bölge adliye mahkemesi bozması sonrası görülen, gizli ayıplı (change) araç satışından kaynaklanan kambiyo senetleri ve rehin sözleşmesinin iptali ile ödenen bedellerin tazminine dair menfi tespit davası.

Bölge Adliye Mahkemesi bozması sonrası görülen, gizli ayıplı (change) araç satışından kaynaklanan kambiyo senetleri ve rehin sözleşmesinin iptali ile ödenen bedellerin tazminine dair menfi tespit davası.

Özet: Davacı, davalıdan satın aldığı aracın change (kimliği değiştirilmiş) çıkması üzerine, bu araca ilişkin olarak davalıya verdiği toplam 300.000 TL bedelli 40 adet senedin ve 10.000 TL rehin sözleşmesinin karşılıksız olduğunun tespiti ile ödediği 125.000 TLnin iadesi talebiyle menfi tespit davası açmış; mahkemenin davanın reddine dair ilk kararı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından dava değerinin hatalı tespiti gerekçesiyle bozulmuş ve dava yeniden görülmeye başlanmıştır.

T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/824 Esas - 2025/695

T.C.

..........

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/824 Esas

KARAR NO : 2025/695

...x....................x.....

..x.........xx..........x.......x

.....x............x.....................x

xxx........xxx.x.x....................x

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/06/2021

KARAR TARİHİ : 24/11/2025

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 27/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .......'in 01/03/2021 tarihinde ............ plakalı çekiciyi davalı .......'den satın aldığını, davalının araç bedeli olan 310.000,00-TL'yi müvekkilinden talep ettiğini, müvekkilinin 110.000,00-TL ödeme yaptığını ve davalının geriye kalan 200.000,00-TL'yi müvekkilinin senetle ödeyebileceğini kalan tutara ise faiz işleteceğini beyan ettiğini, davalıya 300.000,00-TL tutarlı 40 adet 7.500,00-TL'lik senet verdiğini, araç üzerine rehin koyduğunu, müvekkilinin aracı teslim alıp kullanmaya başladığını, seyir halinde iken polis memurlarınca yapılan sorgulamada aracın kimliğinin değiştirildiğini ......... CBS 2021/36127 sayılı dosyasında verilen karar ile arandığını, müvekkilinin davalıya ulaşmaya çalıştığını, davalı müvekkilinin kendisinden para ve senetleri almayacağını beyan ettiğini, aracın change olduğu ve gizli ayıp mal niteliğinde olduğunu, müvekkilinin .......... CBS başvurduğunu ve soruşturmanın devam ettiğini, Depin Denetleme Şube Müdürlüğü Araç Trafikten Men Tutanağının sunulduğunu ve aracın change olduğundan trafikten men edildiğini beyan ederek, davalının lehtarı olduğu 40 adet 300.000,00-TL bonolar ve Rehin sözleşmesinden karşılıksız kaldığının tespitine, müvekkilince davalıya ödenen 125.000,00-TL'nin işletilecek en yüksek mevduat faizleri ile tazminine, davalının bonolar ve rehin sözleşmesi miktarının %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava harcını eksik yatırdığını, davaya devam edilebilmesi için harcın tamamlatılması gerektiğini, davacı tarafından idareye açılması gereken davanın müvekkiline karşı açıldığını, change araç nedeniyle idarenin sorumluluğunun bulunduğunu, davacının senetleri araç için verdiğini beyan ettiğini ancak müvekkiline borcu olduğunu ve borcuna karşılık bu senetleri verdiğini, taraflar arasında bu senetlerin teminat senedi olduğununa ya da araç alım satımına ilişkin olduğuna dair yazılı bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının senetleri ödememek için Cumhuriyet başsavcılığına dolandırıcılık resmi evrakta sahtecilik ve tefecilik gibi olay ile ilgisi olmayan suçlamalar ile şikayetçi olduğunu, davacının amacının senetlerin iptalini sağlamak olduğunu, müvekkilinin yanlış yaptığı tek şey 'in akrabası ile ticari ilişki içine girmesi olduğunu, davacı tarafından müvekkilinin darp edildiğini ancak akraba olduğu için şikayet hakkını şimdilik saklı tuttuğunu bu nedenler ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

GEREKÇE : Dava, Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacının davalıdan satın almış olduğu ............ plakalı ........ Marka çekicinin gizli ayıplı (change) çıkması nedeniyle araç bedeli karşılığı verildiği iddia edilen 110.000,00-TL peşin ve toplam 300.000,00-TL bedelli 40 adet 7.500,00-TL bedelli senetten kaynaklı borçlu olup olmadığı tespiti ve 10.000,00-TL bedelli rehin sözleşmesi ve söz konusu senetlerin iptali taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

