Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/656 esas ve 2025/311 karar sayılı dosyasında haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminatı davası kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, 19.01.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve tamir süresince kullanılamamasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin tahsili talebiyle açılan bir tazminat davasıdır; davacı, kazada diğer davalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğunu iddia ederek başlangıçtaki düşük talebini ıslah dilekçesiyle 50.000 TL değer kaybı ve 33.810 TL araç mahrumiyet bedeline yükseltmişken, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti ve önceden yapılan ödemeler nedeniyle bakiye 5.701 TL ile sınırlı olduğunu, diğer davalı işleten ise kazada kendi sürücülerinin tam kusurlu olmadığını ve davacının da kusurlu olduğunu savunarak taleplerin reddini istemiştir.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/656 Esas - 2025/311

T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/656 Esas
KARAR NO : 2025/311
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2024
KARAR TARİHİ : 14/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.01.2024 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olup diğer davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.nin de işleteni olduğu ...plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'nın tamamen kusurlu olarak davacının Malik ve sürücüsü olduğu ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın değer kaybına uğramasına neden olduğu gibi davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybına uğramasına da neden olduğu belirtilerek, Davalılardan şimdilik kaydıyla 500,00 TL değer kaybı ile davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan da yine şimdilik kaydıyla 50,00 TL araç mahrumiyet bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 04/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi özetle; öncelikle talep artırım ve Islah talebimizin kabulünü, talep artırım yolu ile arttırdığı değer kaybı ücreti 50.000,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, (davalı Sigorta Şirketinin bakiye poliçe limiti 5.701,00 TL olup Davalı Sigorta Şirketi bakımından sorumluluğunun poliçe limitinde tutulmasına) ıslah yolu ile artırdığımız araç mahrumiyet bedeli 33.810,00 TL'nin davalı ... ve ... inşaat ve yapı malzemeleri madencilik gıda nakliye san. ve tic. ltd şti 'dan tahsilini, ıslah edilen ve talep artırım yoluyla artırılan bedellerin temerrüt tarihinden İtibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, Dava konusu kazaya karışan ...plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMSS(Trafik) Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında 120.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, dolayısıyla kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının da belirlenmesinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte hasarlı araç davalı sigorta şirketinin eksperine gösterilmemekle açılan davanın reddi gerektiğini, davalı sigorta şirketine yapılan müracaat üzerine davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın Kasko sigorta şirketi olan Orient Sigorta A.Ş.ne 30.07.2024 tarihinde 9.024,00 TL rücuen hasar bedeli ödemesinin, yine Orient Sigorta A.Ş.ne 28.05.2024 tarihinde 96.325,00 TL rücu hasar ödemesi, ayrıca hasar için ... adına da 28.05.2024 tarihinde 8.950,00 TL ödemenin yapılmış olunduğunu, bu bağlamda toplamda 114.299,00 TL ödeme yapılmış olunmakla bakiye poliçe teminatının 5.701,00 TL ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıya ait araç değer kaybının Karayolları Motorlu Araçlar Genel Şartlar hesaplama kriterlerine göre belirlenmesinin gerektiğini, davacıya ait araç Tramer hasar kayıtlarının dikkate alınması gerektiğini, aynı bölgeden daha evvel onarım hususunun olup olmadığının dikkate alınması gerektiğini, davalı sigorta şirketinin tamir süresi araç yoksunluk kaybı sorumluluğunun da olmadığı belirttildiğini, Haksız davanın reddi ile aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, Her ne kadar kaza tutanağında diğer davalı sürücü Bünyyamin KODAKLI'nın kazanın meydana gelmesinde 2918 sayılı KTK.nun 53/a maddesi kural ihlali ile tamamen kusurlu olduğu belirtilmişse de, bunun doğru olmayıp, davalı sürücünün sağa dönüşünü tamamladıktan sonra davacı tarafın hızını azaltmayarak kazaya sebebiyet vermiş olduğu. Davacıya ait araç değer kaybının belirlenmesinde Tramer hasar kayıtlarının dikkate alınması gerektiği. Bu bağlamda davacıya ait aracın ağır hasar kayıtlı olup olmadığının dikkate alınması. Davacı tarafça aracın tamir için serviste kaldığı ve araç mahrumiyet kaybının olduğu belirtilmişse de bunun doğru olmayıp açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklanan alacağın davalılardan tahsili istemlidir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 06/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olup diğer davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.'nin de işleteni olduğu ...plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nun 46/b-c., 53/a-1-2-3-4-5-, 84/f. ve KTY. 94. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ve maliki davacı ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 50.000,00 TL olacağı, dosyada hasar veya değer kaybı anlamında herhangi bir ödeme belgesinin bulunmadığı, davalıların 2918 sayılı KTK'nun 85 ve 91 maddeleri gereği davacıya ait araçta oluşan değer kaybından sorumluluklarının olacağı belirtilmiştir. Ayrıca davacının tamir süresi eşdeğer araç yoksunluk kaybının 33.810,00 TL olacağı ve bundan da sadece ...plakalı araç maliki davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti. ve diğer davalı sürücü ...'nın sorumlu olduğunu, belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı 19/01/2024 günü davalı ... sevk ve idaresindeki, davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti.'nin de işleteni olduğu ...plakalı araç ile davacının sahibi olduğu ... plakalı araın çarpışması sonucu meydana gelen kazada, davalı ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 50.000,00 TL olacağı, dosyada hasar veya değer kaybı anlamında herhangi bir ödeme belgesinin bulunmadığı, davalıların 2918 sayılı KTK'nun 85 ve 91 maddeleri gereği davacıya ait araçta oluşan değer kaybından sorumluluklarının olacağı, davacının tamir süresi eşdeğer araç yoksunluk kaybının 33.810,00 TL olacağı ve bundan da sadece ...plakalı araç maliki davalı ... İnşaat Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San ve Tic. Ltd. Şti. ve diğer davalı sürücü ...'nın sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın KABULÜ ile; 50.000,00 TL araç değer kaybı bedelinin (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 11/09/2024 tarihinden itibaren, diğer davalılardan kaza tarihi olan 19/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 33.810,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ... İnşaat ve Yapı Malzemeleri Madencilik Gıda Nakliye San. Tic. Ltd. Şti' den kaza tarihi olan 19/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen 83.810,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.725,06 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 1.440,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 1.867,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.857,46 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 1.440,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.356,00 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 794,50 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.794,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 83.810,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025
... ....
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır