istanbul anadolu fikri ve sınai haklar mahkemesinde, davacının yoğun kullanım ve tescilli markalarına benzerlik iddialarıyla açılmış marka hükümsüzlüğü davasının detayları incelenmektedir.

İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, davacının yoğun kullanım ve tescilli markalarına benzerlik iddialarıyla açılmış marka hükümsüzlüğü davasının detayları incelenmektedir.

Özet: Davacı, yayıncılık sektöründe "sincap" temalı tescilli ve tescilsiz markalarının uzun süreli ve yoğun kullanımıyla tanınmışlık ve ayırt edicilik kazandığını belirterek, davalının "sincap" ibareli markasının kendi eskiye dayalı üstün hak sahipliği, markalar arasındaki görsel, işitsel, fonetik benzerlik ve karıştırılma ihtimali, tanınmış marka hükümleri ile davalının kötü niyeti ve haksız rekabet gerekçeleriyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ederken; davalı ise markasının usulüne uygun tescil edildiğini, davacının öncesine dayalı kullanımı ve tanınmışlık iddialarının soyut ve delilden yoksun olduğunu, markaların farklı olduğunu, "sincap" kelimesinin zayıf ayırt ediciliğe sahip bulunduğunu ve kötü niyetin ispatlanamadığını savunmuştur.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/234 Esas

