İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin, otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve ticari araçlarla yapılan ödenmeyen geçişlerden kaynaklanan itirazın iptali davasına ilişkin görev uyuşmazlığının incelendiği karar.
Özet: Bu dava, bir otoyol işletmecisinin, ticari araçlarla yapılan ücret ödenmemiş ihlalli geçişler nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebini konu almaktadır; davacı, geçiş ücretlerinin 15 günlük süre içinde ödenmediğini ve OGS/HGS hesaplarının yetersiz olduğunu ileri sürerken, davalı ise detaylı borç bildirimi yapılmadığını, takibin usulsüz olduğunu ve borcunun bulunmadığını savunarak yetki itirazında bulunmuş, mahkeme ise uyuşmazlığın ticari mi yoksa tüketici hukuku kapsamında mı olduğunu belirlemek üzere görev hususunu resen incelemeye almıştır.
T.C.
İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/971 EsasKARAR NO :2026/557DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:29/12/2025KARAR TARİHİ:09/07/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin 29/12/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... işletmesi Davacı Müvekkili Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-Borçluya ait ... plakalı araç ile 13.05.2025 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişlerin yapıldığını, ihlalli geçiş yapan araçlar ticari araç niteliğinde olup söz konusu ihlaller Davalı / Borçlunun ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada meydana geldiğini, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçiçi 6. madde gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, davalı-Borçlu ... plakalı araç ile Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e ait Otoyol’dan 13.05.2025 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, davalı-Borçluya ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda OGS (Etiket) hesapları anlık müsait olmadığı tespit edildiğini, takdir edileceği üzere HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Davalı-Borçlunun sorumluluğunda olduğunu, davanın kabulü ile; davalı-Borçlunun .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,3. Davalı-Borçlu Şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Açılan davayı kabul etmediğini, davacının icra takibinde borcun sebebini detaylı şekilde belirtmediğini, yalnızca plaka ve tarihin belirtildiğini, davacının tarafça tarafımdan geçiş ücretinin 4 ödenmediğine dair herhangi bir bildirim yapılmadığını, davacı tarafça tarafıma yönelik bir bildirim yapılmadan temerrüde düşürülmeden doğrudan icra takibi başlatılmış olması usul ve yasaya aykırı olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, belirsiz takip talebi nedeniyle davanın usulden reddini, davacıya borcunun bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesini, ispatlanamayan ve esastan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının, işletmesi davacıya ait otoyoldan kendisine ait araçlar ile ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, yaptı ise ödemekle yükümlü olduğu miktarın tespiti ile ihlalli geçiş ücretine yönelik başlatılan icra takibine itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu görülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" şeklindedir.Aynı kanunun 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." demek sureti ile ticari dava kavramını açıklamıştır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un amaç başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerinin korucuyu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmelerini teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir. Tanım başlıklı 3. maddesinin (1) sağlayıcı; Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (k) Tüketici; Ticari-veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (1) Tüketici işlemi; Mal veya hizmet piyasalarında Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi." düzenlemeleri bulunmaktadır.Somut olayın incelenmesinden; taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmaktadır.Dava konusu aracın trafik tescil kayıtlarında davalıya ait aracın ticari araç olmadığı ve kullanım şeklinin hususi olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında bulunan görüntü bilgi ve belgelerden, araç her ne kadar kamyonet cinsi olarak gözükse de; kullanım amacının hususi olduğu görülmektedir.Yapılan araştırmada davalı adına taciri işletme kaydı da tespit edilememiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Dairesi Başkanlığı müzekkere cevaplarından da anlaşılacağı üzere davalı vergiye tabi bir kazanç elde etmeye yönelik bir faaliyette bulunmamakta, ticari bir kazanç getirici faaliyeti bulunmamakta olup esnaf veya tacir değildir.Tüm bunlara göre dava, 6102 Sayılı TTK sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi her iki tarafın tacir ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu nispi ticari dava kapsamına da girmemektedir.Açıklanan nedenlerle mahkememizin uyuşmazlık konusuna bakmakla görevli olmadığı değerlendirilerek, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M / Ayrıntıları Yukarıda Açıklandığı Üzere :1-)Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE, 2-)HMK'nın 20. Maddesi uyarınca; bu karar verildiği anda kesin ise kararın tebliği tarihinden, karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan biri veya ikisi mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce dosya üzerinden re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,3-)Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2026Katip ... Hakim ...