Şantaj suçunda ilk derece mahkemesinin beraat kararının, istinaf mahkemesince bozularak uyma zorunluluğu altında verilen mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesi.
Özet: İlgili hukuki süreçte, ilk derece mahkemesince şantaj suçundan sanığın beraatine hükmedilmesinin ardından, bölge adliye mahkemesinin bu kararı bozarak sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğini belirtmesi üzerine, ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği yeni mahkumiyet hükmünün, temyiz hakkının korunması amacıyla Bölge Adliye Mahkemesinin zımni kararı niteliğinde olmayıp, temyizi kabil bir karar olarak kabul edilmesi gerektiği ve dosyanın esastan incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
6. Ceza Dairesi         2024/6355 E.  ,  2026/1939 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/1614 E., 2024/1328 K.
SUÇ : Şantaj
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
Her ne kadar ilk derece mahkemesince verilen 17.03.2022 tarihli kararda, katılana yönelik şantaj suçundan sanığın beraatine dair verilen kararın sanık aleyhine katılan, katılan vekili ve cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi'nin 16.05.2023 tarihli kararında özetle "... Sanığın katılaının sosyal medyadaki engelini kaldırmazsa ve birlikteliklerine devam etmezse katılana ait olan özel hayatına ilişkin resimlerle birlikte katılan ile cinsel birliktelik yaşadığını herkese söyleyeceğini belirterek şantaj suçunu işlediği iddia edilen olayda; katılanın aşamalarda sanığı sosyal medyada engellediğini bunun üzerine sanığın komşusu tanık ...'ya ben de çıplak resimleri var, engeli kaldırsın, herkese onunla birlikte olduğumu söylerim şeklinde beyanda bulunduğunu bu durumu komşusunda öğrendiğini beyan etmesi, tanık ...'nın katılanı doğrulaması ve sanığın da tanık ...'ya ulaştığını ve tanığa telefondaki engeli kaldırsın, onunla konuşmam lazım, amca oğullarım ile beni düşman etti, aramızda ilişki olduğunu her türlü ispatlarım, ispatlayamazsam kanım onlara helaldir dediğini savunması karşısında sanığın şantaj suçundan mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi... " gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-e maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, anılan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunluluğu bulunan ilk derece mahkemesince şantaj suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün aslında Bölge Adliye Mahkemesince verilmiş bir karar olarak kabulünde zorunluluk bulunduğu, esas olarak Bölge Adliye Mahkemesince eylemin nitelendirilerek suç vasfının belirlenmesi ve sanık hakkında beraat yerine mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilemeyeceği, bu tür kararların istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken kararlardan olduğu, bu şekilde verilen kararların ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde bulunduğunun kabulü halinde esasen tarafların var olan temyiz haklarının ellerinden alınmış olacağının anlaşılması karşısında, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, şantaj suçundan kurulan ve bölge adliye mahkemesince kurulacak olsaydı temyiz yolu açık olacak olan yeni mahkûmiyet hükmünün de temyizi kabil olduğu belirlenerek yapılan incelemede:
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk Derece
Osmaniye 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli ve 2024/231 Esas, 2024/637 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında, şantaj suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 107/1, 62/1 ve 53. maddeleri uyarınca 10 ay hapis ve 80 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.
B. İstinaf
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 26/06/2024 tarihli ve 2024/2624 Esas, 2024/1328 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafi ve katılan vekilinin istinaf başvurularının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-a maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Sanık Müdafinin Temyiz İstemi
Şantaj suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığına, mevcut delillerin mahkûmiyete yeterli olmadığına, sanığın beraatına karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.
