Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, park halindeki aracın zincirleme trafik kazasında hasar görmesiyle oluşan değer kaybı ve ticari kazanç kaybı tazminat davası.
Özet: Dava, park halinde bulunan davacıya ait aracın, zincirleme bir trafik kazasında aldığı darbe sonucu oluşan değer kaybı ve ticari kazanç kaybı zararlarının tazmini talebiyle açılmıştır. Davalı konumundaki sürücüler ve şirketler, kusursuzluk iddialarında bulunarak sorumluluğu reddederken, mahkemece toplanan deliller ve yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, kazaya karışan sürücülerden birinin trafik kurallarını ihlal ederek asli kusurlu olduğu belirlenmiş olup, tarafların tazminat sorumlulukları bu çerçevede değerlendirilmektedir.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - .....

KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ... Esas
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- V...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 3- ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN : 2- ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ....
KARAR TARİHİ :....
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ....
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı ve BMV 2018 model araç 19/10/2022 tarihinde Kayseri ili Melikgazi ilçesi ....Mah. .... Caddesinde park halinde iken aynı cadde üzerinde yaşanan zincirleme trafik kazası sebebiyle araçlardan birinin çarpması sonucunda maddi hasara uğradığını, sürücü...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç kırmızı ışıkta geçerken ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçen bu araca çarpmamak için hatalı manevra yapmasıyla müvekkiline ait aracın arkasına park halinde duran... plakalı araca arkadan çarptığını, park halindeki... plakalı aracın ise çarpmanın etkisiyle öndeki müvekkiline ait araca arkadan çarptığını, bu nedenle müvekkiline ait aracın hem değer kaybına uğradığını hem de aracın ticari amaçla kullanılması sebebiyle serviste kaldığı süre boyunca müvekkilinin kazancı kaybına uğradığını, maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle ... plakalı aracın... poliçe numaralı ... plakalı aracın ... poliçe numaralı ZMMS poliçe limitlerini aşan kısmı bakımından şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini, maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle müvekkili şirketin 19/10/2022 -16/11/2022 tarihlerini kapsayan şimdilik 100,00-TL ticari kazanç kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar... ....İnş. Ltd. şti ve... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki bir yarar bulunmadığından reddine karar verilmesini, dava konusu olayda müvekkilinin aracının davacının aracına çarpması söz konusu olmadığını, yaşanan olayda diğer davalı olan...'ın sevk ve idaresindeki Fiat Doblo marka aracın davacının aracına çarptığını, kazanın meydana geldiği yerin hemen gerisinde kontrollü kavşak bulunduğunu, diğer davalı....'ın bu kavşağa son derece hızlı bir şekilde girdiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin kırmızı ışıkta geçmediğini, davanın müvekkilinin sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.ye ihbar edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun ve kusurunun bulunmadığını, müvekkilin aracının ZMMS bulunduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın ZMMS şartları uyarınca teminat kapsamında bulunduğundan....Sigorta Şirketi'ne ihbar edilmesini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
...Sigorta'ya müzekkere yazılarak... sayılı poliçe ve .... Sigortaya müzekkere yazılarak ... sayılı poliçe kapsamında davacı şirkete ne kadar ödeme yapıldığı, ne kadarının değer kaybına, ne kadarının hasar kaybına ilişkin olduğu yönünde ve poliçe limitinin dolup dolmadığı konularında bilgiler dosyaya celp edilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak.... ve ....sayılı dosyalar celp edilmiştir.
