izmir bölge adliye mahkemesince incelenen, 1163 sayılı yasa 46. maddesine aykırı kooperatif genel kurul tekne ebatları kararının iptali istinafı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesince İncelenen, 1163 Sayılı Yasa 46. Maddesine Aykırı Kooperatif Genel Kurul Tekne Ebatları Kararının İptali İstinafı.

Özet: Bir kooperatifin olağan genel kurulunda alınan, teknelerin boyutlarının büyütülmesi yönündeki kararın, gündemde yer almadığı, yasalara ve ana sözleşmeye aykırı olduğu, ayrıca üye haklarını olumsuz etkilediği gerekçesiyle iptali için açılan davada, ilk derece mahkemesi söz konusu kararın gündem dışı alındığına hükmederek iptaline karar vermiş, davalı taraf ise alınan kararın aslında toplantı gündeminde bulunduğunu ileri sürerek bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1745

KARAR NO : 2026/838

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/04/2023 (Dava) - 07/06/2023 (Karar)

NUMARASI : 2023/298 Esas - 2023/358 Karar

DAVA : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali

BAM KARAR TARİHİ : 07/05/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2023 tarihli 2023/298 Esas ve 2023/358 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin üyesi olduğu davalı ... .. Kooperatifi'nin 2022 yılı olağan genel kurul toplantısının, 17 Mart 2023 tarihinde Ticaret Bakanlığı temsilcileri gözetiminde yapıldığını, Genel Kurula 24 ortaktan 13 ortağın asaleten 7 ortağın ise vekaleten olmak üzere toplam 20 ortağın katıldığını, genel kurulda toplam 15 gündem maddesinin görüşüldüğünü, gündemin 12 nolu maddesinde bulunmayan hususların görüşülüp karara bağlandığını, 1163 Sayılı Yasanın 46/3 maddesinde, hangi istisnai durumların genel kurul toplantısı sırasında hangi şekilde gündeme alınacağını tahdidi olarak saydığını, bu maddede belirtilen hususların, gündemde olmamasına rağmen gündeme eklenerek genel kurulda görüşülebileceğini, davaya konu 12. maddede gündem dışı görüşülüp karara bağlanan hususların kanundaki belirtilen istisnai hallerden olmadığını, gündemde olmayan konunun genel kurulda görüşülerek karara bağlanmasının yoklukla malul olduğunu, bunun yanında davaya konu 12. maddenin yasaya, hukuka, kooperatif ana sözleşmesine, üyelere iskelede tahsis edilen alanın küçülmesine sebebiyet verdiği için daha önce alınan kooperatif genel kurul kararlarına, hakkaniyete, eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, önceki genel kurulda oybirliği ile kabul edilen "tekne ebatlarına ilişkin ölçülerin" ancak tekne sahibi olan tüm üyelerin oybirliği ile değiştirilebileceğini, alınacak bu kararın hali hazırda iskele alanı küçük ve dar olduğu için diğer tekne sahiplerinin iskele kullanım (tahsis) alanının daralmasına/küçülmesine sebebiyet vereceğinden teknelerin iskeleye giriş çıkışlarında sıkıntılara sebebiyet vereceğini, tüm üyelerinin hakkını ilgilendirir durumda olduğunu, alınmış olan Genel Kurul kararının 1163 Sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğu gibi hukukun genel ilkelerine, hakkaniyet ve dürüstlük kurallarına uyarlı olmadığından iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

