tescilli tasarımın önceden kamuya sunulması nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımaması sonucu hükümsüz kılınarak tecavüz ve haksız rekabet davalarının reddedilmesine ilişkin temyiz incelemesi.

Tescilli tasarımın önceden kamuya sunulması nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımaması sonucu hükümsüz kılınarak tecavüz ve haksız rekabet davalarının reddedilmesine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Tescilli bir tasarımın ihlali iddiasıyla açılan davada, davalının karşı davası üzerine tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulan benzer ürünler nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşımadığı tespit edilmiş; bu nedenle tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilerek, asıl davadaki tecavüzün tespiti, önlenmesi, tazminat ve haksız rekabet talepleri, hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olması gerekçesiyle reddedilmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2025/5924 E. , 2026/3279 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1336 Eas, 2025/619 Karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/484 E., 2022/243 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2 ... numaralı "..." ibareli tasarımın sahibi olduğunu, davalının müvekkilinin tasarımının aynısını veya çok benzerini piyasaya sürerek müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkiline ait orjinal ürün ile davalıya ait muhtelif mağazalardan satın alınmış iki ürün ve alışveriş fişlerini ibraz ettiklerini, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/106 Değişik İş dosyasında yapılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda davalının ürünlerinin müvekkilinin tasarımı ile benzer olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek davalı tarafça müvekkilinin tasarımına tecavüz edildiğinin ve haksız rekabet eylemlerinin tespiti ile ref ve men'ine, 50.000,00 TL manevi tazminat ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, müvekkilinin tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ürünlerinin davacının tasarımına tecavüz yaratmadığını, karıştırılma tehlikesi bulunmadığını, davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşımadığını, davacının tasarımına konu ürününün tüm dünyada "...", "...", "..." ve benzeri adlarla bilinen ve yaygın olarak kullanılan, marketlerde ve oyuncakçılarda tüketicilere sunulan ürünler olduğunu, davacının tasarımının birebir aynısının 2013 yılı itibariyle piyasaya sunulduğunu savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı dava dilekçesinde, davacı adına tescilli 2019/04816-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı adına kayıtlı tasarımın başvuru tarihinin 06.08.2019 olduğu, başvuru tarihinden önce davacı ürününün benzerinin 14.03.2013 tarihinde krooomland Youtube kanalında "........." başlığı altındaki video içeriğinde kullanıldığı, yenilik kırıcı olarak 06.08.2019 öncesi internete yüklenen görsellerdeki ürün ile davacı/karşı davalı tasarımının ögelerinin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, davacı/karşı davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik nitelik taşımadığı, yenilik ve ayırdedicilik kriterini karşılayamayan davacı/karşı davalının tasarımının hükümsüzlüğü şartlarının oluştuğu, hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davada tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti ve tazminat talebinin reddi gerektiği, davacının haksız rekabete ilişkin iddiaları yönünden ek rapordaki tespitler ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/5189 E., 2022/1852 K. sayılı ilamı nazara alınarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55/1-a-4 hükmünün somut olayda uygulama yeri olmayacağı, özel kanun olan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) uygulanması gerektiği, haksız rekabetten kaynaklanan davanın da reddi gerektiği kanısına varıldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile karşı davalıya ait 2019/04816-1 tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı ... Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2019/04816-1 sayılı tasarımın daha önce kamuya sunulmuş olması nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığı, karşı dava yönünden hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olması nedeniyle asıl davada tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti ve tazminat talebine yönelik davanın reddine karar verilmesinin yerinde görüldüğü, SMK ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığı gözetilerek haksız rekabete dair talepler yönünden ret kararı verilmesinin de yerinde olduğu, bilirkişi heyetince haksız rekabet yönünden hesaplama yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı ... Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tescilli tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve re'fi ile maddi ve manevi tazminat; karşı dava, tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı-karşı davalı ... Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 04.06.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.