Danıştay, akaryakıt istasyonunun fuzuli işgali iddiasıyla belediyece tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemini temyizen inceliyor.
Özet: Bir akaryakıt istasyonu için fuzulen işgal edildiği iddia edilen taşınmaz üzerinde belediyece tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi ecrimisil miktarını düşürerek kısmen iptale hükmetmiş, bu karar bölge idare mahkemesince onanmıştır; her iki tarafın temyiz başvurusu üzerine davacı, intifa hakkı sahibiyle yaptığı kira sözleşmesi gereği kiracı sıfatıyla bulunduğunu iddia ederek ecrimisilin tamamen kaldırılmasını talep ederken, davalı belediye ise davacının fuzuli şagil olduğunu ve tahakkuk ettirilen ecrimisilin hukuka uygun olduğunu savunarak kararın kendi aleyhine olan kısımlarının bozulmasını istemektedir.
Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3444 E.  ,  2025/2965 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3444
Karar No : 2025/2965
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ...Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : İzmir ili, Buca ilçesi, ... Caddesi, No:... adresinde ve tapunun ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı taşınmazın üzerine akaryakıt istasyonu yapılmak suretiyle davacı tarafından 16/04/2022-12/10/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.974.421,56-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin Buca Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazın 2021 yılı metrekare birim değeri olan 3.987,50-TL esas alınmak suretiyle, yeniden değerleme oranında (27/11/2021 tarih ve 31672 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 533 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca %36,20) artırım yapılmak suretiyle 2022 yılı için taşınmazın günlük metrekare birim değeri 5.430,97-TL olarak hesaplanmış; 2022 yılı için tespit edilen bu tutarın uyuşmazlık konusu taşınmazın davacı tarafından fuzulen işgal edildiği tespit edilen 16/04/2022-12/10/2022 tarihleri arasında işgal edilen gün sayısı ile çarpımı sonucunda (179 x 5.430,97) bulunan 972.143,63-TL'nin davacının bahse konu taşınmazı fuzulen işgalinden dolayı ecrimisil bedeli olarak alınması gereken bedel olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, davacının söz konusu işgali veya tasarrufu ile ilgili olarak belirlenmesi gereken ecrimisil bedelinin 972.143,63-TL olması gerekirken, bedelin idarece 1.974.421,56-TL olarak belirlendiği anlaşılmış olup, bu itibarla, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.002.277,93-TL'lik kısmında hukuka uygunluk, geriye kalan 972.143,63-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne/reddine/kısmen kabul, kısmen reddine/dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : 2886 sayılı Kanunun uygulanabilmesi için kiralananın bu kanunda belirtilen usullerle kiraya verilmesi gerektiği, aleyhine alınmış bir tahliye kararı veya aleyhine tahliye talebiyle açılmış bir icra dosyası bulunmadığı, yargı yolu ile tahliye edilmediği, istasyonda kiracı sıfatıyla bulunduğu, kira ilişkisine Türk Borçlar Kanununun kira sözleşme genel hükümleri uygulandığı durumlarda da kira süresi sonunda kiraya veren tarafın tahliye davacı açması gerekeceğinin Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında açıklandığı, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca intifa hakkı sahibi şirket ile yapmış olduğu kira sözleşmesine dayanarak istasyonda kiracı sıfatıyla bulunduğu, kira sözleşme süresinin 01.03.3022 tarihinde sona ermesi sonrası aleyhine yargı yoluna başvurulmadığı, kiracılık sıfatının devam ettiği, aleyhine tahakkuk ettirilen ecrimisil hukuka aykırı olmakla iptaline karar verilmesi gerekirken verilen kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, davanın redde ilişkin kısmının bozulması ve bu kısım yönünden de işlemin iptaline karar verilmesi, ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacı ve onun alt kiracısı olan firmanın davalı belediye yönünden taşınmazda "fuzuli şagil" konumunda olup, davacıya belediye tarafından ecrimisil tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının davalıya yönelik kiracılığın tespitini amaçlayan davasının reddine, davacının davalı ... İmar Ltd. Şti.'ne yönelik kiracılığını amaçlayan davasının kabulüne, her iki davalıya yönelik müdahelenin menini amaçlayan davasının kabulüne karar verildiği, davacı ile onun alt işletmecisi firmalara davalı belediye tarafından ecrimisil tahakkuk ettirilmesinde ve aynı zamanda 2886 sayılı Yasa kapsamında tahliye işlemleri başlatılmasında ve bu yasa kapsamında tahliye edilmelerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda bulunan akaryakıt istasyonu olarak faliyet gösteren ... Akaryakıt Ltd. Şti'ne ait işletmenin ticari defterleri ve ticari getirisinin geriye dönük olarak incelenmediği, işletmeye ait ticari defterler geriye dönük olarak incelenmiş olsaydı taşınmazın yıllık getirisinin ne kadar yüksek olduğunun görüleceği, bu durumun ise taşınmazın ticari açıdan ne kadar değerli bir konumda olduğunun, kira ve dolayısıyla ecrimisil bedelinin ne kadar yüksek olması gerektiğinin göstergesi olduğu, yerel Mahkeme tarafından bu anlamda işletmeye ait ticari defterlerin incelenmediği, bu hususta her hangi bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verildiği, dava konusu işlemin iptale ilişkin kısmının bozulması ve bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.