KARAR NO : 2026/158

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/11/2025

KARAR TARİHİ : 13/07/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili firmanın 2014 yılından bu yana yayıncılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, çocuk kategorisinde ağırlıklı olarak yayınlar çıkarmakta olup aynı zamanda oyuncak, eğitsel ve öğretici kitaplar da sattığını; müvekkili şirketin, uzun yıllardır tescilli “--------” ve yoğun kullanıma sahip tescilsiz “----------” markaları ile sektörde faaliyet gösterdiğini; müvekkilinin yoğun tanıtım yatırımları sayesinde “--------” ve “--------” markalarının şirketle bütünleştiğini ve sektörde tanınan, ayırt edici bir kimlik kazandığını; davalının haksız kullanımının, müvekkili markalarının piyasa imajına ciddi zararlar verdiğini ve ayırt edicilik gücünü zayıflattığını; müvekkili şirketin, "-----------" ibaresi üzerinde eskiye dayalı, yoğun ve fasılasız kullanımı nedeniyle markanın gerçek hak sahibi konumunda olduğunu; markayı yaratan, yukarı taşıyan ve sektörde tanınır kılan müvekkili şirketin eskiye dayalı kullanımından kaynaklanan üstün hak sahipliği dikkate alınarak, davalı markasının SMK’nın 6/3. maddesi kapsamında hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hukuki bir zorunluluk olduğunu; dava konusu markada müvekkilinin kullandığı "----------" ibaresinin birebir yer aldığını; müvekkili şirketin "----------" markasını kesintisiz kullanım, fuarlar, özgün yayınlar ve yoğun tanıtımla (reklam, gazete haberleri) sektöründe ayırt edici ve tanınmış bir marka haline getirdiğini; markayı ihdas eden ve maruf kılanın müvekkili olduğunu; davalının davaya konu markayı tescil ettirmesinin, müvekkilinin marka hakkından haksız kazanç sağlanmasına ve markanın sulandırılmasına (ayırt ediciliğin zedelenmesine) yol açacağını; bu nedenle, davalı markasının SMK m.6/5 kapsamında tanınmış marka hükümleri gereğince hükümsüz kılınmasının gerektiğini; müvekkilinin eskiye dayalı kullanım ile hak sahibi olduğu "----------" ibareli markası ile davalıya ait uyuşmazlığa konu olan "--------" ibareli markasının birebir aynı olduğunu; bu tam örtüşmenin, ilgili tüketiciler nezdinde doğrudan karıştırılmaya yol açacağını; ayrıca, müvekkiline ait tescilli "--------" ibareli markalar ile davalının dava konusu "---------" markasının da ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu; dava konusu "---------" markasının, müvekkil, markalarına görsel, işitsel ve fonetik açıdan ayırt edilemeyecek kadar benzediğini, bu durumun, SMK m.6/1 hükmü uyarınca karıştırılma ihtimali bulunduğundan, davalı markasının hükümsüzlüğünü gerektirdiğini; markalar arasında sınıfsal ayniyet olduğunu; davalı yanın kötü niyetli olduğunu; davalının kötü niyetli eylemlerini sadece müvekkiline değil, dava dışı "----------" gibi 3. kişilere karşı da gerçekleştirdiğini; davalı eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek davalı adına ---------- nezdinde tescilli ----------- tescil numaralı “----------” ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı adına kayıtlı marka tescilinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile verilecek ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı iddialarının soyut iddialar olup somut delilden yoksun olduğunu; müvekkili adına tescilli bulunan ---------- numaralı “---------” ibareli markanın ---------- tarafından re'sen ve itiraz süreci dahil tüm incelemelerden geçerek, askı süresinde davacı dahil hiçbir kişi veya kurum tarafından itiraz edilmeksizin hukuken kesinleşmiş şekilde tescil edildiğini; davacı, “sincap kids” ibaresini uzun yıllardır kullandığını iddia etmekteyse de, bu kullanımın marka fonksiyonu taşıdığını, kullanımın kesintisiz, yaygın ve ayırt edici nitelikte olduğunu, müvekkili markasının başvuru tarihinden önce kamuoyunda bilinir hale geldiğini somut, tarihli ve objektif delillerle ortaya koyamadığını; davacının tanınmışlık iddiasını ispat edemediğini; dava konusu markada, harf yapısı ve kullanım biçiminin farklı olduğunu, davacı markalarıyla ayırt edici unsur düzeyinde benzerliğin olmadığını, “---------” kelimesinin yaygın ve zayıf ayırt ediciliğe sahip bir unsur olduğunu; davacının kendisi adına ''----------'' ibaresini tescil ettirdiğini, müvekkilinin ise ''---------'' ibaresini kendi adına tescil ederek kullandığını, bu iki ibarenin tamamen birbirinden farklı olduğunu, '----------'' kelimesinin yabancı bir kelime olup ------------ çevrildiğinde ''çocuklar'' anlamına geldiğini, bu konuda alışveriş yapan veyahut ortalama tüketici olan herkesin bunların birbirinden farklı anlamlar taşıdığını anlayabileceğini; kötü niyet iddiasının soyut olduğunu; tedbir şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı adına tescilli ---------- tescil numaralı--------- markasının hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Ticaret sicil kaydı yazı cevabı ile davacı şirketin 12.05.2014 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya ----------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; -------- tescil numaralı ---------- markasının 16.sınıfta 21/10/2025 tarihinde davalı adına, ----------- tescil numaralı ---------- markasının 16, 28, 35, ve 38.sınıflarda, 13/08/2024 tarihinde, ----------- tescil numaralı ----------- markasının 41.sınıfta 06/01/2025 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; SMK m.6/1 kapsamında yapılan inceleme sonucunda, markasının davacıya ait ---------- numaralı marka ile aynı mallarda tescilli olduğu, bu bakımdan sınıfsal ayniyetin söz konusu olduğu, işaretler karşılaştırıldığında, taraflara ait markaların esas unsurunun “---------” ibaresi olduğu, her ne kadar davacı markasında kitap okuyan --------- markanın bütününde ön plana çıkan bir ibare ise de, markanın kelime unsuru olan “---------” ibaresini görselleştirmekte olup, şekil unsurundaki -------- kitap okuyan bir -------- olmasının, “---------” ibaresinden oluşan davalı markası ile arasındaki benzerliği artırmakta olduğu; bu bakımdan esas unsuru “--------” olan ve kitap okuyan --------- ile “kitap” kelimesi arasında bağlantısal ilişki olması karşısında davalı markasının davacı markası ile benzer olduğu; Bu şekilde “----------” esas unsuru içeren “----------” markasının davalı tarafından kullanılması sonucunda, esas unsuru “-----------” olan ve kitap okuyan bir --------- görseli barındıran davacı markası ile karıştırma ihtimali yaratacağı; Dosyaya sunulu belgeler incelendiğinde, davacının davalının marka tescil başvuru tarihinden önce ----------- ibaresini 16. sınıfta yer alan “Basılı yayınlar, basılı evrak” emtiasında yoğun kullanmış olup bu alanda yayınlanmış yayınlar bakımından sektörün bilinen, 2024 yılından en çok satan yayınevlerinden/kitapevlerinden olduğunun anlaşıldığı; bu bakımdan davacı tarafın ---------- ibaresi üzerinde 16. sınıf mallarından “Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler” emtiaları bakımından SMK m.6/3 anlamında öncelikli gerçek hak sahipliğinin söz konusu olduğu ve davalı markasının hükümsüzlüğünü talep edebileceği; Yukarıda yer verilen kesinleşmiş ilk derece mahkemesi kararında davacı markası ve bu markalı yayınların sektöründe bilinen marka ve eserler olduğunun kabul edildiği de dikkate alındığında, davalı markasının 16. sınıfta yer alan diğer emtialar bakımından kullanılmasının davacı markasının bilinirliğinden haksız yarar sağlayacağı ve ayırt ediciliğini zedeleyeceğine dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 S. SMK'nın 6/3, 6/6, 6/9 Maddeleri