Mahkememizden verilen 25/04/2022 tarih ve 2021/396 Esas, 2022/317 sayılı kararı .......... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi 2022/1606 Esas, 2024/1380 Karar sayılı ve 07/11/2024 tarihli ilamıyla BOZULMAKLA, Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 25/04/2022 tarih ve 2021/396 Esas, 2022/317 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine .......... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi 2022/1606 Esas, 2024/1380 Karar sayılı ve 07/11/2024 tarihli ilamı ile, " ....Somut olayda, dava, her biri 7.500,00 TL olan 40 adet toplamı 300.000,00 TL bedelli senetler ve 10.000,00 TL bedelli rehin sözlemesi nedeniyle menfi tespit, menfi tespit talep edilen senetlerden iki adet senet nedeniyle ödenen 15.000,00 TL ile araç satımı için ödenen 110.000,00 TL'nin tahsili istemine ilişkindir. Bu durumda davaya konu talepler toplamı 420.000,00 TL olmasına rağmen davacı tarafından dava dilekçesinde dava değeri 42.000,00 TL olarak belirtilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırılmıştır. Menfi tespit davaları kısmi dava olarak açılamayacağı gibi davacının talepleri toplamı 420.000,00 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilip sonuca göre yargılamaya devam edilmesi gerekir iken eksik harç tamamlattırılmaksızın Harçlar Kanunu'nun 32. maddesine aykırı olarak yargılamaya devam olunarak karar verilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 11/02/2019 Tarih, 2017/2989 Esas, 2019/798 Karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın istinaf itirazlarının kabulüne, kabul nedenine göre diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." ilamı ile bozulmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur.

Bam kaldırma ilamından sonra; eksik harç ikmal edilmiş ve .......... CBS'nin yazı cevabı dosya kapsamına alınmıştır. .......... CBS'Soruşturma No: 2021/127958 Soruşturmaevrakı incelendiğinde davacının davalı hakkında tefecilik suçundan dolayı soruşturma yürütüldüğü ve takipsizlik kararı verildiği ve kesinleştiği görülmüştür.

Dava konusu araca ilişkin Yenimahalle 3. Noterliğinde düzenlenmiş araç satış sözleşmesi ve rehin sözleşmesinin incelendiğinde aracın davalı ....... tarafından davacı .......'e 01/03/2021 tarihinde 100.000,00-TL bedelle sattığı, aracın teslim ve bedelinin ödendiğinin belirtilerek taraflar tarafından imza altına alındığı, davacının şikayeti üzerine .......... Cumhuriyet Başsavcılığına açmış olduğu 2021/127958 sayılı soruşturma dosyasında davalı hakkında üzerine atılı tefecilik suçunun unsurları oluşmadığı gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığı kararının verildiği, davalının cevap dilekçesinde dava konusu senetlerin araç satışı ile ilgili olmadığı borç senedi olduğu başka bir borca dayalı senetler olduğu, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğuna ilişkin beyanı ve davacının söz konusu senetlerin satın alınan araç bedeli karşılığı verildiğine dair senet üzerinde herhangi bir ibarenin olmaması ve bu iddiayı tevsik edici senede karşı herhangi bir yazılı delil ve bilgi, belgenin sunulmadığı kanaati oluşmuş ve davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olduğu görülmekle, davacı vekili tarafından sunulan yemin metni, davalı tarafa ihtaratlı olarak davetiye gönderilmiş ve davalı ....... beyanında, davacı .......'e 01/03/2021 tarihinde ............ plakalı ........... marka çekiciyi 310.000,00-TL karşılığında satmadığına, noterde araç bedeli olarak gösterilen tutarın 100.000,00-TL olduğunu ve bu değerin gerçek değeri olduğunu, dava konusu 40 adet 7.500,00-TL'lik senetleri araç satışı dışında başka bir borç nedeni ile davacıdan aldığını, satmış olduğu aracın ise change olduğunu bilmediği hususunda yemin edasında bulunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; söz konusu davanın davacının davalıdan satın almış olduğu ............ plakalı ........ Marka çekicinin gizli ayıplı (change) çıkması nedeniyle araç bedeli karşılığı verildiği iddia edilen 110.000,00-TL peşin ve toplam 300.000,00-TL bedelli 40 adet 7.500,00-TL bedelli senetten kaynaklı borçlu olup olmadığı tespiti ve 10.000,00-TL bedelli rehin sözleşmesi ve söz konusu senetlerin iptali talebine ilişkin olduğu, davalı tarafça ise dava konusu senetleri borç karşılığında alındığı, davacı tarafın borçlu olduğunu ve borcunu ödememek için Cumhuriyet başsavcılığına dolandırıcılık resmi evrakta sahtecilik ve tefecilik gibi olay ile ilgisi olmayan suçlamalar ile şikayetçi olduğunu savunmuştur, davacı taraf dava dilekçesinde dayandığı kesin delillerden HMK 228 vd. Maddesi uyarınca yemin deliline başvurmuş, davalı .......'in hazır bulunduğu, kendisine yemin metni okunarak, yemin etmesinin sonuçları hatırlatılmak suretiyle, "Davacı .......’e 01/03/2021 tarihinde ............ plakalı ........... marka çekiciyi 310.000,00-TL karşılığında satmadığıma, noterde araç bedeli olarak gösterilen tutarın 100.000,00-TL olduğunu bu değerin gerçek değer olduğuna, dava konusu 40 adet 7.500,00-TL’lik toplamı 300.000,00 TL’lik senetleri araç satışı dışında başka bir borç nedeni ile davacıdan aldığıma, satmış olduğumun aracın change olduğunu bilmediğime namusum, şerefim, çocuklarım, ailem ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum” şeklinde yemin edasında bulunduğu, bu durumda nihai delil olan yemin dikkate alınmak sureti ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 615,40-TL olduğundan, peşin alınan 7.172,55-TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.557,15-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

3- Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 67.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/11/2025