yargıtay 6. hukuk dairesinin, inşaat sözleşmesi gereği yüklenicilerin tapu iptali ve tescil veya imalat bedeli alacağı talepleri ile davalıların mahsup ve husumet itirazlarının değerlendirildiği temyiz kararı.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin, inşaat sözleşmesi gereği yüklenicilerin tapu iptali ve tescil veya imalat bedeli alacağı talepleri ile davalıların mahsup ve husumet itirazlarının değerlendirildiği temyiz kararı.

Özet: Davacılar yüklenicilerin, davalılardan biriyle imzaladıkları inşaat sözleşmesi kapsamında tamamladıkları bağımsız bölümlerin tapu devrini talep etmesi veya imalat bedelinin ödenmesini istemesi üzerine, ilk derece mahkemesi davacıların sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle tapu iptal ve tescil talebini reddederek, yapılan işlerin bedelini davalılardan birinden tahsiline hükmetmiştir; kararı istinaf eden taraflardan davacılar imalat bedelinin eksik hesaplandığını ve tapu maliki diğer davalının da sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürerken, davalılar ise davacı tarafından gerçekleştirilen bir daire satış bedelinin alacaktan mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu savunarak temyiz yoluna başvurmuşlardır.

6. Hukuk Dairesi 2025/4279 E. , 2026/2058 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/2406 E., 2025/2796 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ...3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/371 E., 2025/148 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilince duruşmalı, davacılar vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.05.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalılar vekili Avukat ... ile davacılar vekili Avukat ....'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı yükleniciler vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilleri ile davalılardan ... arasında 16.09.2013 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalılardan ... adına kayıtlı olan ...ilçesi, ...mevki, 14 50... parsel sayılı taşınmaz üzerine yapılan inşaatın "laminant ve iç boya işleri hariç" davacı müvekkillerince tamamlandığını, davacıların sözleşme gereği almaları gereken bağımsız bölümleri almadığını beyan ederek, Amasya ili, .... ilçesi, ...mevki 14 50... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar adına kayıtlı olan bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacılardan ... adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde şimdilik 10.000,00 TL imalat bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; binanın davacılar tarafından zamanında bitirilmemesi nedeniyle 16.09.2013 tarihinde taraflarca yeni sözleşme imzalandığını, müvekkili ...'in sözleşme tarafı olmadığını, sözleşme uyarınca davacıların binayı çevre düzenlemesi dahil 30.03.2014 tarihine kadar tamamlamış olmaları, 265.000,00 TL'yi müvekkili ...’e ödemeleri ve bütün harç ve vergilerin de davacılar tarafından ödenmesi karşılığında bağımsız bölümlerin devrinin kararlaştırıldığını, söz konu bu hususlar yerine getirilmediğinden davacılardan ...’a tapu devrinin yapılmadığını, ayrıca inşaatın büyük kısmının müvekkili tarafından tamamlandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar sözleşme gereği üzerlerine düşen yükümlülükleri süresinde yerine getirmediklerinden tapu iptal ve tescil istemlerinin reddi gerektiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacılar tarafından yapılan işlerin dava tarihi itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin 186.053,50 TL olarak hesaplandığı, davalıların, davacıların 4 nolu daireyi 97.000,00 TL'ye dava dışı ...'ya satarak bedelini aldıkları, bu dairenin davalılara ait olması nedeniyle paranın, binanın yapım masrafı olarak kullanılması gerekirken kullanılmadığı, bu daire bedelinin de hesaplanarak hükmedilecek olan tazminattan mahsup edilmesi gerektiği savunulmuş ise de, davacı ... tarafından ... ...'a daire satışının taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden önce yapıldığından mahsup talebinin reddi gerektiği, davalı ...'in sözleşme tarafı olmadığından tarafına husumet düşmeyeceği gerekçesiyle terditli olarak açılan davada ilk talep olan tapu iptal ve tescil yönünden davanın reddine, diğer terditli talep olan uğranılan zarara ilişkin tazminat davası yönünden davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile 186.053,50 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;

a. İnşaata başlandığında inşaatın zemin kat tabliye betonunun atıldığını ve zemin kat tuğla duvarlarının örülü olduğunu, müvekkillerinin bundan sonra inşaata başlayarak parke ve iç boya dışındaki tüm işleri tamamladıklarını, yapılan işlerin tam olarak bilirkişiler tarafından değerlendirilmediğini,