GEREKÇE:Dava, Davalı adına tescilli --------- tescil numaralı--------- kitap markasının hükümsüzlüğü davasıdır. SMK'nın 25. Maddesine göre "5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.

6769 Sayılı SMK'nın 6/3. Maddesinde "Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir" hükmü düzenlenmiştir.

SMK'nın 6/6. Maddesinde; "(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir." hükümü düzenlenmiş,

Yine SMK'nın 6/9. Maddesinde "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiştir.

Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olay incelendiğinde; ----------- tescil numaralı ---------- markasının 16, 28, 35, ve 38.sınıflarda, 13/08/2024 tarihinde, --------- tescil numaralı ---------- markasının 41.sınıfta 06/01/2025 tarihinde davacı adına tescil edildiği ve markaların halen koruma altında bulunduğu, ---------- tescil numaralı ------------ markasının 16.sınıfta 21/10/2025 tarihinde davalı adına tescilli olduğu, taraf markalarının ana ve ayırt edici unsurunun --------- ibaresi olduğu, davacı markasındaki ---------- ibaresinin çocuk anlamına gelen tamamlayıcı unsur olduğu, yine davacı markasındaki şekil unsurunun kitap okuyan --------- figürü olduğu ve davacı markasını pekiştirici unsur olduğu, davalı tarafın markasında yer alan “kitap” ibaresi markanın

tescilli olduğu 16. sınıftaki “Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar” bakımından cins belirten

bir ibare olup ayırt ediciliği bulunmadığı, taraf markaları bu halleri ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ve her ne

kadar davacı markasında kitap okuyan ---------- şekli markanın bütününde ön plana çıkan bir ibare

ise de, markanın kelime unsuru olan “---------” ibaresini görselleştirmekte oduğu, şekil

unsurundaki sincabın kitap okuyan bir sincap olmasının, “---------” ibaresinden oluşan

davalı markası ile arasındaki benzerliği artırmakta olduğu, bu hali ile esas

unsuru “----------” olan ve kitap okuyan sincap ile “kitap” kelimesi arasında bağlantısal ilişki

olması karşısında davalı markasının davacı markası ile benzer olduğu, markaların esas

unsuru olan “---------” ibaresi bir hayvan ismi ise de, taraf markalarının tescilli olduğu 16.

sınıf malları bakımından herhangi bir tanımlayıcılığı olmayan ayırt ediciliği yüksek bir ibare olduğu ve tarafların markalarının 16. Sınıfta benzer emtia sınıfında tescilli oldukları dikkate alındığında SMK m.6/1 uyarınca mal/hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik ile işaretler arasında

ayniyet veya benzerlik sonucunda ortalama seviyedeki halk nezdinde ilişkilendirme ihtimali de

dahil karıştırma ihtimalinin doğacağı kabul edilerek davalı markasının SMK'nın 6/1 maddesi gereği hükümsüzlük şartlarının oluşacağı kabul edilmiştir.