Davalıların ihbar dilekçeleri ...Sigorta 'ya ve Anadolu Sigorta A.Ş'ye tebliğ edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makina mühendisi bilirkişi ve sigorta alanında uzman bilirkişi 05/08/2024 tarihli raporda özetle;
-... plaka sayılı araç sürücüsü...'ın,
-KTK Madde 47/b-c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Sürücüler: .....b) Trafik ışıklarına, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.",
-KTK Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğu;
-... plakalı sayılı araç sürücüsü...'ın,
-KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." kuralını ihlal ettiği ve tali kusurlu olduğu;
-.... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,
-...plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,
A) ... plaka sayılı araç sürücüsü... % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu,
B) ... plakalı sayılı araç sürücüsü... % 25 (yüzde yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu,
C) .... plakalı sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu,
D) ...plakalı sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu,
-Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,
-Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak davacı vekiline 32.100,82 TL ödeme yapıldığı,
-Dava konusu ...plaka sayılı aracın model ve tescil tarihine göre 4 (dört) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 55.401 km kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının olmadığı ve tamamen orijinallığını koruduğu,
-Kazanın gerçekleştiği Ekim 2022 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 1.150.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 1.050.000 TL olarak değerlendirildiği,
-Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Ekim 2022 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 1.150.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 1.050.000 TL
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Değer Kaybı= 1.150.000 - 1.050.000
Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
... plaka sayılı araç için % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında Değer Kaybı:
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 0,75 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 75.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı =75.000 - 32.100,82
Bakiye Araç Değer Kaybı = 42.899,18 TL olduğu,
... plaka sayılı araç için % 25 (yüzde yirmibeş) oranında Değer Kaybı:
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 0,25 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı =25.000 - 0
Bakiye Araç Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu,
- ...plaka sayılı aracın 19.10.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar sonrası eksper bekleme süresi, parça bekler süresi ve onarım süreleri değerlendirilmiş olup bahse konu onarım/değişimlerin 20 günde gerçekleştirileceği,
- ...plaka sayılı araçta oluşan hasar ve zararın niteliğine göre kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin haricinde İkame Araç Bedelinin bakım onarımda geçen gün süresince araç mahrumiyet bedelini karşılayacağı, 20 günlük makul tamir süresine ilişkin aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından günlük 500 TL olacağı, bu süreçte;
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = Araç Tamir Süresi x Günlük Kira Ücreti
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 20 x 500
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 10.000 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi ve itiraz dilekçesi, ihbar olunan ...Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi, davalı... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 24/09/2024 tarihli duruşmasında davalı... tanığı ....'un ve....'ın beyanı alınmıştır.
Davacı ve davalının itirazları, tanık anlatımları ve tahkim dosyası da dikkate alınarak dosyada mevcut bilirkişilerden ek rapor alınmış, 04/11/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
-Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
-Bakiye Araç Değer Kaybı =25.000 - 0
-Bakiye Araç Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu,
- Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = Araç Tamir Süresi x Günlük Kira Ücreti
-Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 20 x 500
-Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 10.000 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Ek rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı... vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı... vekilinin beyan dilekçesi, ihbar olunan Anadolu Anonim Türk Sigorta vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi ve ihbar olunan ...Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davacı vekilinin 01/03/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden birer örneğin davalılara tebliğ edildiği, bedel artırım dilekçesine karşı davalı .... vekilinin cevap dilekçesi, davalı... vekilinin cevap dilekçesi ve ihbar olunan ...Sigorta A.Ş vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Mahkememizce alınan rapor, tarafların vaki itirazları ve talepleri ile davacının tahkimde almış olduğu raporlar arasında çelişki bulunduğu görülmekle bu konularda HMK'nun 266.maddesi gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dava dosyası ve eklerinin Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiştir.
Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı'ndan alınan 14/04/2026 tarihli raporda özetle:
Kusur Yönünden İnceleme:
A) Davalı sürücü...'ın %80(yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı sürücü...'ın %20(yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,
C) Park halindeki... ve ...plakalı araç maliklerinin kusursuz olduğu,
Değer Kaybı Yönünden:
- ...plaka sayılı otomobilin değer kaybının 100.000,00-TL olduğu,
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden İnceleme:
- ...plakalı aracın makul onarım süresinin 10 iş günü olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 10.000,00-TL olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı... vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı... vekilinin itiraz dilekçesi, ihbar olunan Anadolu Anonim Türk Sigorta vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi ve ihbar olunan ...Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararı ve kullanılmaması sebebiyle uğranılan ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ... karar sayılı dosyasına verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde gelen dava dosyası mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Tarafların anlaşamadıkları hususların
19/11/2022 tarihinde ... plakalı araç ... plakalı araç ve... arasında meydana gelen kazada kim ya da kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacının ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç zararı hususlarının olduğu, tespit edildi.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makina mühendisi bilirkişi ve sigorta alanında uzman bilirkişi 05/08/2024 tarihli raporda özetle;
-... plaka sayılı araç sürücüsü...'ın,
-KTK Madde 47/b-c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Sürücüler: .....b) Trafik ışıklarına, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.",
-KTK Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğu;
-... plakalı sayılı araç sürücüsü...'ın,
-KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." kuralını ihlal ettiği ve tali kusurlu olduğu;
- .... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,
-...plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,
A) ... plaka sayılı araç sürücüsü... % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu,
B) ... plakalı sayılı araç sürücüsü... % 25 (yüzde yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu,
C) .... plakalı sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu,
D) ...plakalı sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan rapor, tarafların vaki itirazları ve talepleri ile davacının tahkimde almış olduğu raporlar arasında çelişki bulunduğu görülmekle bu konularda HMK'nun 266.maddesi gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dava dosyası ve eklerinin Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiştir.
Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı'ndan alınan 14/04/2026 tarihli raporda özetle:
Kusur Yönünden İnceleme:
A) Davalı sürücü...'ın %80(yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı sürücü...'ın %20(yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,
C) Park halindeki... ve ...plakalı araç maliklerinin kusursuz olduğu, yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur.
Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybına ve araç mahrumiyet zararına dair değerlendirmede;
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi 05/08/2024 tarihli raporunda özetle;
-Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak davacı vekiline 32.100,82 TL ödeme yapıldığı,
-Dava konusu ...plaka sayılı aracın model ve tescil tarihine göre 4 (dört) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 55.401 km kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının olmadığı ve tamamen orijinallığını koruduğu,
-Kazanın gerçekleştiği Ekim 2022 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 1.150.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 1.050.000 TL olarak değerlendirildiği,
-Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu araçta Ekim 2022 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 1.150.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 1.050.000 TL
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Değer Kaybı= 1.150.000 - 1.050.000
Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
... plaka sayılı araç için % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında Değer Kaybı:
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 0,75 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 75.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı =75.000 - 32.100,82
Bakiye Araç Değer Kaybı = 42.899,18 TL olduğu,
... plaka sayılı araç için % 25 (yüzde yirmibeş) oranında Değer Kaybı:
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 0,25 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı =25.000 - 0
Bakiye Araç Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu,
- ...plaka sayılı aracın 19.10.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar sonrası eksper bekleme süresi, parça bekler süresi ve onarım süreleri değerlendirilmiş olup bahse konu onarım/değişimlerin 20 günde gerçekleştirileceği,
- ...plaka sayılı araçta oluşan hasar ve zararın niteliğine göre kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin haricinde İkame Araç Bedelinin bakım onarımda geçen gün süresince araç mahrumiyet bedelini karşılayacağı, 20 günlük makul tamir süresine ilişkin aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından günlük 500 TL olacağı, bu süreçte;
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = Araç Tamir Süresi x Günlük Kira Ücreti
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 20 x 500
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 10.000 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Mahkememizce alınan rapor, tarafların vaki itirazları ve talepleri ile davacının tahkimde almış olduğu raporlar arasında çelişki bulunduğu görülmekle bu konularda HMK'nun 266.maddesi gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dava dosyası ve eklerinin Ankara Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiştir.
Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı'ndan alınan 14/04/2026 tarihli raporda özetle:
Kusur Yönünden İnceleme:
A) Davalı sürücü...'ın %80(yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı sürücü...'ın %20(yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,
C) Park halindeki... ve ...plakalı araç maliklerinin kusursuz olduğu,
Değer Kaybı Yönünden:
- ...plaka sayılı otomobilin değer kaybının 100.000,00-TL olduğu,
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden İnceleme:
- ...plakalı aracın makul onarım süresinin 10 iş günü olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 10.000,00-TL olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Bu tespit, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin SBGM'nden celp olunan tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olması dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Bedel arttırım (ıslah) talebi, Temerrüt tarihine ve faize ilişkin değerlendirmede;
Davacı vekilinin 01/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı gerçek kişiler yönünden 6098 sayılı TBK'nun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin 06/11/2024 tarih itibari ile temerrüte düşürüldüğü tespit olunmakla, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi, olay tarihi kabul edilmiştir.
Dava ve talep arttırım dilekçelerinde avans faiz talep edilmiş olup, talep edilen faiz türünün somut dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Davacının davalı..., .......Ltd. Şti ve... 'a karşı değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 100,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/10/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, davacının davalı..., ......Ltd. Şti ve... 'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 10.000,00 TL'nin BU davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/10/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına,
, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davalı..., .......Ltd. Şti ve... 'a karşı değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 100,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/10/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına,
2-Davacının davalı..., ......Ltd. Şti ve... 'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 10.000,00 TL'nin BU davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/10/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 689,93-TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 732,00-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL ve tamamlama harcı 170,00-TL olmak üzere toplam 250,70-TL'nin mahsubu ile eksik 481,30-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 170,00-TL tamamlama harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 18.650,00-TL ATK rapor ücreti ve 1.400,00-TL posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 25.381,40-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı......Ltd. Şti tarafından yapılan yargılama giderlerinin iş bu davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden hesap edilen 10.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı, davalı...'ın yokluğunda miktar yönünden kesin olmak üzere karar verildi. ....
Katip....
e-imzalıdır
Hakim....
e-imzalıdır