Danıştay 4. Daire, arazi toplulaştırma sonrası yer teslimi yapılan parselde inşa edilen sabit tesislerin, kısmi revizyon işlemlerinde hakkaniyet gereği korunması gerektiği kararı.
Özet: Arazi toplulaştırma sürecinde davacıya tahsis edilen parsele inşa ettiği büyükbaş hayvan barınağı ve yem deposunun, daha sonra yapılan kısmi toplulaştırma işlemiyle başka bir parselin tahsis edilmesi neticesinde tam olarak korunmamasının hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, davalı idarenin mülga mevzuattaki sabit tesislerin dikkate alınmaması gerektiği yönündeki temyiz itirazını değerlendiren Danıştay, yer teslimi sonrası yapılan tesislerin hakkaniyet gereği korunması gerektiği gerekçesiyle ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin kararını onamıştır.
Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2025/506 E.  ,  2025/3468 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/506
Karar No : 2025/3468
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 29/11/2011 tarih ve 28127 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/11/2011 tarih ve 2011/2405 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, İzmir ili, Ödemiş ilçesi, ... köyünde yapılan toplulaştırma işleminin, ... ve ... parselde kayıtlı taşınmazlara karşılık ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz tahsis edildikten sonra haber verilmeksizin yapılan revizyon ile yeni oluşturulan mülkiyet haritasına göre ... ada, ... parselin tahsis edilmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacının maliki olduğu İzmir ili, Ödemiş ilçesi, ... köyü, ... ve ... parselde kayıtlı taşınmazlara karşılık oluşturulan mülkiyet haritasına göre ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tahsis edildiği, kendisine tahsis edilen ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza bir itirazının olmadığı, yeni oluşturulan mülkiyet haritasına göre davacıya tahsis edilen ... ada, ... parselin 15/01/2020 tarihinde teslim edildiği, yer tesliminin 15/01/2020 tarihli krokili yer teslim tutanağı ile kayıt altına alındığı, yer teslimini müteakip davacı tarafından ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın içerisine büyükbaş hayvan barınağı ve büyükbaş hayvanlar için yem deposu yapıldığı, akabinde birtakım hukuki ve teknik nedenlerden dolayı davacıya toplulaştırma işlemi neticesinde tahsis edilen ... ada, ... parselin de içinde bulunduğu alanda kısmi toplulaştırma işlemi yapıldığı, kısmi toplulaştırma neticesinde davacıya bu kez de ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tahsis edildiği, kısmi toplulaştırma neticesinde tahsis edilen ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda davacının ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yapmış olduğu büyükbaş hayvan barınağı ve büyükbaş hayvanlar için yem deposunun tam olarak korunmadığı, her ne kadar davacı tarafından yapılan sabit tesis Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği yürürlüğe girdikten sonra yapılmış ve anılan Yönetmelikte yerleri değiştirilemeyecek sabit tesislerin korunması konusunda idareye zorunluluk yüklenmemiş olsa da, davacının ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın yer teslimi yapıldıktan sonra inşa etmiş olduğu sabit tesisin hakkaniyet gereği kısmi toplulaştırma işlemi yapılırken korunması gerektiği de dikkate alındığında dava konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mülga Tarım Arazilerinin Korunması Kullanılması ve Arazi Toplulaştırmasına İlişkin Tüzük'ün 16. maddesinin 7 nolu bendinde, arazi toplulaştırmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip mahallinde ilanından sonra yapılacak sabit tesislerin arazi toplulaştırmasında dikkate alınmayacağının belirtildiği, dolayısıyla dava konusu parsele yapılan sabit tesisin İdare Mahkemesince dikkate alınarak iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.