Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, eser sözleşmesi kapsamında TCDDnin yükleniciden, feribotun ek işler için teslimi sürecinde jeneratör setlerinde oluşan donma hasarı tazminatı talep ettiği dava.
Özet: Davacı TCDD, yüklenici davalı şirkete yaptırılan feribotun geçici kabulünden sonra ilave işler için davalıya teslim edildiği sırada, yüklenicinin gerekli önlemleri almaması sonucu feribotun jeneratör setlerinde oluşan donma hasarı nedeniyle katlanılan 2.265.600,00 TL tutarındaki onarım masrafının, eser sözleşmesindeki kusurlu edim ve malın korunması sorumluluğu maddeleri uyarınca davalıdan tahsilini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/812 Esas - 2025/339

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2018/812
KARAR NO : 2025/339
DAVA : Kayıt Kabule Dönüşen Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/11/2018
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2025
Mahkememizde açılan Kayıt Kabule Dönüşen Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ... 'a 1.920,00 TL bedel ve 345.600 TL KDV olmak üzere 2.265.600,00TL'ye yaptırıldığını, davalı şirketle imzalanan sözleşmenin “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 29. maddesinde; “Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan mal temini, teslimi veya kullanılması, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ile üçüncü kişilere, çevreye veya idare personeline verilen zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur.” düzenlemesinin mevcut olduğunu, davalı şirketin kendisine ilave iş kapsamında teslim edilen feribotta gerekli önlemleri almadığından meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu belirterek; 2.265.600,00TL'nin ödeme tarihi olan 20/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafa usulüne uygun tebliğ işlemleri yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesi kapsamında yapılan işte meydana gelen hasardan kaynaklı tazmin istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak; taraflar arasında imzalanan 15/07/2011 tarihli "2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli" feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapımı kalan işlerine ait sözleşmeye, itu gemi inşaatı ve deniz bilimleri fakültesinden alınan teknik rapora, 13/06/2017 tarihli tutanağa, 29/04/2016 tutanağa, fatura, tahakkuk fişi, müvekkili idare kayıtlarına ve bilirkişi incelemesine, dayanmıştır.
Davacı vekili; 15/07/2021 tarihli sözleşme kapsamında davalının yaptığı TCDD-I feribotun geçici kabulünün 28/04/2016 tarihinde yapıldığını, ilave iş olarak da yaptırılacak işler nedeniyle feribotun 29/04/2016 tarihinde tutanak ile davacı yükleniciye tesliminden sonra davacı yüklenicinin gerekli önlemleri almaması nedeniyle feribotun jenaratör setlerinin tatlı su dolaşan aksamlarında donmaya bağlı hasarın meydana geldiğini, bu hasarın giderimi için hasarlı jenaratörün üreticisi olan... toplam 2.265.600,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşmenin 29. Maddesi gereğince yüklenicinin kusurlu ve standartlara uygun olmayan mal temini, teslimi ve kullanılmasından kaynaklı ortaya çıkan zararlardan sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, bu nedenle, ilave iş kapsamında teslim edilen feribotta gerekli önlemler alınmadığından doğan iş bu zarardan sorumlu olduğundan bahisle davalıdan zararın giderimi istenmektedir.
Taraflar arasındaki 15/07/2011 tarihli ve "2 Adet 50 Vagon Taşıma Kapasiteli" Feribot Alımı İle Bunlara Ait İskele Onarımı Ve Tevsii, Bakım Onarım Tesislerinin Yapımı Kalan İşlerine Ait Sözleşmeye," incelendiğinde; davacı TCDD'nin iş veren idare olduğu, davalının yüklenici olduğu, sözleşme konusunun 2 adet 50 vagon taşıma kapasiteli feribot alımı ile bunlara ait iskele onarımı ve tevsii, bakım onarım tesislerinin yapımı kalan işlerinin ihale dökümanı, şartname ve sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde yüklenici tarafından sağlanması işi olduğu, sözleşmenin 21. Maddesinde; yüklenicinin yükümlülüklerinin belirlendiği ve yüklenicinin işlere gereken özen ve ihtimamın göstermeyi, oluşabilecek kusurları sözleşme yükümlülüklerine uygun olarak gidermeyi kabul ve tahakkuk ettiği, yine 29. Maddesinde; yüklenicinin tahattütü çerçevesinde, kusurlu veya standartlara uygun olmayan mal temini, teslimi veya kullanılması, tahattütün sözleşme ve şartname yükümlülüklerine uygun oalrak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerele ortaya çıkan zararlardan sorumlu olduğu, yine idareye teslim esası ile gerçekleştirilen alımlarda, sözleşme konusu malların kabule kadar korunmasında sorumlu olduğu, yine kabulden sonraki hata ve ayıplardan sorumluluk başlıklı 37.Maddesinde; yüklenicinin sözleşme gereği teslim ettiği mallarda, malzemenin hileli olmasında veya malın teknik gerekliliklerine uygun imal edilmemiş olmasından dolayı zarar ve kayıp oluştuğu takdirde, bu zarar ve kayıpların yükleniciye tamamlattırılacağı veya ödettirileceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür.
