Pasaport yenileme başvurusu reddedilen davacının, hakkında yakalama emri bilgisi talebinin Adalet Bakanlığınca reddedilmesi işleminin iptali üzerine Danıştay incelemesi.
Özet: Yurt dışında pasaport yenileme başvurusu sırasında hakkında yakalama emri bulunduğu iddia edilen davacının, bu duruma ilişkin bilgi talebinin Adalet Bakanlığı tarafından reddedilmesi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi talebi reddederken, Bölge İdare Mahkemesi 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında bilginin verilmesi gerektiğine hükmederek bakanlık işlemini iptal etmiştir; davalı idarenin temyiz ettiği bu karar, yakalama emrine dair bilgilerin Bilgi Edinme Hakkı Kanununun adli soruşturmaya ilişkin istisnaları arasına girip girmediği hukuki sorununu içermektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2025/5089Karar No : 2025/6970 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.DAVANIN_KONUSU :Davacı tarafından, pasaport yenileme talebiyle Türkiye'nin Köln Başkonsolosluğuna yaptığı başvurunun, hakkında yakalama emri bulunduğu gerekçesiyle şifahen reddedilmesi üzerine, bu konuda bilgi verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. YARGILAMA SÜRECİ :İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı tarafından, pasaportunun yenilemesi için konsolosluğa yaptığı başvurusunda sözlü olarak kendisi hakkında yakalama emrinin bulunduğu belirtildiğinden pasaport yenileme işleminin yapılamayacağı bilgisinin verilmesi üzerine, esasen bu yönde karar alınıp alınmadığını ve hangi makamca alındığının tarafına bildirilmesinin talep edildiği davacının talep ettiği bilgi ve belgelerin 4982 sayılı Kanun kapsamında verilmesi mümkün bilgi ve belgelerden olduğu gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bölge Idare Mahkemesikararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI :Temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY:Pasaport yenileme talebiyle Türkiye'nin Köln Başkonsolosluğuna başvuran davacı tarafından, konsolosluk çalışanının hakkında yakalama emri bulunduğunu söyleyerek başvurusunu reddetmesi üzerine hakkında yürütülen olası soruşturmalara ilişkin bilgiyi alma talebiyle Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne yaptığı başvurunun ... tarihli ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu'nun 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir." hükmü; "Bilgi edinme hakkı" başlıklı 4. maddesinde, "Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir." hükmü, "Bilgi verme yükümlülüğü başlıklı 5. maddesinde, "Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz." hükmü;"Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler" başlıklı 8. maddesinde, "Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür, ilan ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi edinme başvurularına konu olamaz. Ancak, yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne zaman ve nerede yayımlandığı veya açıklandığı başvurana bildirilir." hükmü,"Adli Soruşturma ve Kovuşturmaya İlişkin Bilgi veya Belgeler" başlıklı 20. maddesinde; "Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde;a) Suç işlenmesine yol açacak,b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanuni yollarla yakalanıpkovuşturulmasını tehlikeye düşürecek,c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek, d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlal edecek, Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.4/4/1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer özel kanun hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME :Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak UYAP kayıtlarında yapılan incelemede davacı tarafından Adalet Bakanlığından bilgi edinme başvurusu ile istenen bilgi ve belgelerin yargılama faaliyetlerine ilişkin olduğu ve istenen bilginin 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu'nun "Adli Soruşturma ve Kovuşturmaya İlişkin Bilgi veya Belgeler" başlıklı 20. maddesi kapsamında düzenlenen bilgi edinme hakkı kapsamı dışında kalan bilgi ve belgelerden olduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle istenilen bilgi ve belgelerin gerek kendisiyle gerekse başkalarıyla paylaşılarak netleştirilmesi durumunda hem yürütülen yargılama faaliyetlerinin etkin şekilde yürütülmesine hem de suç şüphesi ile yürütülen bir soruşturmada delillerin karartılmasına veya soruşturmanın etkin bir şekilde yürütülmesine olumsuz etki edebileceği gibi yargılama faaliyetlerine ilişkin bilgi edinme taleplerinin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamı dışında bırakılmış olması nedeniyle bu talebin olumsuz karşılanmasında mevzuata aykırı bir yön bulunmamaktadır.Bu durumda, davacının bilgi edinme kapsamı dışında olduğu anlaşılan bilgi ve belgelere yönelik bilgi edinme başvurusunun reddine, ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, bu yönde verilen mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu ... Bölge Idare Mahkemesi ... Idari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE, 2. Davanın reddine ilşkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Idari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/11/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.