Taşınmazına geçit hakkı tesisi talebiyle açılan davada, zorunlu arabuluculuk şartının eksikliği gerekçesiyle davanın usulden reddi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki metin, davacının kendi çok katlı binasına erişim için komşu parseldeki merdiven ve asansör üzerinde geçit hakkı tesisi talebiyle açtığı davanın, davalıların itirazı ve zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri tarafından usulden reddedilmesini incelemektedir; davacı vekili ise temyiz başvurusunda, arabuluculuk sürecinin tamamlandığına dair belgenin dosyaya sunulduğunu belirterek, usulî ret kararının hatalı olduğunu ve kararın bozulmasını talep etmiştir.
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2026/272 E., 2026/564 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 5. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2025/171 E., 2025/497 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davacının maliki olduğu ... Mahallesi, ... Caddesi, No: 8/B, .../Kayseri adresindeki 312 ada ve 37 parseldeki taşınmaza ilişkin binadaki toplam 4 katın kullanılabilmesi için davalıların aynı mevkide davacının taşınmazlarına komşu taşınmazda hissesi bulunmakta olup katlar arası geçiş için davacının sahibi bulunduğu taşınmazın geçit yolu olmadığından komşu taşınmazın bir kısmını 1. kat merdiven ve 309009157- 01 asansör kimlik numaralı asansörü geçit yolu olarak kullandığını, davalıların Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/424 Esas ve 2024/959 Karar sayılı davası ve İstanbul 8. İcra Dairesinin 2025/3840 Esas sayılı dosyasıyla haksız ve kötüniyetli olarak 1. kat merdiven ve ... asansör kimlik numaralı asansör işgal edip davacının kullanmasını ve yararlanmasını engellediklerini, asansörün ... Belediyesinden ruhsatlı olup her sene onay alınarak kullanıldığını, ayrıca ... Belediyesinin Yapı Ruhsatından anlaşılacağı üzere binadaki 4 katta 1995 yılından beri merdivenlerle irtibatlı şekilde kullanıldığını, açıklanan ve re'sen nazara alınacak hususlarla öncelikle tensiben gün beklenmeksizin telafisi güç ve imkansız zararların oluşmaması amacıyla davalıların hissesi bulunan bir kısmı olan 1. kat merdiven ve ... Belediyesinden Ruhsatlı ... asansör kimlik numaralı asansörün geçit yolu olarak kullanılması yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, geçit yolu olarak kullanılması için fazlaya ilişkin ve sonradan ortaya çıkabilecek her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik asgari yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek alacak miktarını belirleme hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik harca esas değer olarak göstermiş bulundukları 1.000,00 TL geçit hakkı bedeli mukabilinde müvekkilinin sahibi bulunduğu taşınmaz lehine geçit hakkı tesisine ve tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili; huzurdaki dava açılmadan önce zorunlu dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadığı için davanın usulden reddi gerektiğini, davanın usulden reddedilmemesi halinde geçit hakkı tesis şartlarının bulunmaması ve yapılan asansörün ruhsata aykırı ve kaçak olarak inşa edilmesi nedeniyle esastan reddine, vekalet ücreti ile her türlü yargılama giderinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın geçit hakkı davası olduğu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A hükmünde "dava şartı arabuluculuk" müessesesi düzenlendiği, öte yandan 6100 sayılı Kanun'un 115/2 hükmüne göre arabuluculuk faaliyeti gerçekleştirilmeden davanın açılmış olması hâlinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği hükmü karşısında sonradan tamamlanabilecek usulî bir işlem niteliğinde olmadığı, arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili; kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini, 20.05.2025 tarihinde dosyaya .... Arabuluculuk Bürosunun 2025/600 Başvuru ve 2025/63603 Arabuluculuk numaralı arabuluculuk son tutanağının elektronik imzalı aslının sunulduğunu, müvekkilinin sahibi bulunduğu taşınmazın geçit yolu olmadığından komşu taşınmazda davalıların hissesi bulunan bir kısmı olan 1. kat merdiven ve ... Belediyesinden Ruhsatlı .... asansör kimlik numaralı asansörün geçit yolu olarak kullanılması yönünde ihtiyati tedbir konulması talep ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.05.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.