Dosya kapsamında taraflar arasındaki sözleşme kapsamında feribotun geçici kabulünün 28/04/2016 tarihinde yapıldığı ve ilave iş olarak yapılacaklar için feribotun 29/04/2016 tarihinde davalıya teslim edildiği konusunda, herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı iş veren yetkilileri tarafında düzenlenen 21/01/2017 tarihli durum tespit tutanağı ile 28/04/2016 tarihinde geçici kabul yapılan ve 29/04/2016 tarihinde yükleniciye ilave işler için teslim edilen ...I feribotunun yüklenici tarafında gerekli önlemlerinin alınmaması nedeniyle gemi tesisatında tatlı suyun geçtiği boru ve devrelerin donmasından dolayı hasarlandığı tespit edilmiştir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra makine mühendisi Bahattin Turan, bankacı/mali müşavir Tahir Bayındır ve SMMM Seliha Özbay'dan oluşturulan heyete dosya tevdi edilerek alınan 31/07/2019 tarihli raporda; öncelikle davacı tarafından İTÜ den alınan 2017 tarihli feribotta oluşan hasar durumunun tespiti ve öneriler, TÜLOMSAŞ yetkilisi ile ...yetkilisinin düzenledikleri tutanaklar, birlikte değerlendirildiğinde, hasarların ana motorların/jeneratörlerin soğutma suyu hatlarına bağlı ısıtma sistemine enerji verilmediğinden, sistemde bulunan suyun donarak dizel jeneratör soğutma sistemi ve dizel motorlara zarar verildiğinin tespit edildiğini, imalatı özellik gerektiren bir dizel motorun/ jeneratorün tanımlanan ve tespit edilen sebeplerle arızalanmasının ilgili motorların sistem ve imalat hatası olabileceği sonucunun oluştuğunu, basit bir araçtaki motorun bile böyle bir sebep ile hasara maruz kalmasının imalat hatasının olabileceğinin bilindiğini, özellik gerektiren deniz aracındaki motorun/ jeneratörün bahsi geçen tespitlerle hasara uğramasının imalat veya sistem kusuru olduğu, imalatçının bu hasarı garanti kapsamında gidermesi gerektiğini, ilgili hasarın sabotaj sonucu oluştuğuna dair herhangi bir iddianın bulunmadığı ve imalatçı...'ın hasarı bedelsiz gidermesi gerektiğini, davalının üretici ile arasındaki üretim sözleşmesinin dosyaya kazandırılması gerektiğini, sözleşmenin 41. Maddesi gereğince motor/jeneratör üreticisi ve davalı arasındaki sözleşme ve garanti belgelerinin davacı iş verene verilmesi gerektiğinin, hasar bedelinin tespiti için bir kısım bilgi ve belgelerin ibrazından sonra yapılabileceğini, yine davacının davalıya ihtar çekilerek hasarın giderilmesini istemesi ardından herhangi bir giderin olmaması halinde gerekli yasal süreci işleterek davalının namı hesabına yaptırması gerekirken doğrudan...'a ilgili hasarın giderilmesi talimatının verilmesinin yerinde olmadığı belirtilmiş, ayrıca heyette bulunan Tahir Bayındır'ın bir kısım hukuki değerlendirmeler, muhalif kalarak öncelikle imalatların ayıplı olması halinde dahi söz konusu zararda yüklenici olarak davalının sorumlu olacağını, söz konusu hasarın feribotun davalının kontrolünde olduğu dönemde ve davalının eylemlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetinin