konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, iş kazası sonucu ödenen tazminatın işveren mali mesuliyet sigortası poliçe limiti dışındaki faiz ve ferilerinin rücuen tahsili davası.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, iş kazası sonucu ödenen tazminatın işveren mali mesuliyet sigortası poliçe limiti dışındaki faiz ve ferilerinin rücuen tahsili davası.

Özet: Bir iş kazası sonucu vefat eden çalışanın mirasçılarına tazminat ödeyen işveren şirket, sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketinin ödemesi gereken, ancak kendisinin ödediği 200.000 TLlik sigorta teminat limitine isabet eden faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretleri gibi feri alacakların iadesi için sigorta şirketine rücu davası açmıştır; işveren, poliçenin bu ek maliyetleri kapsaması gerektiğini iddia ederken, sigorta şirketi 200.000 TLlik teminat limitinin tüm faiz ve masrafları içerdiğini belirterek davanın reddini talep etmektedir.

T.C. KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Müteveffa ...'in müvekkil şirket nezdinde çalışırken 29.06.2018 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde vefat ettiğini, akabinde, müteveffa ...'in mirasçılarından ..., ... ve ... tarafından müvekkil aleyhine Kütahya . İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden tazminat davası ikame edildiğini, yürütülen yargılama neticesinde, Kütahya . İş Mahkemesinin 23.11.2023 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı kararıyla, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verildiğini, bunun üzerine müvekkil ile müteveffanın mirasçıları arasında akdedilen 22.01.2024 tarihli protokol ile, mirasçılara tazminat, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşılığı olarak toplamda 2.348.544,68 TL'nin ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, söz konusu tutarın 2.148.544,68 TL'si müvekkili şirket tarafından, 200.000,00 TL'lik kısmı ise ... nolu işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında sigorta şirketi tarafından, müteveffa ...'in mirasçılarına (..., ..., ...) ödendiğini, fakat davalı sigorta şirketi tarafından bahsi geçen bu limite isabet eden faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ve diğer feriler müvekkiline ödenmediğini, taraflarınca müvekkilinin yapmış olduğu fazla ödemenin iadesi için 31.10.2024 tarihli dilekçe ile birlikte sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi, herhangi bir ödeme yapmadığı gibi olumlu veya olumsuz bir dönüş de yapmadığını, sigorta poliçesi kapsamında bir zararın teminat altına alınması sonrasında meydana gelen zarar nedeniyle sigortalı tarafından zarar görene ödeme yapılması halinde, sigortalı, yapmış olduğu ödemeyi sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketinden talep edebildiğini, müvekkil, işyerinde meydana gelen iş kazalarından kaynaklanan zararları teminat altına almak için ... nolu işveren mali mesuliyet sigortasını, davalı sigorta şirketine tazmin ettirdiğini, bu nedenle müvekkili şirkette meydana gelen iş kazalarından kaynaklanan zararların sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, fakat ... nolu işveren mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti olan 200.000,00 TL'ye isabet eden faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ve diğer feriler zarar görene ödenmediğinden, söz konusu ödemeler müvekkil tarafından yapıldığını, oysa ki, sigorta poliçesinin limitine isabet eden faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ve diğer feriler de, ... nolu işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin yapmış olduğu fazla ödemenin, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile ... nolu işveren mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti olan 200.000,00 TL'ye isabet eden faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti için müvekkilin yapmış olduğu fazla ödeme bakımından; 100,00 TL faiz alacağı, 100,00 TL yargılama gideri, 100,00 TL vekalet ücreti alacağı olmak üzere şimdilik 300,00 TL'nin temerrüt tarihinden (ödemenin yapıldığı tarihden) itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; müvekkili sigorta şirketi ile davacı Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü arasında düzenli .../0 nolu işveren sorumluluk sigorta poliçesi azami teminat limiti 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirket tüm hukuki sorumluluğunu yerine getirdiğini, dava konusu taleplerin davacı şirket çalışanı ...'in 29/06/2018 tarihinde geçirdiği kaza sonucu vefat etmesi nedeni ile hak sahipleri tarafından davacı şirket aleyhine Kütahya . İş Mahkemesi ... E. Sayılı maddi manevi tazminat talepli dava ikame edilmesi ve Kütahya . İş Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı ilam ile davacı aleyhine maddi manevi tazminata hükmedilmesi, Davacı tarafından hükmedilen tazminatların hak sahiplerine ödenerek müvekkili şirket nezdinde düzenli işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında tazmini talebine ilişkin olduğunu, ancak davacının açmış olduğu dava ve talepleri haksız olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının her ne kadar müvekkil şirket aleyhine faiz alacağı iddiası ile huzurda görülmekte olan davayı açmışsa da müvekkil şirket nezdinde düzenli işveren sorumluluk sigorta poliçesi kişi başı azami teminat limiti 200.000,00-TL olduğunu, işbu teminat limiti her türlü faiz, masraf, vekalet ücreti vb. Feriler dahil olmak üzere müvekkil şirketin azami sorumluluğunu ifade ettiğini, diğer bir deyişle işbu poliçeye konu bir hasar durumunda hasar tutarı ne kadar yüksek olsa bile müvekkil ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 200.000,00-TL'yi geçemeyeceğini, müvekkili şirket tarafından davacı hesabına 200.000,00-TL ödeme yapılarak tüm hukuki sorumluluk yerine getirilmiş