Mahkemece, ''...Davaya konu iptali istenen genel kurulun 12. Maddesinde tekne ebatlarının büyütülmesine karar verildiği, genel kurul gündeminin 12. Maddesi ile genel kurulda görüşülerek karara bağlanan 12. Madde karşılaştırıldığında, genel kurul gündeminde olmayan tekne ebatlarının büyütülmesi hususunun, genel kurulda görüşülerek karara bağlandığı, tekne ebatlarının büyütülmesine ilişkin hususun, kooperatifler Kanununu 46. Maddesinde yer alan hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili sayılı olarak belirtilen hususlar olmadığından kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun istemi ile gündeme eklenemeyeceği, Kooperatifler Kanununun 46. Maddesi ve davalı kooperatif ana sözleşmesi nazara alındığında gümdemde olmayan hususların genel kurulda görüşülüp karara bağlanmasının kanuna aykırı olduğu...'' gerekçesiyle; ''...Davacının davasının KABULÜ ile, dava konusu davalıya ait 17/03/2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan 12 nolu maddenin İPTALİNE...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme gerekçesinde ''genel kurul gündeminde olmayan tekne ebatlarının büyütülmesi hususunun'' şeklinde belirtilerek davanın kabul edildiğini, yani Yerel Mahkeme'nin davayı kabul etmesinin esas edeninin dava konusu genel kurul karararının gündeme alınmaması olduğunu ancak bunun açık bir hata olduğunu, söz konusu kararın gündeme alındığını bu hususun açıkça mahkemenin gözünden kaçtığını, toplantı gündeminin 12. maddesinde bu hususun ''15.03.2016 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantı Tutanağı 7.maddesinde iskelemizdeki teknelerin boyu 14 metreden küçük, 24 metreden büyük,eni 7 metreden fazla olmaması şeklinde karar alınmıştır.Aynı kararda o günün tarihi itibariyle teknesini yenileyen eski ortakların da bu karara uymak zorunda olduğu oy birliği ile kabul edilmiştir.Fakat bu tarihten önce eni ve boyu ebatlara uymayan teknelerin durumunun ....'in dilekçesine istinaden tekrar görüşülmesi ve oylamaların kapalı olarak yapılması,bu tarihten sonra gelen üyemiz ....'e ait .... teknesinin durumumun da görüşülerek kapalı oylamanın yapılması'' şeklinde belirtildiğini bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf incelemesi neticesinde Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/298 Esas, 2023/358 Karar ve 07.06.2023 Tarihli kararının ortadan kaldırılmasına/bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı kooperatifin 17/03/2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurulunda alınan 12 nolu kararın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup; hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 46. maddesinin 3. fıkrası " Gündemde olmayan hususlar gürüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması, kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır." hükmünü içermektedir. Kooperatif Yönetim Kurulunun 17.03.2023 tarihindeki genel kurula ilişkin 12. Gündem maddesinin "15/03/2016 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantı Tutanağı 7.maddesinde iskelemizdeki teknelerin boyu 14 metreden küçük,24 metreden büyük, eni ise 7 metreden fazla olmaması şekilde karar alınmıştır. Aynı kararda o günün tarihi itibariyle teknesini yenileyen eski ortaklarında bu karar uymak zorunda olduğu oybirliği ile kabul edilmiştir. Fakat bu tarihten önce eni ve boyu bu ebatlara uymayan teknelerin durumunun ....'in dilekçesine istinaden tekrar görüşülmesi ve oylamaların kapalı olarak yapılması, Bu tarihten sonra gelen üyemiz ....'e ait ... . teknesinin durumunun da görüşülerek kapalı oylamanın yapılması" şeklinde olduğu, 17.03.2023 tarihli genel kurulda kabul edilen 12. maddesi " ... Yönetim kurulu başkanı bu konuda ortaklığı 2016 dan önce olup, tekne ebatları söz konusu kararın dışında kalan ortakların mevcut teknelerini satmaları halinde yerine alacakları teknelerin bahsi geçen ebatlara uygun olması gerektiğini açıkladı ancak bu ebatların 15/03/2016 genel kurulda alınan kararın revize edilerek teknelerin boyu 14 mt den küçük 24 mt den büyük eni ise 7,5 mt den fazla olmaması önerildi, öneri oya sunuldu, 1 ret oyuna karşılık 19 kabul oyla ve oy çokluğu ile kabul edildi...." şeklinde olduğu anlaşılmıştır

Somut olayda; dava konusu edilen 17.03.2023 tarihli genel kurul toplantısının 12. maddesinde; ilan edilen gündem maddeleri arasında bulunmayan "Yönetim kurulu başkanı bu konuda ortaklığı 2016 dan önce olup, tekne ebatları söz konusu kararın dışında kalan ortakların mevcut teknelerini satmaları halinde yerine alacakları teknelerin bahsi geçen ebatlara uygun olması gerektiğini açıkladı ancak bu ebatların 15/03/2016 genel kurulda alınan kararın revize edilerek teknelerin boyu 14 mt den küçük 24 mt den büyük eni ise 7,5 mt den fazla olmaması" 1 ret oyuna karşılık 19 kabul oyla ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

Şu durumda; yukarıda anılan yasa hükmüne uygun şekilde gündeme madde ilavesi yapılmadığından ve ayrıca yasada anılan istisnai durumların bulunmadığı anlaşıldığından, usulüne uygun olarak ret oyu kullanan ve muhalefet şerhi bulunan davacının talebinin kabulü ile 12. maddenin ilgili kısmının iptaline karar verilmesi yerinde olmakla birlikte; genel kurul kararının 12. maddesinde alınan diğer kararların ilan gündem maddesinde yer aldığı, gündem maddesinde yer alan diğer kararlar yönünden iptal sebeplerinin bulunup bulunmadığı hususunda değerlendirme yapıp karar verilmesi gerekirken bu hususta değerlendirme yapılmadan 12. maddenin tamamının iptal edilmesinde isabet bulunmadığından davalı vekilinin istinaf istemi bu yönüyle yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2023 tarihli 2023/298 Esas ve 2023/358 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-Davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının kararın kaldırılma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı taraftan alınan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

7-Kararın taraflara tebliği, harç, teminat ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 07/05/2026