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam araç mahrumiyet miktarının bilirkişi marifeti ile objektif oranlarda belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacı aracında oluşan hasara göre tamir süresinin 20 gün; kaza tarihindeki günlük kira bedelinin 1.155,00-TL olarak bilirkişi raporunda belirlendiği dikkate alındığında davacının araç maliki ve haksız fiil sorumlu davalıdan 23.100,00-TL araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan zararını talep edebileceği, son olarak davacının araç değer kaybı ve hasar bedelinin tespiti için ödemiş olduğu anlaşılan ekspertiz rapor ücretlerinin TTK md. 1426 uyarınca makul olduğundan yargılama giderinden sayılacağı anlaşılmıştır.Yukarıda belirtilen hususlarla birlikte davalı şirket tarafından dava öncesi ve yargılama sırasında yapılan ödemeler dikkate alınarak davacı vekilinin 48.858,94 TL değer kaybı, 80.352,06 TL hasar bedeli ve 23.100,00 TL araçtan yoksun kalınması sebebi ile oluşan toplamda 152.311,00 TL'nin davalı ...'dan tahsilini talep için talep arttırım dilekçesini sunduğu, bu davalının kaza tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsine göre kabul edilecek tutara yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmakla talep doğrultusunda davalı ... yönünden davanın kabulüne ve davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,2-Davalı ... yönünden davanın kabulü ile, 48.858,94 TL değer kaybı, 80.352,06 TL hasar bedeli ve 23.100,00 TL araçtan yoksun kalınması sebebi ile oluşan toplamda 152.311,00 TL'nin 17/05/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Kabul edilen 152.311,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 10.404,36 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 2.602,00 TL ıslah harcı toplamı olan 3.029,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 7.374,76 TL harcın davalılardan (HMK md. 331 uyarınca davacının davadaki haklılık payına ve dava dilekçesindeki talebe göre davalı sigorta şirketinin 5,70 TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 2.602,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.518,00 TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacının karşıladığı 514,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 3.200,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 8.714,00 TL yargılama gideriniden yargılama sırasında davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya ödenen 1.425,00-TL yargılama gideri mahsup edildiğinde 7.289,00-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (HMK md. 331 uyarınca davacının davadaki haklılık payına ve dava dilekçesindeki talebe göre davalı sigorta şirketinin 2,41 TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden,A)Sigorta poliçesi uyarınca hasar bedeli ve değer farkından kaynaklı sorumlu olan davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yargılama sırasında davacıya 22.500,00-TL net (30.000,00-TL brüt) vekalet ücreti ödendiğinden bu isteme dayalı olarak davacı lehine vekalet ücreti hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,B)Sigorta poliçesi uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olmadığı araçtan yoksun kalma nedeniyle sorumluluğuna hükmedilen davalı ...'dan hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 23.100,00 TL vekalet ücretinin alınarak davacıya verilmesine,9-Davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'den yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına,10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/05/2025