Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin Kredi Garanti Fonu kefaletindeki ticari kredilere ilişkin menfi tespit davasında eş rızası aranmadığına hükmederek davayı reddeden gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, ticari bir krediye verdiği kefaletin, eş rızası alınmadığı gerekçesiyle geçersiz olduğunu ve bu sebeple borçlu olmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açmış; mahkeme, davacının kredi kullandırımı sırasında asıl borçlu şirketin yüksek paya sahip ortağı ve yöneticisi olması nedeniyle Türk Borçlar Kanunu madde 584/3 uyarınca eş rızasının aranmayacağına hükmederek, davacının kefaletinin geçerli olduğuna karar vermiş ve açılan davanın reddine karar vermiştir.
T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO :KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... ...VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av....DAVA : Kredi Garanti Fonu Kefaletinde Kullandırılan Ticari Kredilere İlişkin Davalar (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ : 17/11/2023KARAR TARİHİ : 02/07/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 28/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Kredi Garanti Fonu Kefaletinde Kullandırılan Ticari Kredilere İlişkin Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle;avalı akbank türk anonim şirketi tarafından davacı müvekkili aleyhine kayseri banka alacakları icra müd. 2020/8628 e ve 2020/8629 e sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak davacı müvekkilinin takip alacaklısı bankaya böyle bir borcu bulunmadığını, ttk 5/a maddesi gereğince menfi tespit davası dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğundan taraflarınca zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, kayseri arabuluculuk bürosu arabuluculuk görüşmeleri sonucunda davalı taraf ile anlaşılamadığını, tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiğini, açıklanan nedenler ve mahkemenizce re'sen nazara alınacak hususlar doğrultusunda;davalı taraf ile borçlu şirket arasından imzalanan kredi sözleşmelerinden kaynaklı alınmış olan kefaletin iptalini, kayseri banka alacakları icra müd. 2020/8628 e ve 2020/8629 e sayılı icra takibinin müvekkili yönünden iptalini, öncelikle ve ivedilikle tedbiren kayseri banka alacakları icra müd. 2020/8628 e ve 2020/8629 e sayılı icra takibinin durdurulmasını, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Huzurdaki davanın kısmi dava şeklinde görülmesi mümkün olmadığından davacıya harcı tamamlamak üzere süre verilmesi aksi halde davanın usulden reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde dava değeri 1000,00 TL olarak gösterildiği ve anılan tutar üzerinden harç yatırıldığını, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulduğunu ancak davanın niteliği itibari ile kısmi mi yahut belirsiz mi açıldığı belirtilmediğini, bu halde davanın kısmi olarak açıldığının kabulü gerektiğini, davacı taraf, sözleşmelerin imzalandığı tarihlerde şirket ortağıdır ve şirket ortaklarının şirket borcuna kefaletlerinde eş muvafakati aranmadığını, davadışı asıl borçlu şirketin müvekkili bankaya borçlu olmadığıın, bu nedenle kefaleten sorumluluğun bulunmadığı iddiası da gerçeğe aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, genel kredi sözleşmesine kefaleti bulunan davacının bu kefalet sözleşmesinin hükümsüz olduğundan bahisle davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün 2020/8628 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ..., ... İnşaat Makina elektrik Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Serkan Onur Sarptaş ve İbrahim Sarptaş olduğu, 596.693,43-TL olduğu anlaşılmıştır.Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün 2020/8629 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ..., ... İnşaat Makina elektrik Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Serkan Onur Sarptaş ve İbrahim Sarptaş olduğu, 11.664,35-TL olduğu anlaşılmıştır.Davacının müteselsil kefil olduğu kredi sözleşmesinin asıl borçlusu olan dava dışı ... İnşaat Makina elektrik Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Ticaret Ltd.