Davacı tarafın SMK'nın 6/3. Maddesi gereği hükümsüzlük talebi de değerlendirilmiş, ---------- alan adlı web sitesinde davacı firmanın 2017 yılı

itibariyle oyun ile birleştirdikleri özgün, güvenilir ve kaliteli kitapların satışını yaptığı, davacı

tarafın ---------- kitap fuarında Kasım 2017 tarihlerinde sergilemiş olduğu kitaplara

bakıldığında, isimleri raporda zikredilen çok sayıda çocuğa yönelik eğitici değeri olan

kitapçıklarda --------- markasını kullandıkları, basın ve yayın organları başta olmak

üzere tanıtıma ilişkin yoğun faaliyetin var olduğu, yine davacı tarafça düzenlenen 13.12.2021-

28.12.2021 tarihleri arasındaki 1284 adet faturada “---------” ibaresini kullandığının

sabit olduğu, 04.10.2017 ve 04.10.2018 tarihli --------- Gazetesinde bulunan haber ve reklam

içeriğinde davacı tarafça “---------” ibaresini kullandığının sabit olduğu, bu haliyle

davacı tarafın kullanımlarının davalı tarafın marka tescil tarihi olan 2021 tarihinden öncesine

dayandığı, yine davacının davalının marka tescil

başvuru tarihi olan 12.06.2025 tarihinden önce ----------- ibaresini 16. sınıfta yer alan “Basılı yayınlar, basılı

evrak” emtiasında yoğun kullanmış olup bu alanda yayınlanmış yayınlar bakımından sektörün

bilinen, 2024 yılından en çok satan yayınevlerinden/kitapevlerinden olduğu, davacı tarafın ----------- ibaresi üzerinde 16. sınıf mallarından “Basılı

yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler” emtiaları bakımından SMK m.6/3 anlamında

öncelikli gerçek hak sahipliğinin bunun yanında

Mahkememizin --------- E. --------- K. sayılı

kesinleşmiş kararında davacı markası ve bu markalı

yayınların sektöründe bilinen marka ve eserler olduğu kabul edildiği de dikkate alındığında,

davalı markasının 16. sınıfta yer alan diğer emtialar bakımından kullanılmasının davacı

markasının bilinirliğinden haksız yarar sağlayacağı ve ayırt ediciliğini zedeleyeceği

kabul edilerek davalı markasının SMK'nın 6/3. Maddesi gereği de hükümsüzlük şartlarının oluşacağı kabul edilmiştir.

Davacı tarafın SMK'nın 6/9. Maddesi gereği hükümsüzlük talebi de değerlendirilmiş, asıl olanın iyi niyet olduğu, her ne kadar tarafların markalarındaki benzerlik söz konusu ise de bu durumun tek başına kötü niyetin ispatı olamayacağı, zira markaların esas

unsuru olan “----------” ibaresi bir hayvan ismi ise de, taraf markalarının tescilli olduğu 16.

sınıf malları bakımından herhangi bir tanımlayıcılığı olmayan ayırt ediciliği yüksek bir ibare olduğu, yine Mahkememiz dosyasına davalı tarafın adına tescilli markayı kötü niyetli olarak tescil ettirdiğine dair bir delil dosyada bulunmadığı dikkate alındığında kötü niyetli tescil yönünden ispatın sağlanamadığı kabul edilerek kötü niyetli tescil yönünden ispatın sağlanamadığı kabul edilmiş, ancak az yukarıda açıklandığı üzere SMK'nın 6/1 ve 6/3. Maddesi gereği davalı markasının hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KABULÜ İLE,

1-Davalı adına tescilli ---------- tescil numaralı ---------- markasının tescilli olduğu tüm sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,

2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 702,9 TL başvurma harcı, 27.400,40 TL tebligat, müzekkere ile bilirkişi ücreti ile toplam 28.103,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2026