İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, yazılım eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, teslim edilmeyen yazılım nedeniyle sözleşmeden dönen davacının peşinat iadesi ve cezai şart talebi.
Özet: Davacı şirket, davalı ile imzaladığı yazılım eser sözleşmesi kapsamında ödediği 660.000 TL peşinat karşılığında davalının yazılımı süresinde teslim etmemesi üzerine sözleşmeden dönme hakkını kullanarak ödenen meblağın avans faiziyle iadesini ve sözleşmedeki cezai şart hükmü gereği günlük 8.500 TL+KDV üzerinden hesaplanan toplam 3.141.600 TL cezai şartın tahsilini talep etmiş; davalının cevap vermediği davada bilirkişi incelemesi, yazılımın sözleşmeye uygun teslim edilmediğini teyit ederek peşinatın iadesi ve cezai şartın hesaplanması gerektiği yönünde rapor sunmuştur.
T.C.
İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/739 EsasKARAR NO : 2026/471DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 06/12/2024KARAR TARİHİ : 01/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 28.07.2023 tarihinde yazılımsal ürünlere ilişkin eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı tarafın inisiyatifiyle bir iş planı ve analiz dokümanı oluşturulduğunu, müvekkil şirketin sözleşmenin 5.3. maddesi uyarınca proje başlangıcında toplam tutarın %60'ı olan 660.000,00 TL'yi peşin olarak ödediğini, ancak davalı şirketin sözleşmede kararlaştırılan yazılımı süresi içerisinde meydana getirmediğini ve kurulumunu yapmadığını, 02.02.2024 olan kesin vade tarihine rağmen edimin ifa edilmediğini, davalıya noter kanalıyla önce ek süre tanındığını, akabinde sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığının bildirildiğini, davalının sözleşme süresince herhangi bir bilgilendirme yapmadığını, gecikmeye dair bildirimde bulunmadığını ve ihtarnameye yanıt vermediğini, TBK 125. madde hükümleri uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını, bu doğrultuda ödenen 660.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle iadesinin gerektiğini, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmede yer alan cezai şart hükmü uyarınca, belirlenen kesin vade tarihi ile sözleşmeden dönme tarihi arasında geçen süre için hesaplanacak günlük 8.500,00 TL + KDV üzerinden şimdilik 10.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.Dava, yazılım işlerine dair taraflar arasında akdedilen 28/07/2023 tarihli eser sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ve işi teslim süresinin geçirildiğinden bahisle davacı tarafça sözlemeden dönme hakkı kullanıldığı belirtilerek sözleme kapsamında yapılan peşin ödemenin iadesi ve kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsili taleplerine ilişkindir. Bilirkişi heyeti 02/04/2026 tarihli raporu özetle; "Teknik inceleme neticesinde: “sözleşmede edimlerin yerine getirilip getirilmediği” hususunda: Söz konusu yazılımın usulüne ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edildiğinin teknik olarak ortaya konulamadığı, teslim sürecinin sözleşmede belirlenen şartlar çerçevesinde tamamlanmadığı; dosya kapsamında mevcut veriler çerçevesinde, sözleşme gereğince yapılması ve teslim edilmesi gereken bir yazılım ürününün teknik olarak ortaya konulduğuna veya edimlerin sözleşmeye uygun şekilde ifa edildiğine ilişkin somut ve doğrulanabilir sonuca ulaşılamadığı, Mali inceleme neticesinde:“davacının sözleşmeden dönmesi nedeniyle davalıdan talep edebileceği peşinat/ ödeme ile cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı varsa miktarı” hususunda: Sözleşmeden dönme nedeniyle sözleşme gereği müvekkili davacı şirket tarafından davalı şirkete peşin olarak ödenen 660.000,00 TL'nin (altı yüz altmış bin Türk lirası) ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkili davacı şirkete verilmesine ilişkin incelemede; Davacı yevmiye defterinde yapılan incelemede, dava dışı ... adına 28.07.2023 tarihinde 330.000,00 TL ve 31.07.2023 tarihinde 330.000,00 TL olmak üzere toplam 660.000,00 TL tutarında EFT yapıldığına ilişkin dekontların sunulduğu, Söz konusu toplamda 660.000,00 TL tutarındaki borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmamakla birlikte Davacı ... ... A.