Şti ticaret sicil kayıtları temin edilerek dosya içerisine alınmış olup; temin edilen ticaret sicil kayıtlarına göre davacının dava dışı şirketin müdürü olduğu, 03/04/2019 gün 9801 s Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine göre dava dışı şirketin en yüksek paya sahip ortağı münferiden temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.Temin edilen nüfus kayıt örneğine göre davacının evli ve 3 çocuk sahibi olduğu anlaşılmıştır.Davacı her ne kadar eş rızası bulunmadığından kredi kefaletinin geçersiz olduğunu ve bu sebeple dava ve takip konusu borçtan sorumlu olmadığını ileri sürerek bu davayı açmış ise de; davacının kredi kullandırımı sırasında asıl borçlu şirketin en yüksek paya sahip ortağı ve yöneticisi olduğu, bu sebeple 6098 sayılı TBK m.584/ek fıkra 3 hükmü uyarınca eş rızasının aranmayacağı, dolayısıyla davacının eşinin davacının ortağı ve yöneticisi olduğu şirket tarafından kullandırılacak kredilere kefaleti için eş rızasının aranmayacağı, davacının kefaletinin bu sebeple geçerli olduğu anlaşılmakla yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememizce verilen 2023/1024 Esas 2024/645 Karar sayılı karar; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 2024/1815 Esas 2024/1987 Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak 2024/936 Esas numarasına kaydedilerek yargılamaya bu esas üzerinden devam edilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, genel kredi sözleşmesine kefaleti bulunan davacının bu kefalet sözleşmesinin hükümsüz olduğundan bahisle davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.Kaldırma ilamı sonrasında mahkememizin 13/02/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; dava konusu alacak ile ilgili dava dosyası içinde sunulan belgeler, dilekçeler ve banka kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle dava ve takip konusu alacağın ferileri ile beraber doğup doğmadığı noktasında rapor sunmak üzere resen seçilecek bankacılık konusunda uzman bilirkişiye dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; Davalı Bankanın Eski EaSnayi Kayseri Şubesi ile davadışı ve asıl borçlu ... İNŞ MAK ELK DAY TÜK MALL.SAN VE TİC LTD ŞTİ arasında 27.10.2017 tarih ve 4.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi, 12.04.2017 tarih ve 5.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi, 07.10.2019 tarih ve 3.000.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi olmak üzere 3 adet Genel Kredi Sözleşmesinin düzenlendiği ;ve davacı ... ın iş bu sözleşmelerde müteselsil kefil olduğunu; Bankanın raporda belirtilen Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden dava dışı ve asıl borçlu ... İnş Mak Elk Day Tük Mall.san Ve Tic Ltd ŞTİ ’ya Kobi Hazine PGS portföy 2 işletme kredisi yapılandırma kredisinin 09.10.2019 tarihinde %15,48 yıllık akdi faiz oranı ile 495.956,92 TL lik tutar üzerinden yapılandırıldığını 6 ay ödemesiz olarak ilk taksit 76.368,61 TL olmak üzere kalan 12 taksit 41.902,09 TL olmak üzere kullandırıldığını, dava dışı ve asıl borçlu ... İnş Mak Elk Day Tük Mall.san Ve Tic Ltd Şti ’tarafından Kobi Hazine PGS portföy 2 işletme kredisi yapılandırma kredisi için hiç ödeme yapmaması ve Ek Hesap Kredisi için ödeme yapılmadığı dikkate alındığında taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesinin 12.ci maddesindeki (borçlara muacceliyet verilmesi, cari hesapların kesilmesi, sözleşmenin feshi, yetkisi) yetkiye istinaden davacı banka hesapları kat ederek sözleşmeyi feshetmesinin sözleşme hükümlerine ve genel bankacılık uygulamalarına aykırılık teşkil etmediği kanaatine ulaşıldığını, İcra takip tarihindeki toplam borç miktarı taleple bağlılık kuralı gereği (Davalı bankanın dava dışı ... İnş Mak Elk Day Tük Mall.san Ve Tic Ltd Şti ve davacı/ kefil ... üzerinde 17.11.2020 İcra takip tarihi itibarıyla : 2020/8628 Esas sayılı icra dosyası bakımından Kobi Hazine PGS portföy 2 işletme kredisi yapılandırma kredilerden dolayı taleple bağlılık kuralı gereği (584.530,94 TL asıl alacak+9.688,60 TL temerrüt faizi +484,94 TL BSMV+970,79 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 595.675,27 TL davacının davalı bankaya ödenmemiş nakdi kredi borçlarının bulunduğunun hesaplandığını, davalı bankanın dava dışı ... İnş Mak Elk Day Tük Mall.san Ve Tic Ltd Şti ve davacı/ kefil ... üzerinde 17.11.2020 İcra takip tarihi itibarıyla : 2020/8629 Esas sayılı icra dosyası bakımından ek hesap kredilerden dolayı taleple bağlılık kuralı gereği (9.964,71tl asıl alacak+562,02 işlemiş akdi faiz+ 139,01 TL temerrüt faizi + 8,40 TL BSMV+ 728,01 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 11.402,15TL davacının davalı bankaya ödenmediğini, ek hesap kredi borçlarının bulunduğu bildirilmiştir. Mahkememizin 22/01/2026 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Dosyanın başka bir bankacı bilirkişiye tevdi ile, dava konusu alacak ile ilgili dava dosyası içinde sunulan belgeler, dilekçeler ve banka kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle dava ve takip konusu alacağın ferileri ile beraber doğup doğmadığı noktasında rapor aldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğüne ait 2020/8628 Esas dosyasından Kobi PGS işletme yapılandırma kredisinden kaynaklanan, icra takip tarihi itibariyle 580.413,70 TL asıl alacak + 9.620.36 TL işlemiş temerrüt faizi +481,02 TL BSMV+ 1.148,06 TL masraf olmak üzere Toplam 591.663,13 TL ve Dava tarihi itibariyle 580.413,70 TL asıl alacak + 400.135,59 TL işlemiş temerrüt faizi +20.006,78 TL BSMV+ 1.148,06 TL masraf olmak üzere Toplam 1.001.704,13 TL nakit alacağına davacı ...'