Danıştay 10. Dairesi, Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesinin döner sermaye ücretine ilişkin kısmının iptali istemli davanın dilekçesini, konu ve talep kısımlarındaki belirsizlik nedeniyle 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine aykırılıktan reddetmiştir.
Özet: Danıştay 10. Daire, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kamulaştırma uygulamaları konulu genelgesinin döner sermaye ücretine ilişkin kısmının iptali talebiyle açılan davada, daha önce aynı genelgenin harç ve döner sermaye kısımlarının ayrı dairelerin görevine girmesi nedeniyle reddedilen davanın ardından sunulan dilekçenin, talep kısmında döner sermaye ücretini hedeflerken dilekçe içeriğinde tapu harcı iddialarına da yer vermesi nedeniyle tutarsız ve açık olmadığını tespit ederek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesine uygun düzenlenmediği gerekçesiyle, davanın açık ve tutarlı bir şekilde yeniden düzenlenerek sunulması gerektiğine karar vermiştir.
Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2025/2275 E.  ,  2025/2959 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/2275
Karar No : 2025/2959
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
(... Genel Müdürlüğü)
DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce yayımlanan 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı "Kamulaştırma Uygulamaları" konulu Genelge'nin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. paragrafında yer alan düzenlemenin döner sermaye ücreti yönünden iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dosyasının incelenmesinden; daha önce dava konusu Genelge'nin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. paragrafında yer alan düzenlemenin tamamının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 14/01/2025 tarih ve E:2024/4199, K:2025/28 sayılı kararıyla; anılan düzenlemenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Başkanlık Kurulu kararı gereği vergi dava dairesi olarak görev yapan Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise idari dava dairesi olarak görev yapan Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği ve 2577 sayılı Danıştay Kanunu'nun ek 1. maddesi uyarınca Dairelerin müşterek yapacağı toplantı ile de çözümünün mümkün olmadığı anlaşıldığından, bu haliyle, dava konusu Genelge'nin söz konusu maddesinin iptali isteminin aynı dosyada görüm ve çözümünün hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği görülmekte olup, bunun üzerine Dairemize hitaben verilen dava dilekçesinin incelenmesinden ise; dilekçenin "Konu" ve "Netice-i Talep" kısımlarında, dava konusu Genelge'nin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. paragrafının, kamulaştırmasız el atma suretiyle yapılan tescil işlemleri bakımından döner sermaye ücreti tahsil edilmesine ilişkin ikinci cümlesine yönelik iptal isteminde bulunulduğu, dilekçe içeriğinde ise, Genelge'nin anılan kısmının tapu harcı tahsiline ilişkin ilk cümlesi ile ilgili -Danıştay Dokuzuncu Dairesince reddine karar verilen ilk dava dilekçesiyle aynı doğrultuda- hukuka aykırılık iddialarına yer verildiği, böylece Genelge'nin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. paragrafının "İşlemden döner sermaye ücreti tahsil edilir." şeklindeki ikinci cümlesinin dava konusu edilip edilmediği hususunun açık ve tereddüte mahal verilmeyecek şekilde ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava dilekçesinin kendi içerisinde uyumlu ve tutarlı olmadığı, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu ve tutarlı bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
Öte yandan; dava dilekçesi ekinde sunulan belgeler arasında da davacıdan döner sermaye ücreti tahsil edilmesine ilişkin herhangi bir belgenin mevcut olmadığı görülmekte olup; davanın yenilenmesi halinde dava konusu Genelge'nin iptali istenilen kısmı yönünden davacının menfaatini ortaya koyan belgelerin de dilekçe ekinde sunulması gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle, anılan Kanun'un 3. maddesine uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçeyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacıya duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın davacıya iadesine, 12/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.