Kurşunlu lehimle çalışan elektronik teknisyeninin tehlikeli iş kapsamında 7.5 saati aşan fazla çalışma ve kısa çalışma primi alacağı davası.
Özet: Elektronik teknisyeni olarak kurşun alaşımlı lehimleme işi yapan davacının, sağlık kuralları gereği günde azami yedi buçuk saat çalışılması gereken işler kapsamında kabul edilen işinde fiilen 8,5 saat çalıştırıldığı iddiasıyla talep ettiği fazla çalışma ve kısa çalışma primi alacaklarına ilişkin davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, bilirkişi raporuna dayanarak, kurşun içeren lehimleme işinin ilgili yönetmelik kapsamında olduğuna ve davacının alacaklara hak kazandığına karar vermiş olup, davalı işverenin zamanaşımı ve işin tehlikeli olmadığı yönündeki savunmaları reddedilerek karar temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2618 E., 2025/2885 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 40. İş MahkemesiSAYISI : 2022/181 E., 2025/243 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünde eletronik teknisyeni iş ve meslek kolunda çalıştığını, lehim işi yapıp kurşuna maruz kaldığını, sendika üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalandığını, davacının yaptığı işin Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamında olduğunu, günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerekirken davacının 8,5 saat çalıştırıldığını, yarım saat çay molaları düşüldükten sonra günde yarım saat fazla çalışması olduğunu, toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca davacının kısa çalışma primine hak kazandığını ve fazla çalışma ücretlerinin %80 zamlı ödenmesi gerektiğini, ödenmeyen fazla çalışma ve kısa çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının ayda toplam en fazla 4-5 saat lehim işi yaptığını, davacının çalıştığı atölyede Yönetmelik'te bahsedilen ve 7,5 saat çalışılabilecek işler olarak sayılan tehlikeli işler yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi heyet raporunda davacının, davalı işyerinde elektronik teknisyeni olarak görev yaptığının, çalıştığı bölümde yapılmakta olan işin arızalanmış elektronik cihazların kart-devre elemanlarından (direnç, diyot, kondansatör vb) arızalı olanların tespit edilerek cihazın tamiratının yapılması/değiştirilmesi olduğunun, sahada kullanılan elektronik cihazlardan arızalananların işyerine getirilerek öncelikle arıza tespitinin yapıldığının, daha sonra arızalı olduğu tespit edilen elektronik devre elemanlarının bulunduğu elektronik kart/devre üzerinden demonte edildiği ve yerine yenisinin lehimlendiğinin, bu işlemlerin yapılması esnasında var olan lehimin kalem havya ile ısıtılıp eritilerek arızalı malzemenin kart/devre ile bağlantısının kesildiğinin ve elemanın yerinden çıkarıldığının, yeni malzemenin havya yardımı ile lehimi eritmek suretiyle, lehim yapılarak karta/devreye bağlantsının yapıldığının, davalı işyerinde çalışan davacının bahse konu işleri yaparken kullandığı makara şeklindeki lehim telinin havya ile ısıtılması sırasında duman/buhar çıktığının, işyerinde kullanılan lehim telinin %60 kalay, %40 kurşundan mamul olduğunun, lehim telinin kurşun alaşımlı olduğunun, davacının görev yaptığı bölümde işi yaparken kullandığı lehimin yoğunluğunun, arızalı cihazın çeşidine, arızalı devre elemanı sayısına, işin yoğunluğuna vb. durumlara bağlı olarak değişkenlik gösterdiğinin, Yönetmelik'te kurşunla çalışılan işlerin Yönetmelik kapsamında kabul edilmesi için herhangi bir doz değeri belirtilmediği dikkate alınarak, davacının davalı işyerinde kurşun alaşımlı lehim kullanarak yapmakta olduğu işin Yönetmelik kapsamında olduğunun mütalaa edildiği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirmelerin ve düzenlenen rapor içeriğinin gerekçeli, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, bu nedenle rapora itibar edildiği, davacıya ödenen verimliliği teşvik priminin fazla çalışmaya denk gelen kısmının hesaplanan alacaktan mahsup edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahallinde yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi kurulu raporunda davacının çalıştığı birim ve yapılan işin kurşunla çalışılan işlerden olması dolayısıyla Yönetmelik kapsamında olduğunun belirtildiği, davacının .. Sendikası üyesi olduğu, dava konusu edilen işin günde azami 7,5 saat çalışılması gereken işler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve İlk Derece Mahkemesi kabulünün yerinde olduğu, davacının dava konusu alacaklara hak kazandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, zamanaşımı def’inin dikkate alındığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Lehim işinde kullanılan kurşunsuz lehimden gerekli mukavemet sağlanamadığından 2022 yılında kurşunlu lehim kullanılmaya karar verildiğini ve bu kurşun kullanımının insan sağlığını tehdit eder nitelikte olup olmadığının tespiti amacıyla 06.07.2022 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı birim olan İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Merkezine (...) ortamdaki kurşun yahut zararlı madde miktarının ölçümü için başvuruda bulunulduğunu, bu doğrultuda dava tarihinden sonra ... Bakım Fabrika Müdürlüğü olarak ... tarafından lehim yapılan her noktada ölçüm yapılması sağlandığını, yapılan ölçümlere ait sonuç raporlarında da ölçüm sonucunda birçok noktada kurşun değerinin ölçülebilir bir değerde çıkmadığını, bahse konu kurşun değerinin ölçülebilir olduğu noktalarda ise referans değeri olan yasal sınırların çok altında kalarak eser miktar olarak okunabildiğini, 2. ... raporunun Mahkemece değerlendirilmediğini, 3. Bir günlük çalışma saati boyunca elektronik kart üzerinde aralıksız lehimleme işi yapılmadığını,4. Bilirkişi raporunun davacı ile ilgili herhangi bir somut inceleme ve araştırma yapılmaksızın, işyeri ortamının ve yapılan işlerin diğer işyerlerinden farkı dikkate alınmaksızın hazırlandığını, 5. Davacının çalıştığı atölyenin bizzat tehlikeli maddeyle temas edilen, üretim yapılan atölye olmayıp, ihtiyaç durumunda elektronik kart onarımı sırasında havya kullanılarak lehim teli ile lehim işlerinin yapıldığı atölye olduğunu,6. Davaya ve ıslaha karşı ileri sürdükleri zamanaşımı def'inin değerlendirilirken hata yapıldığını ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücretine ve kısa çalışma prim alacağına hak kazanıp kazanmadığına ve zamanaşımına ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Davalı Millî Savunma Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.