ve davacının müvekkili şirketten başkaca bir alacağı kalmadığını, işbu üst limit taraflar arasında düzenli poliçe özel şartlarında da açıkça belirtilmiş olup hem sözleşmesel sorumluluk hem de TTK hükümleri gereğince taraflar arasında geçerli olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, poliçe özel şartları gereği müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu hükmolunan mahkeme masrafları, faiz ve avukatlık ücretlerini ödemekle poliçe teminatını hiçbir surette aşamayacak olup müvekkil şirketin poliçe teminat limitinin tamamını ödemiş olduğu gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde yer alan içtihatlar işveren sorumluluk sigorta poliçesine ilişkin olmayıp ZMMS sigorta poliçesine ilişkindir. ZMMS sigorta poliçeleri zorunlu poliçeler olması hasebiyle belirli koşul ve şartlara kanun ve genel şartlar kapsamında tabi olduğunu, itirazları saklı kalmak ve itirazları saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının hem TTK'nın poliçe akdi devam ederken hasar meydana geldiğinde ihbar yükümü"ne hem de poliçe özel şartlarında yer alan "beyana aykırılık klozu"na aykırı hareket ettiğini, müvekkil şirket tazminattan indirim yapma hakkını kullandığını, müvekkili şirkete gönderilen evrakın ilk tetkiki neticesi , sigortalı TMO'nun konu kazayı usulüne uygun şekilde müvekkil şirkete bu aşamaya kadar ihbar etmediği anlaşıldığını, sigorta akti devam ederken hasar meydana geldiğinde tarafların hak ve yükümlülükleri de poliçe genel şartlarında şu şekilde hükme bağlandığını, ancak mezkur kaza 29/06/2018 yılında meydana geldiğini, 2018 yılında hak sahipleri tarafından dava açıldığını, ancak davacı şirket tarafından rizikonun gerçekleşmesi akabinde gerekli bildirim yapılmadığını ve ihbar yükümlülüğüne aykırı hareket edildiğini, bu bildirimde dahi dava dosyasındaki dava dilekçesi, kusur raporları gibi dosya evrakları tam olarak müvekkili şirkete gönderilmediğini, eksik evraklar ile bildirim yapıldığını, tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin hem Türk Ticaret Kanunu hem de Genel Şartların mezkur hükümlerince taleplerini karşılamayacağından, müvekkil şirketin herhangi bir hasar ödeme yükümünün bulunmadığından aleyhlerine açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Kütahya İş Mahkemesine müzekkere yazılarak ... esas ... Karar sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta A.Ş.'ne dava dilekçesi örneği ekli müzekkere yazılarak;... nolu işveren mali mesuliyet sigortası poliçesine ilişkin tüm belgelerin ve sigorta şirketince ikame edilen hasar ve tahkikat dosyalarının celbi ile, ayrıca dava tarihi olan 02/05/2025 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evrakların gönderilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyanın bir sigorta alanında uzman nitelikli hesap uzmanı, bir borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı ve bir işçilik alacakları alınanda uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinin 07/03/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davacı şirket tarafından, Kütahya .İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası nedeniyle, dava dışı işçi ...'in yakınlarına yapmış olduğu 2.134.000,00 TL tazminat ödemesi nedeniyle, mahkemeniz nezdinde açılan işbu rücuan alacak davasında: Davaya konu ... numaralı, 12.02.2018 tanzim ve 18.02.2018-18.02.2019 vade tarihli, 365 gün süreli İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçı işveren Sorumluluk Bedeni Zararlar Kişi Başı KlozuTeminat Limitinin 200.000,00 TL olduğu, İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve Poliçe Özel Şartlarına göre; tazminatlarına taalluk eden mahkeme masrafı, icra masrafı, harçlar ve vekâlet ücretin de; teminat orantılı olarak davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu, poliçedeki teminat limitine orantılı olarak işlemiş faizlerin davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu, davacı şirketin 22.01.2024 tarihli protokol kapsamında hak sahiplerine yapmış olduğu 2.134.000,00 TL tazminat ödemesinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar toplamı 131.567,77 TL olarak hesaplandığı, ( Faize isabet eden miktar 104.400,00 TL, Vekalet Ücretine isabet eden miktar 25.893,89 TL, Harç ve Yargılama Giderine isabet eden miktar 1.273,88 TL) davalı sigorta şirketi tarafından, davacı şirkete ödenmesi gerektiği, bir diğer anlatımla; davacının, davalı sigorta şirketinden talep edebileceği miktarın 131.567,77 TL olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 22/04/2026 tarihli ıslah dilekçesinden özetle; fazlaya dair hakları; yine itiraz, istinaf, temyiz ve tüm kanuni hakları ve yapılacak istinaf ve temyiz incelemesi sonrası ek dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla; dava dilekçesinde kısmi dava olarak belirttikleri alacaklar bakımından HMK'nın 176. maddesi kapsamında ıslah olarak kabul edilmek üzere, talep miktarları 104.400,00 TL faiz alacağı 25.893,89 TL vekalet ücret alacağı, 1.273,88 TL Yargılama gideri alacağı olmak üzere, toplam 131.567,77 TL'nin temerrüt tarihinden (ödemenin yapıldığı tarihden) itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında dava dışı kişilere ödenen poliçe limiti olan 200.000,00 TL'nin faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti ve diğer ferilerinden davalının sorumlu olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1. maddesinde; poliçenin işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek davalar sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin edeceği, sigortacının ayrıca bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlü olacağı ve hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde sigortacının avukatlık ücreti dahil dava masraflarına ancak sigorta bedeli nispetinde iştirak edeceği düzenlenmiştir.

