Bilet satış görevlisi davacının eksik bildirilen sigorta hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesi kararındaki gerekçe-hüküm çelişkisinin Yargıtay incelemesi.
Özet: Davacının sigorta hizmet süresinin tespiti istemiyle açtığı davanın ilk derece mahkemesince kısmen kabul edilip istinaf mahkemesince onanması üzerine temyiz edilen dosyada, Yargıtay, ilk derece mahkemesinin gerekçe kısmında tespit ettiği çalışma süresi ile hüküm fıkrasında sadece "davanın kısmen kabulüne" denilerek belirli bir döneme işaret edilmemesi ve gerekçeli karar ile hüküm sonucunun birbiriyle çelişmesi nedeniyle kararı usul ve yasalara aykırı bularak bozulması gerektiğine hükmetmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/16626 E.  ,  2026/3220 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1202 E., 2025/1692 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/122 E., 2025/103 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 01.05.2012 tarihinden itibaren davalı işverenin ... iş yeri sicil numaralı ... iş yerinde 05.03.2019 tarihine kadar fiilen ve kesintisiz şekilde belirsiz süreli iş akdi kapsamında bilet satış görevlisi olarak çalıştığını, müvekkilinin komşu iş yeri ....'nin faaliyetini durdurduğu 2012 Nisan ayını takip eden Mayıs ayının 1. gününde davalı işverenin ... iş yerinde işe başladığını, fiili çalışmasının 01.05.2012 tarihinden 05.03.2019 tarihine kadar kesintisiz devam etmesine rağmen sadece 1 günlük hizmetinin Kuruma bildirildiğini belirterek davacının kesintisiz çalıştığı 01.05.2012-05.03.2019 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sigorta hizmet süresinin tespitine, 22.02.2016 tarihinde bildirilen 1 günlük hizmet dışında kalan tüm hizmet süresinin kayıtlara işlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı davanın reddini savunmuştur.
Fer'i müdahil ... vekili, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacının çalışmalarının sürekli olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.2013 tarihinden 05.03.2019 tarihine kadar davalı iş yerinde kesintisiz çalıştığının tespitine, çalışılan bu günlerin ... Kurumuna eksik bildirildiğinin tespitine, tespit edilen bu günlerin ... Kurum kayıtlarına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, fiili çalışma için kesin bulguların zaruri olduğunu, davanın ispatı için yeterli delil bulunmadığını ifade etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, fiili çalışma için kesin bulguların zaruri olduğunu, davanın ispatı için yeterli delil bulunmadığını ifade etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Mahkeme kararında yazılacak hususlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.
2.Öte yandan, Kanun'un aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların Mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.
3.Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.
4.Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesinde de “Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” şeklinde özellikle düzenlenmiştir.
5.Gerekçe-Hüküm çelişkisi, 10.04.1992 gün ve 1991/7 Esas, 1992/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olup, salt bu aykırılık bozma sebebidir.
6.Eldeki davada, davacının 01.05.2012-05.03.2019 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince gerekçe kısmında toplanan delillerden ve dinlenen tüm bordro ve taraf ve komşu iş yeri tanık beyanlarından davacının davalı işveren yanında asgari ücret üzerinden 01.10.2013-28.02.2019 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı belirtildikten sonra hüküm kısmında da "davanın kısmen kabulüne davacının, 01.10.2013 tarihinden 05.03.2019 tarihine kadar davalı iş yerinde kesintisiz çalıştığının tespitine, çalışılan bu günlerin ... Kurumuna eksik bildirildiğinin tespitine, tespit edilen bu günlerin ... Kurum kayıtlarına tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine" denilmek suretiyle hüküm kurulduğu, bu hali ile hüküm ile gerekçe arasında çelişki yaratıldığı, bu şekilde infazı kabil hüküm tesis edilmediği açık olduğundan verilen karar isabetsiz bulunmuştur.
7.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.