Tescilsiz iş yerinde sigortasız işçinin iş kazası sonucu vefatı üzerine açılan rücuan tazminat davasında Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bozma kararı sonrası kısmen kabul.
Özet: Bu hukuki evrak, tescilsiz bir işyerinde meydana gelen ve sigortasız bir işçinin ölümüyle sonuçlanan iş kazası nedeniyle hak sahiplerine ödenen cenaze yardımı ile peşin sermaye değerli gelirin, davacı kurum tarafından kazada kusurlu bulduğu işveren, belediye ve diğer sorumlulardan rücuan tahsili amacıyla açılan tazminat davasında, ilk kararın bozulması üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen hükme karşı yapılan temyiz incelemesini ele almaktadır; davalılar ise kusurları olmadığını, zamanaşımı ve husumet yokluğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/16236 E.  ,  2026/3208 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/1985 E., 2024/946 K.
Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; ... adresinde ...'e ait tescilsiz iş yeri işçilerinden ...sigorta sicil nolu ... ... ...'ın 10.10.2004 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu vefat ettiğini, kaza sonrası hak sahiplerine 193,05YTL cenaze yardımı, 62.744,14 YTL peşin sermaye değerli gelir ve SYZ bağlandığını, iş yerinin tescilsiz ve işe giriş bildirgesinin süresinde verilmediğini, şimdilik 12.587,41 TL'nin tahsili için işbu davayı açtıklarını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile gelirlere gelir bağlama kararı onay tarihi olan 23.09.2005 tarihinden, cenaze yardımına 20.06.2005 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun tescilsiz iş yeri dosyasında ... adına işlem gören iş yerinde sigortasız olarak çalışan işyeri işçilerden ...Sigorta kimlik numaralı ... ... ...'ın 10.10.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde hayatını kaybettiğini, Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/571 Esas sayılı dosyasında ... aleyhine taraflarına ''fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımızı saklı tutmak kaydıyla'' rücuan tazminat davası açılmış yargılama devam ederken Siverek Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/121 Esas sayılı kesinleşen dosyasında olayda kusuru bulunan kişiler ve davalı ... davaya dahil edildiğini, davalı ... Başkanlığının meydana gelen iş kazasında %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/571 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiğini, verilen kararın temyizi üzerine karar Yargıtay 10. Hukuk Dairesince bozulduğunu ve Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/1985 Esasına kaydedildiğini, Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/1985 Esas sayılı dosyasında 10.05.2023 tarihli ara karar ile davalı ... hakkında Yargıtay bozma ilamı uyarınca Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/1985 Esas sayılı dosyası ile birleştirme talepli olarak ek dava açılması hususunda süre verildiğini, meydana gelen iş kazası sonucu hayatını kaybeden sigortalının yakınlarına 56.003,89-TL Peşin Sermaye Değerli Gelir, 193,05-TL cenaze yardımı ödemesi yapıldığını, işbu nedenlerle ... yönünden birleştirme kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Dahili davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; hukuk sisteminde dahili davalı diye bir düzenleme söz konusu olmadığı için dolayısıyla bu hususun mümkün olmaması sebebiyle davacı tarafın müvekkilin dahili davalı olarak dosyaya ekleme talebinin reddedilmesi gerektiğini, çünkü hem bu talep ve hem de davanın müvekkilin açısından hukuka aykırı, haksız ve mesnetsiz olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte müvekkilin açısından öngörülen hak düşürücü sürede açılmadığını, dolayısıyla davanın zamanaşımı sebebiyle reddinin gerektiğini, dava konusu olayda ...'in geçirmiş olduğu iş kazası sonucu vefat ettiği mezkur kaza nedeniyle müvekkiline atfedilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk olmadığını, zaten iş teftiş kurulu müfettişlerince düzenlenen raporda da müvekkiline herhangi bir kusur atfedilmediğini, bu sebeple ...'in müvekkil Kurumla hiçbir ilişkisi ve alakası olmadığından davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, olayda müvekkil Kurumun herhangi bir kusuru ve olayda bir ilgisi bulunmadığı, yani herhangi bir kusur ve ihmalkar davranış söz konusu olmadığı, olayda dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde çalışan ... ve onu bu şekilde çalıştıran kişi veya kişilerin tamamen kusurlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Dahili davalı ... cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, zira ... ... ... ...'ın vefatı sebebiyle verilen inşaatla kendisinin uzaktan veya yakından bir ilgi ve alakasının olmadığını, dava konusu inşaatın sahibinin ... olduğunu, bu şahsa muris eşine ait bulunan evlerini yaptırmak üzere müteahhitlik yapması nedeniyle ... tarafından yapılmasıyla ilgili anlaşma yaptığını, bu olayda kendisinin ilgi ve alakasının bulunmaması nedeniyle kusur izafe edilmesinin yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
3.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; olayda ölen şahsın kendisiyle görüşmeden yalnız kardeşi ...'ten yarım söz alarak işi başkasına kaptırmamak için pazar günü kendisinin iradesi dışında ve köyde olduğu bir dönemde kendisiyle görüşmeden işbaşı yaptığını, olayda hiçbir suçu olmadığı halde yanlı olarak tazminat talep edildiğini, olayda suçlunun Belediye, ... ve ölen şahıs olduğunu, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Özetle; “davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Dairece özetle; "...Somut davada davacı Kurum tarafından sadece ...’e karşı rücuan alacak davası açılmış olduğundan, kusurlu olan ihtiyari dava arkadaşları hakkında ek dava açılması ve işbu dava ile birleştirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, bu hususa uyulmadan dahili davalı yoluyla davaya taraf dahil edilmesi mümkün değildir. Sonuç olarak; taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olup usulüne uygun olarak ... hakkında açılmış bir dava olmadığı halde talep üzerine ilgili kurumun davaya "dahili davalı" olarak dahil edilerek hakkında yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Fazla alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.