TTK'nın 1446. maddesine göre, sigorta ettiren kimse rizikonun gerçekleştiğini öğrenince gecikmeksizin sigortacıya haber vermeye mecburdur. Bu müddet, üçüncü şahsın sigortalıya karşı dava açması halinde sigortacıya sigortalının müdafaasına yardım etmeye mecbur tutan mesuliyet sigortalarında sigortalının tebligat üzerine davayı öğrendiği, sigortalının üçüncü kişiye vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dava olmaksızın yahut dava neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar.

Sorumluluk sigortasındaki zarar gideriminde sigortacı sadece üçüncü kişinin uğradığı doğrudan ve dolaylı oluşan gerçek zararı gidermekle kalmayıp üçüncü kişinin açtığı dava ve yaptığı icra takibi masraflarını da karşılamakla yükümlüdür. Ayrıca, ihbar yükümlüğünün yerine getirilmiş olması kaydıyla sigortalının üçüncü şahsa ödediği tazminatın temerrüt faizinin tamamının da sigortacı tarafından karşılanması gerekmektedir.

Dava dışı işçinin ilama dayanan tazminat alacağını ödeyen davacının, davalı nezdinde düzenlenen işveren sorumluluk sigortası poliçesine dayanılarak, ödeme tutarı ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olarak davalı sigorta şirketinden rücuen tazminat talep etme hakkının bulunduğu, iş kazası ve buna ilişkin yargılama giderleri ile takip masrafları sigorta teminatı kapsamında olup, rücuya konu edilen icra takibinin dayanağı olan İş Mahkemesi dava dosyasının, davacı tarafından davalı sigorta şirketine ihbar edildiği, bu nedenle, dava kendisine ihbar edilen sigorta şirketinin, iş mahkemesinde hüküm altına alınan tutardan, mahkeme/icra masrafı, avukatlık ücreti ve işleyecek faizi ile birlikte sorumlu olduğu, yapılan hesaplama uyarınca davacının, davalı sigorta şirketinden talep edebileceği miktarın 131.567,77 TL olduğu belirlenmekle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVANIN KABULÜ İLE;

- 131.567,77 TL'nin ödeme tarihi olan 30/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.987,39 -TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harç ve 2.241,73-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 6.130,26-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 2.241,73-TL ıslah harcı, 125,00-TL posta ve tebligat gideri, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 18.685,03- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,

6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 04/06/2026

Katip Hakim