b. Davalı ...’in tapu maliki olması nedeniyle tarafına husumet düştüğünü beyan etmektedir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacı ...’ın 07.03.2028 tarihli duruşmada, 4 nolu daireyi 97.000,00 TL bedel karşılığında kardeşi ... ...’a satıp bedelini tahsil ettiğini ve bu parayı müvekkiline ödemediğini ikrar etmesine rağmen mahkemece daire bedelinin iş bedelinden mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu,

b. İnşaatın müvekkillerince tamamlandığını, yapıldığı iddia edilen işler bedelinin bilirkişilerce fahiş hesaplandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemlerine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 16.09.2013 tarihli adi yazılı sözleşme ile davacı yükleniciler 30.03.2014 tarihine kadar binayı iç, dış ve çevre düzenlemesiyle birlikte tamamlamayı, bina ile ilgili harç ve vergiler ile davalı ...’e 265.000,00 TL ödemeyi üstlenmişlerdir. Bunun karşılığında davalı ... ise 1, 2 ve 3 nolu bağımsız bölümleri davacılardan ...’a devredecektir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davacılar söz konusu tarihe kadar davalı ...’e ödeme yapmadıkları gibi, belirtilen harç ve vergileri de ödemediklerinden bağımsız bölüm devirlerine hak kazanamamışlardır. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu ile davacı yüklenicilerce yapılan işler bedeli piyasa fiyatlarına göre 186.053,50 TL hesaplanmış ve mahkemece bu bedelin tahsiline karar verilmiştir. Sözleşmeye konu bina zemin + 3 katlı olup her katta 1 bağımsız bölüm bulunmaktadır. Davaya konu 1 ve 2 nolu bağımsız bölümler davalı ... adına, 3 nolu bağımsız bölüm davalı ... adına, 4 nolu bağımsız bölüm ise 28.03.2013 tarihli satışla ... adına tapuda kayıtlıdır. Davacı ... 07.03.2018 tarihli duruşmada 3. katta bulunan 4 nolu bağımsız bölümü 97.000,00 TL bedel karşılığında kardeşi ... ’a sattığını ve satış bedelini tahsil ettiğini kabul etmiştir. Mahkemece söz konusu satışın sözleşme tarihinden önce yapılması nedeniyle hesaplanan iş bedelinden bu bağımsız bölüm bedeli mahsup edilmemiş ise de, bağımsız bölümün davacılara, taraflar arasında farklı bir hukuki sebeple verildiği iddia ve ispat edilmediğinden, bağımsız bölüm mülkiyetinin satıştan önce davalılara ait olduğu ve davalı ... tarafından verilen vekaletname ile satışının yapıldığı ve sözleşmedeki tüm edimlerin yerine getirilmesi karşılığında diğer bağımsız bölümler gibi bu bağımsız bölüme de hak kazanılacağı anlaşıldığından davacı ...’ın duruşmadaki kabulünde olduğu üzere 97.000,00 TL satış bedelinin, hükmedilen 186.053,50 TL alacaktan mahsup edilerek 89.053,50 TL’nin tahsiline karar verilmesi gerekirken, mahsup talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, belirtilen bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca bölge adliye mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. “Değerlendirme” bölümünün “1 inci” bendi uyarınca davacılar vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, “2 nci” bendi uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının “2/b” bendinde yer alan “186.053,50 TL” rakamlarının çıkartılmasına, yerine “89.053,50 TL” rakamlarının yazılmasına, “3 üncü” bendinde yer alan “12.709,31 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 11.995,98 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 713,33 TL harcın davalı ...'den alınarak Hazineye irad kaydına” cümlesinin çıkartılmasına, yerine “6.083,24 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 11.995,98 TL harç düşüldükten sonra kalan 5.912,74 TL harcın talep halinde davacıya iadesine” cümlesinin yazılmasına, “7 nci” bendinde yer alan “ 6.319,32 TL” rakamlarının çıkartılmasına, yerine “3.024,25 TL” rakamlarının yazılmasına, “8 inci” bendinde yer alan “1.081,73 TL” rakamlarının çıkartılmasına, yerine “2.549,21 TL” rakamlarının yazılmasına, kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davalılar vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

Peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden taraflara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.