ın müteselsil kefaletinin bulunduğunu, Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğüne ait 2020/8629 Esas dosyasından Kredili Mevduat hesabı kredisinden kaynaklanan icra takip tarihi itibariyle Taleple bağlılık kuralı gereğince 9.964,71 TL asıl alacak +538,82 TL kat öncesi işlemiş faiz + 149,30 TL işlemiş temerrüt faizi + 7,47 TL BSMV + 970,79 TL masraf olmak üzere Toplam 11.631,09 TL ve Dava tarihi itibariyle Taleple bağlılık kuralı gereğince 9.964,71 TL asıl alacak +538,82 TL kat öncesi işlemiş faiz + 5.786,84 TL işlemiş temerrüt faizi + 289,34 TL BSMV+970,79 TL masraf olmak üzere Toplam 17.550,50 TL nakit alacağına davacı ...'ın müteselsil kefaletinin bulunduğu bildirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta davalı banka ile dava dışı borçlu arasında 27.10.2017-12.04.2017-07.10.2019 tarihinde 3 adet genel kredi sözleşmesi düzenlenerek imzalandığı, davacının da bu kredi sözleşmelerine müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı görülmüştür. Davalı banka tarafından kredi borçlarının ödenmemesi üzerine Adana 3.Noterliği’nin 13.10.2020 tarih ve 18285 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle 595.045,50-TL için ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 gün içerisinde nakden ödenmesi yahut bedelin depo edilmesi ihtaren bildirilerek kredi kat edildiği, borcun ödenmemesi nedeniyle Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün 2020/8628 E. ve 2020/8629 Esas sayılı dosyaları ile asıl borçlu ve kefiller hakkında takip başlatıldığı, davacı kefilin borçlu olmadığının tespitini istediği görülmektedir.Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın (davalı ile dava dışı şirket arasındaki ) ticari kredi sözleşmesine kefillikten kaynaklandığı görülmüştür. Davalının kefil olarak imzasının bulunduğu işbu kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 584/3 maddesi hükmünün yürürlükte olduğundan eş rızasının aranmayacaktır. Bu nedenle dava konusu kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi borçlarından dolayı kefil sıfatıyla sorumluluğunun devam ettiği kabul edilmiş; davacının itirazları yerinde görülmemiştir.Tahkikat aşamasında sözleşme, ödeme bilgileri, kat ihtarı, tebliğ mazbataları celp edilerek dosyanın bilirkişiye tevdi sağlanmıştır. Yukarıda anılan ikinci bilirkişi raporu fennî sıhhati haiz, dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin konu ile ilgili içtihatları ile uyumlu bulunduğundan hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Yukarıda detayları izah edildiği üzere davacının eşinin imzası bulunmadığından geçersiz kefalet talebinin reddine, ancak miktar itibariyle bir kısım alacak bakımından borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde kısmen kabul kararı verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;-Davacının Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi 2020/8628 esas sayılı takip dosyasında 4.947,96-TL asıl alacak, 78,41-TL işlemiş temerrüt faizi, 3,92-TL BSMV bakımından borçlu olmadığının tespitine, -Fazlaya ilişki talebin REDDİNE, 2-Davacının Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi 2020/8629 esas sayılı takip dosyasında 23,20-TL işlemiş akdi faizi, 7,90-TL işlemiş temerrüt faizi, 2,16-TL BSMV bakımından borçlu olmadığının tespitine, -Fazlaya ilişki talebin REDDİNE,3-Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından, 269,85-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 462,15-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,4-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin harç ve 269,85-TL başvuru harcı ve toplamı 539,70-TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 38,40-TL, posta ve tebligat masrafı 203,50-TL, İstinaf Kanun Yoluna Başvuru Harcı 1.169,40-TL, bilirkişi ücreti 9.000,000-TL olmak üzere toplam 10.411,30-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 86,62-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan; 300,00-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 2,49-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 5.061,39-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzreninden hesap ve taktir olunan 96.494,45-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre göre 1.294,05-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre göre 25,95-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,12-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin e-duruşma ile ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kabul edilen kısım yönünden KESİN, reddedilen kısım yönünden gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/07/2026 Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır