bakırköy fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde tescilli ütü masası tasarımlarına yönelik izinsiz kullanım ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada bilirkişi ücretinin ödenmemesi.

Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde tescilli ütü masası tasarımlarına yönelik izinsiz kullanım ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada bilirkişi ücretinin ödenmemesi.

Özet: Tescilli ütü masası tasarımlarının hak sahibi bir davacı, izinsiz olarak aynı veya benzer tasarımları satışa sunan davalı aleyhine tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi talebiyle dava açmıştır; ilk bilirkişi raporu davalı ürünlerinin davacı tasarımlarıyla benzer genel izlenim oluşturduğunu belirtse de, mahkemenin yeni bir uzman heyetinden detaylı rapor alınması yönündeki kararı, davacının bilirkişi ücretini yatırmaması nedeniyle sonuçlandırılamamıştır.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/133 Esas

KARAR NO : 2026/61

DAVA : Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti , Men'i ve Ref'i

DAVA TARİHİ : 23/05/2024

KARAR TARİHİ : 14/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 15/04/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde 2022/012098 (3) , (4) , (5) ve (6) tescil numaralı "..." isimli tasarımların hak sahibi olduğunu, davalı tarafın müvekkiline ait tescilli ütü masası tasarımlarının aynısını veya eşdeğerini müvekkilinin herhangi bir izni veya onayı olmaksızın https://...com/ adresinde ve yine hanzalmachine instagram adresinde teşhir ettiği ve satışa sunduğunu, davalının bu eyleminin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, haksız rekabet teşkil ettiğini , davalının kullanımlarına ilişkin Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası ile davalının kullanımlarına ilişkin bilirkişi tarafından tespit yapılıp rapor aldırıldığını, tecavüz ve haksız rekabetin sabit olduğunu, bu nedenlerle , davalının müvekkiline ait .... numaralı tescil belgesinde yer alan 3, 4, 5 ve 6 numaralı "..." isimli ütü masası tasarımlarından doğan haklarına haksız rekabetin ve tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine ve durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP ; Davalı asil cevap dilekçesi ile, davacı tarafından tasarım belgesi alınan ürünlerin piyasada uzun zamandır satılmakta olan ürünler olduğunu, söz konusu ürünleri aldığı firmalardan tarafına yönelik kesilmiş faturaların mevcut olduğunu, dava konusu tasarımların harcıalem niteliğinde olduğunu, herhangi bir tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili katılmış olduğu 14/04/2026 tarihli duruşmada davacının davasını ispat edemediğini, cevap dilekçelerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davalının davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti, men', ve ref'i taleplidir.

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı tasarımın 07/10/2022 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir.

Davacı tarafça işbu davaya dayanak yapılan ve mahkememizin işbu dosyası arasına alınan mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyasında yaptırılan tespit sonucu aldırılan bilirkişi raporunda sonuç olarak; tespit isteyen tarafa ait ... (3) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, tespit isteyen tarafa ait ... (4) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, tespit isteyen tarafa ait ... (5) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen posterde ve internet sitesinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, tespit isteyen tarafa ait ... (6) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen posterde üzerinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını bildirmiştir.

Mahkememizin 22/05/2025 tarihli ön inceleme duruşması ile dosyanın resen seçilecek bir tasarım uzmanıve biri de bilişim uzmanından oluşacak heyete tevdi ile, dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, taraf iddia ve savunmaları, değerlendirilerek; davalının davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin bulunup bulunmadığına, var ise ne şekilde giderileceğine ilişkin rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, davacı vekilince takdir edilen bilirkişi ücreti yatırılmadığından bilirkişi incelemesi yapılamamış olup, davacı vekili 25/12/2025 tarihli duruşmasında bilirkişiler için takdir edilen ücreti müvekkilinin karşılayamadığını, değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelenmiş; mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyasında konusunda uzman tasarım uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ile davalıya ait iş yerinde ve davalıya ait ...com internet adresinde satışı yapılan ürünlerinin davacı adına tescilli ... numaralı tasarımların koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği görülmüş, bilirkişi raporunda görsellere de yer verildiğinden denetime uygun ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmış, ayrıca davacının tasarımı tescilli olduğundan hükümsüz kılınana kadar tescilli tasarım olarak korumadan yararlanacağından davalının davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfında olmadığı iddiası hükme esas alınmayarak, davalının davacının tasarım haklarına tecavüzde bulunduğunun tespitine, tecavüzün önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine el konulmasına karar verilmiştir.

Davacı taraf, tescilli tasarımdan kaynaklanan haklarına davalının tecavüz etmesinin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu belirterek, haksız rekabetin tespitini ve önlenmesini de talep etmiştir.

6762 sayılı mülga TTK’nın 57/5.maddesinde yazılı "Başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarıyla iltibasa meydan verebilecek surette, ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmeyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak" şeklindeki düzenlemeden yola çıkılarak, sınai mülkiyet hakkına tecavüz eylemleri, hem özel yasa niteliğindeki 554 sayılı Endüstriyel Tasarım KHK’nın 48. maddesi uyarınca, hem de mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesi hükümleri doğrultusunda kümülatif olarak korunmakta idi. Ancak 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde yer alan "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak," şeklindeki düzenleme nedeniyle artık 6102 sayılı TTK’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara dayalı açılan davalarda, tescilli sınai haklar bakımından sadece özel kanun olan SMK hükümleri uygulanabilecek olup TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin anılan özel hükümler yanında ve aynı anda uygulanması söz konusu olamayacaktır. Diğer bir ifade ile bu kapsamda kümülatif koruma uygulanmayacaktır (NOMER ERTAN, Füsun/HELVACI, Mehmet/KAYA, Arslan/ÜLGEN, Hüseyin; Ticari İşletme Hukuku, İstanbul 2022, s. 356 vd.; ARKAN, Sabih; Ticari İşletme Hukuku, Ankara 2024, s.363). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin bu yöndeki içtihatları da istikrar kazanmıştır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2025/4267 esas 2026/1027 karar sayılı kararı vb. kararları)

Yukarıda açıklanan gerekçe ile; sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, davalının davacı adına tescilli tasarımın koruma kapsamında kalan ürünleri üretip satması eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, tüm bu gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalının davacının ... tescil numaralı tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüzünün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine el konulmasına,

2-Haksız rekabete ilişkin talebin reddine,

3-Karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan karşılanarak hüküm özetinin tirajı en yüksek 3 gazeteden birinin ilanına,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile 304,40 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen haksız rekabet davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 855,20 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından mahkememiz ... değişik iş dosyasında yapılan 2.645,50 TL yargılama gideri ve işbu dosyamızda yapılan 382,54 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.028,04 TL'den davanın kabul-ret oranına göre 1.514,02 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,

10-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.14/04/2026

14/04/2026

Katip ...

✍e-imzalıdır

Hakim ...

✍e-imzalıdır