hasara ilişkin ve hasar giderimi yönünde celbini istedikleri bilgi ve belgeler celbinden sonra , yeniden Makine Mühendisi Bülent Aras, Nitelikli Hesap Bilirkişisi Mehmet Ertuş ve Mali Müşavir Faruk Güçlü' den oluşturulan heyete dosya tevdi edilerek alınan 12/11/2022 tarihli raporda ise; dava konusu motordaki hasarın, dizel jeneratörlerinde elektrik kesintisi sonucu dizel motor içindeki suyun donması nedeniyle motor, gövde ve aksamlarında çatlamalar nedeniyle oluştuğu, iş bu hasarın kesin kabulün yapılmasından önce davalının ilave imalatları tamamlamaya çalıştığı ve feribotun henüz faaliyete alınmadığı dönem içerisinde meydana geldiği, taraflara arasındaki sözleşmenin 21. Maddesi gereğince yüklenicinin iş için gerekli tüm mal ve malzeme vs. Korunmasından sorumlu olduğu, bu nedenle davalı yüklenicinin işi henüz teslim etmediği dönemde meydana gelen hasarda yüklenicinin sorumlu olduğunu, söz konusu hasarın giderimi için davacı idare tarafından TÜLOMSAŞ'a hasarlı dizel motorlardaki hasarlı parçaların tamamının yenilendiği ve değiştirildiği ve bu nedenle 13/07/2017 tarihli 1.920.000,00TL+ 345.600,00TL KDV olmak üzere toplam 2.265.600,00TL bedelli faturanın ve ödemeye ilişkin 20/10/2017 tarihli tahakkuk fişinin bulunduğunu, ayrıca heyette bulunan nitelikle hesap uzmanının davacının faiz talebi ile ilgili hesabın yapılması gerektiğini belirterek, ticari ve yasal faiz üzerinde ödeme tarihinden dava tarihine kadar yapılan hesaplamada 318.853,05 TL ticari, 217.812,33 TL yasal faiz hesabının bulunduğu, yönünde rapor sunulmuştur.
İş bu davanın devamı sırasında davalı şirketin... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/267 esas sayılı dosyasında 07/10/2020 tarihli karar ile iflasına karar verildiği ve iflas işlemlerinin... 21. İcra Müdürlüğünün 2021/41 iflas sayılı dosyasında yürütüldüğünün anlaşılması üzerine, İİK 194. Maddesi kapsamında davalı şirketin iflas kararının kesinleşmesi ve 2. Alacaklar toplantısının yapılmasından 10 gün sonraya kadar beklenilmesine karar verilmiştir.
Davalı şirketin iflas kararının 31/05/2022 tarihinde kesinleşmesi ve 2. Alacaklar toplantısının 09/05/2025 tarihinde yapılacağının bildirilmesi üzerine toplantıdan 10 gün sonrasına kadar beklenilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
Davacının iş bu alacak talebi ile ilgili, iflas idare memurluğuna 25/08/2021 tarihinde 6.831.157,67 TL için başvurmuş ise de iflas idare memurluğunun 21/01/2025 tarihli ve 22 numaralı kararı ile; taraflar arasında derdest davalar olduğundan alacağın varlığının mahkeme kararıyla tespiti gerektiğinden, talebin nizalı alacak olarak ve 4. Sırada değerlendirilmesine karar verilerek, istem reddedilmiştir.
İş bu davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan zarar istemine ilişkin olduğu, yargılama sırasında davalının iflasına karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi ile davanın kayıt kabule dönüştüğü anlaşılmakla bu şekilde yargılamaya devam edilmiştir.
