Danıştayın Sigorta Hakemliği Listesinden Silinme Talebinin Geçici veya Kalıcı Yorumlanması ile Sicilin Tekrar Aktif Hale Getirilmesi İhtilafı
Özet: Sigorta hakemliğinden 2012de, dosya tevdiinin durdurulmasını talep eden ancak dilekçesinde geçici veya kalıcı ayrımı yapmayan davacı, 2024te sicilinin yeniden aktifleştirilmesi talebinde bulunmuş; Sigorta Tahkim Komisyonu ve ilk derece mahkemesi bu talebi kalıcı çekilme olarak değerlendirip reddederken, bölge idare mahkemesi, dilekçede açık ifade olmaması ve idarenin işlem tesis etmemesi nedeniyle hakkaniyet gereği talebin geçici sayılması gerektiğine karar vererek iptal işlemini hukuka aykırı bulmuş ve bu karar davalı idarelerce temyiz edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2025/5527Karar No : 2025/6234 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : 1- ... Başkanlığı /... VEKİLİ: Av. ... 2- ... Kurumu BaşkanlığıKARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, sigorta hakemliği sicilinin tekrar aktif hâle getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının Sigorta Tahkim Komisyonuna hitaben 04/04/2012 tarihli dilekçesinde açıkça görevlendirildiği dosyalar hakkında gerekli kararları verdikten sonra hakem listesinden silinmeyi ve bu nedenle yeni dosya verilmemesini talep ettiği, davacı tarafından mezkur dilekçe kapsamında herhangi bir mazeret ileri sürülmediği gibi listeden geçici olarak silinme olarak değerlendirilecek bir ifadeye de yer verilmediği, söz konusu dilekçenin görevden çekilme sonucunu doğuran tek taraflı bir irade beyanı olması nedeniyle idareye ulaşmasıyla hüküm ve sonuç doğurduğu, dolayısıyla davacının sigorta hakemi listesinden kalıcı olarak silinmesi hukuka uygun olduğundan tekrar listeye kaydedilmesi için listeden silinmesinden sonra getirilen ve hâlihazırda yürürlükte bulunan mevzuat hükümleriyle öngörülen sınav şartı dahil olmak üzere ilgili tüm şartları sağlaması gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, davacı tarafından 04/04/2012 tarihinde verilen dilekçe ile hakem listesinden silinmenin talep edildiği görülmekle birlikte, söz konusu dilekçede silinmenin geçici ya da kalıcı olduğuna dair bir ibareye yer verilmediği gibi söz konusu dilekçe üzerine idare tarafından herhangi bir işlem de tesis edilmediği, verilen dilekçe üzerine idare tarafından bir işlem tesis edilmiş olması hâlinde davacı tarafından yargı yoluna başvurma hakkını elde edeceği dikkate alındığında, davacının hakem listesinden silinme talebinin "geçici" olarak kabul edilmesinin hakkaniyet ilkesi gereği olduğu, aksi yorumun mevzuatta hüküm bulunmayan söz konusu olayda davacının hak kaybına yol açacağı anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile anılan ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı idare tarafından, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye Kemal Kuku'nun "Bakılan uyuşmazlığın konusu itibarıyla 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamında olmadığından temyiz isteminin incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı" yönündeki usûle ilişkin karşı oyuna karşılık oy çokluğu ile işin esasına geçilerek ve dosyanın tekemmül ettiği görülerek, davalı Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacının Hazine Müsteşarlığının oluru ile 19/12/2011 tarihinde sigorta hakemliği listesine kaydının yapıldığı, davacı tarafından görevlendirildiği dosyalar hakkında gerekli kararları verdikten sonra hakem listesinden silinme talebini içeren 04/04/2012 tarihli dilekçesinin Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığına sunulduğu, 2017 yılında avukatlıktan geçiş yoluyla adli yargı hakimi olarak ataması yapılan davacının 19/09/2024 tarihinde emekliye ayrıldığı, davacı tarafından davalı Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığına hitaben 23/09/2024 tarihli dilekçesiyle bahsi geçen 04/04/2012 tarihli dilekçesinin hakemlik hakkından feragat etme amacı taşımadığı, belirli bir süreliğine dosya tevdi edilmemesini sağlamak için yöneltilen bir talep olduğu belirtilerek hakemlik sicilinin tekrar aktife alınması yönünde yaptığı başvurunun, mezkur 04/04/2012 tarihli dilekçede yer alan ifadelerin görevin geçici olarak durdurulmasından ziyade doğrudan hakemlik listesinden silinmeye yönelik olduğu, mevzuatta hakemlik listesinden silinen kişilerin talepleri hâlinde yeniden listeye kaydedilmelerini öngören bir düzenlemenin bulunmadığı, listeye kaydolma talebinde bulunan kişilerin talep tarihinde yürürlükte bulunan mevzuatın öngördüğü şartları taşımaları gerektiği, yeniden sigorta hakemi olarak görev alma talebinin 23/09/2024 tarihinde Komisyona iletildiği, buna karşın talep tarihinde yürürlükte bulunan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 13., 13/A ve 14. maddelerinde listeye kayıt için öngörülen şartların sağlandığının ispat edilemediğinden bahisle reddine dair Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin, Danıştay'da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından, fıkrada belirtilen konularda sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; anılan fıkranın (f) bendinde, "husumet" ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 6.fıkrasında, bu hususun ilk incelemeden sonra tespit edilmesi hâlinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı öngörülmüş; 15. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14. maddenin 3. fıkrasının (f) bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine karar verileceği kurala bağlanmıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 1. fıkrasında, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Güvence Hesabından faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulacağı hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu işlemi tesis eden Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığının tüzel kişiliği haiz idari bir yapılanmaya sahip olmadığı, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulmuş bir Komisyon olduğu dikkate alındığında; bu Komisyon tarafından tesis edilen işlemlere karşı açılacak davalarda husumetin, tüzel kişiliği haiz Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Başkanlığına yöneltilmesi gerekmektedir. Bu durumda, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı davalı konumundan çıkartılarak Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Başkanlığının davalı konumuna alınması suretiyle dosyanın tekemmül ettirilmesinin ardından bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığına iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/12/2025 tarihinde usuûlde oy çokluğuyla, esasta oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.