2. Katılan Vekilinin Temyiz İstemi
Sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olduğuna ve alt sınırdan uzaklaşılarak cezalandırılması gerektiğine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Sanık hakkında katılana yönelik şantaj suçundan yapılan yargılama sonucunda, Osmaniye 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.03.2022 tarihli ve 2021/487 Esas, 2022/212 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği, bu kararın katılan, katılan vekili ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından sanık aleyhine istinaf edilmesi üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 16/05/2023 tarihli ve 2022/2485 Esas, 2023/1174 Karar sayılı kararında "... sanığın şantaj suçundan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi..." şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının 5271 sayılı Kanun'un 280/1-e ve 289/1. maddeleri gereğince bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda ilk derece mahkemesince temyize konu mahkûmiyet hükmünün kurulduğu anlaşılmakla;
25.12.2025 tarih ve 33118 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 280/1-e maddesinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 16/05/2023 tarihli ve 2022/2485 Esas, 2023/1174 Karar sayılı bozma kararının 5271 sayılı Kanunu’nun 280/1-e. maddesinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, bölge adliye mahkemesi ceza dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilerek yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı, bölge adliye mahkemesince yapılan uygulamanın kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiği, bu konuda Anayasa Mahkemesi tarafından verilen bir kararda ise "İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermesi başvurucu yönünden önemli sonuçlar doğurmaktadır. Nitekim İstinaf Dairesi, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açarak ve tarafları da çağırarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya üzerinden karar vermiş; başvurucuyu mahkemeye erişim hakkının yanında bölge adliye mahkemesi önünde sözlü yargılanmadan ve bununla bağlantılı diğer usul güvencelerinden yoksun bırakmıştır." değerlendirmeler bulunarak bölge adliye adliye mahkemesinin yasaya aykırı bozma kararının başvurucunun Anayasa'nın 36. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir.(Ömer Oral [GK], B. No: 2023/33667, 9/1/2025, § …). Aynı konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise "Bölge adliye mahkemelerinin hükmün bozulmasına karar verebileceği hâller, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu düzenlemelere göre istinaf mahkemeleri şu hâllerde hükmün bozulması kararı verebilecektir: ........
Açıkça görüldüğü gibi bölge adliye mahkemesinin bozma kararı verebileceği hâller, kati surette davanın esasına ilişkin değil ve fakat yargılamaya dair usul kurallarının ağır ve açık ihlalleri ile hükme müessir usul kurumlarının ihmali suretiyle hüküm kurulması durumlarına münhasırdır. Nitekim Yargıtay kararlarına karşı direnme yetkisi bulunan ilk derece mahkemesinin, bölge adliye mahkemelerinin bozma kararlarına direnememesinin temelinde yatan düşünce de buna dayanmaktadır. Direnme yasağına ilişkin normun, maddi ceza adaletiyle doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı, esas itibariyle makul sürede yargılanma hakkı bakımından bir teminat alanı oluşturduğu söylenmelidir.
Hukuki düzenlemeler ve yapılan açıklamalar karşısında, mesele tartışmaya ihtiyaç bırakmayacak açıklıktadır. Buna rağmen uygulama, bölge adliye mahkemelerinin iş yoğunluğu gibi mülahazalarla kanunun kendisine tanımadığı bir yetkiyi kullanarak bozma kararları verilegeldiği bilinen bir gerçektir. Bu uygulamanın, yukarıda yer verilen tespitler yanında, görevli/teminatlı mahkemede yargılanma ve mahkemeye erişim/ kanun yoluna etkin başvuru hakları yönünden ciddi sorunlar taşıdığı da tartışmadan varestedir. CMK'nın 286. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan kararları temyiz edilebileceğinden, bölge adliye mahkemesinin Kanun'un açık hükmüne aykırı şekilde verdiği bozma kararının temyiz edilebilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi hükmünün hukuka aykırılık taşıdığının tespit edilmesi durumunda bölge adliye mahkemesi ceza dairesince ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırarak yeniden hüküm kurulması gerektiği hâlde bozma kararı verilmesi nedeniyle sanığın temyiz hakkının kısıtlanması da söz konusu olabilmektedir." şeklinde değerlendirmelerde bulunarak bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmetmiştir (YCGK, T.:30.04.2025, E.: 2024/6-490, K.:2025/197).
Bu açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 16.05.2023 tarihli ve 2022/2485 Esas, 2023/1174 Karar sayılı bozma kararı ile bozma kararı üzerine verilen Osmaniye 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli ve 2024/231 Esas, 2024/637 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hükümlerin bozulmasına karar verilmesinde, hukuka aykırılık bulunmuştur.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, diğer yönleri incelenmeyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2 maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,
02.03.2026 tarihinde karar verildi.