İflas idare memurluğunca dosya sunulan 28/06/2021 tarihli davaya karşı cevap ve beyanlarını içerir dilekçesiyle, davacının müvekkilinin ilave iş kapsamında neleri aksattığı, iddia edilen kusurun ve meydana gelen zararın neler olduğu somutlaştırılmadığı, zararın hangi önlemin alınmaması sebebiyle oluştuğunun gerekçelendirilmediğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Öncelikle mahkememizce alınan ilk heyette bulunan teknik bilirkişinin söz konusu zararın imalat hatasından kaynaklandığı yönündeki tespiti sonrasında oluşturulan 2. Heyetli alınan raporda zararın neden kaynaklandığı hususunda farklı bir tespit ve değerlendirmenin yer almadığı, heyetler arasındaki görüş farklılığını hukuki konularla ilgili olduğu ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu nazara alınarak yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, davacı tarafın tutuğu tutanaklar ile imalatçı firma yetkililerini feribot üzerinde yaptığı inceleme sonrası tutulan tutanak ve belgeler ile davacının hasar giderimi üzerine düzenlenen fatura ile tahakkuk fişi ve bilirkişi heyetlerinde alınan raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin davacıya yaptığı/ yaptırdığı feribotun geçici kabulünden sonra sözleşme gereğince yapılması gerekli ilave işler için yeniden yükleniciye teslim sonrasında, feribotun dizel jeneratörlerinde elektrik kesintisi sonucu dizel motor içindeki suyun donması nedeniyle motor, gövde ve aksamlarında çatlamalar nedeniyle hasarın meydan geldiği, söz konusu hasarın hasar gören motor/jeneratörlerin imalatçısının imalat hatası olduğu ve garanti kapsamında bulunduğu ancak yüklenicinin satın aldığı firmada temin ettiği sözleşme ve garanti belgesinin davacı iş verene teslim ettiğine dair bilgi ve belgenin dosya kapsamında yer almadığı gibi, sözleşmenin 29. ve 21. Maddeler i kapsamında davalı yüklenicinin bu zarardan doğrudan sorumlu olduğu, kendisinin satın aldığı firmaya karşı sözleşmesinden doğan rücu hakkının saklı olduğu, ayrıca söz konusu zararın gideriminden önce kendisine nama ifa için ihtara gerek olmadan, doğrudan zararı giderilerek, bedelinin tahsili isteminde usulsüzlük olmadığı ve söz konusu 3. Kişiye yaptırılan hasar giderimi bedelinin fazla olduğununda iddia edilmediği, bu nedenle bu ödenen hasar giderimi bedelinin davalıdan tahsili gerektiği, anlaşılmıştır.
Ancak yargılama sırasında davalının 07/10/2020 tarihinde iflası nedeniyle, davacının hasar giderim bedeli 2.265.600,00TL nin , 20/10/2017 ödeme tarihinden,07/10/2020 iflas tarihine kadar hesap edilen işlemiş ticari faizi (2.265.600,00TLx9,75x252/36500=152.509,02TL +2.265.600, 00TLx19,50x 469/36500=567.672,46TL+2.265.600,00TLx18,25x71/36500=80.428,80TL+2.265.600,00TLx13,75x 175/36500=149.358,90TL+2.265.600,00TLx10x116/36500=71.381,91TL=)‭‭1.021.351,1‬0‬TLolmak üzere toplam 3.286.951,1‬0 TL'nin davalı iflas masasına kayıt ve kabulüne, ayrıca davanın kayıt kabul olduğu nazara alınarak maktu vekalet ücreti ve maktu harca hükmetmek gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar kısa kararda işlemiş faiz miktarı yönünde maddi hata yapılmış ise de HMK'nun 304 ve 305/A maddesi gereğince işbu yatım hatası mahkememizce resen gerekçeli kararda düzeltilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının kayıt kabule dönüşen davasının kabulü ile; 2.265.600,00TL asıl alacak ve 1.021.351,10TL işlemiş avans faiz olmak üzere toplam 3.286.951,10TL'nin, davalı müflis ...İnşaat Uluslararası Nakliyat San Tic A.Ş.'nin İFLAS MASASINA 4. SIRADA KAYIT VE KABULÜNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 38.690,79 TL peşin harçtan düşümü ile artan 38.075,39 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40TLpeşin maktu harç, 35,90 TL başvuru harcı ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam ‭659,8‬0 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 244,30 TL yazışma gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.744,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 30.000,00TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2025
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."