Ş.’nin ödeme yapıldıktan çok sonra 12.10.2023 tarihinde tescil edilerek aynı tarihte İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde yevmiye defterinin açılış tasdikinin yaptırıldığı, yine taraflar arasındaki sözleşmenin 5.3. maddesinde Dava dışı ... a yapılacak ödemenin ... adına yapılmış sayılacağına dair hüküm bulunduğundan, davacı şirketin henüz tescil olmadan ...’a yaptığı ödemenin davalıya yapılmış ödeme olarak kabul edilmesi gerekeceği; Tarafların sözleşmede serbestçe kararlaştırdığı ve sona erme hâlinde dahi baki kalacağını belirledikleri cezai şart koşulu doğrultusunda hesaplanacak miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte şimdilik fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL (on bin Türk lirası) olan kısmının davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, ilişkin incelemede: Yapılan hesaplamada davacının, davalıdan Sözleşmenin Gecikmesi Nedeniyle Sözleşmenin 4.1.6. Maddesi Gereğince Hesaplanan Cezai Şartın Sözleşmede işin ifa edileceği Tarih = 02.02.2024 Dava Tarihi = 06.12.2024 Günlük 8.500 TL + KDV cezai şart 8.500,00 TL X 308 Gün = 2.618.000,00 TL KDV %20 = 523.600,00 TL Genel Toplam = 3.141.600,00 TL cezai şart hesap edilmiştir. “cezai şartın davalının ekonomik olarak mahvına sebep olup olmayacağı” hususunda: Talep konusu edilen 3.141.600,00 TL tutarındaki ödemenin, davalı şirketin mali varlığını ortadan kaldıracak ya da şirketin ekonomik mahvına yol açacak nitelikte olmadığı, Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Taraflar arasında 28.07.2023 tarihinde TBK m. 470 hükmünce eser sözleşmesinin kurulduğu; buna göre davacının işsahibi, davalının da yüklenici sıfatını haiz olduğu; projenin başlangıç tarihinin 01.08.2023, teslim tarihinin ise 02.02.2024 olarak belirlendiği; sözleşmenin 5.3. maddesi uyarınca, proje başlangıcında toplam bedelin %60’ına karşılık gelen 660.000TL tutarın davacı tarafından peşin ve eksiksiz şekilde davalıya ödendiği halde davalı şirketin yazılımı meydana getirme ve kurulumunu yapma yükümlülüğünü getirmediğinin iddia edildiği; Davacı tarafından .... Noterliğinden 13.08.2024 tarihinde gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde özetle davalıya yükümlülüklerini yerine getirmesi için 30 günlük ek süre tanındığı; Ayrıca yine davacı tarafından .... Noterliğinden 30.09.2024 tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığının ve ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç iş günü içinde 660.000TL'nin iade edilmesi gerektiğinin beyan edildiği; Sözleşmede “Süre uzatım talebine onay verilmemesi veya onay alınmasına rağmen projenin eklenen süre sonunda tamamlanamayacağının anlaşılması hâlinde ..., geciken her gün için 8.500TL + KDV cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” hükmüne yer verildiği, böylece sözleşme özgürlüğünce taraflarca TBK m. 179/II hükmü uyarınca ifaya eklenen ceza koşulunun (cezai şartın) kabul edildiği; Dava dilekçesinde: Sözleşmeden dönme nedeniyle sözleşme gereğince davalıya ödenen 660.000TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesinin talep edildiği; sözleşmeyi sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak olarak sözleşmeden dönme hakkını kullanan davacının, TBK m. 77/II hükmü gereğince “sona eren sebebe dayalı olarak zenginleşmenin iadesini/geri verilmesini” davalıdan talep edebileceği; Mali yönden inceleme kısmında görüleceği üzere, davacı tarafından davalıya 660.000TL. ödendiği tespit edildiği için davacının ödediği bedeli sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisi kapsamında davalıdan isteyebileceği kanaatine varıldığı; bununla birlikte her ne kadar dava dilekçesinde, 660.000TL.’ye ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de TBK m. 117/II,c. 2 hükmü “…sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.” şeklinde olduğu; bozucu yenilik doğuran hakkın (dönme hakkının) kullanılmasıyla değil, muhatabına (davalıya) varma anında hüküm ve sonuç doğuracağı, böylelikle davacının alacağına faiz işletilebileceği; davacı tarafından .... Noterliği’nden 30.09.2024 tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede sözleşmeden dönülmekle birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç iş günü içinde 660.000TL.nin iade edilmesi talep edilmiş olup öncelikle tebliğ şerhinin incelenmesi ve buna göre davalının temerrüde düştüğü tarihin tespit edilmesi gerektiği; ancak dosya kapsamı incelendiğinde tebliğ şerhine rastlanmadığı için tebliğden itibaren 3 iş günü verilerek temerrüt tarihinin hesaplanamadığı; takdirin elbette TMK m. 4 ve HMK hükümleri gereğince Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, Cezai şart miktarının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte şimdilik 10.000TL.nin ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği; sözleşmede yer alan “Süre uzatım talebine onay verilmemesi veya onay alınmasına rağmen projenin eklenen süre sonunda tamamlanamayacağının anlaşılması hâlinde ..., geciken her gün için 8.500TL + KDV cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” şeklindeki hükümde, davalı yüklenici tarafından projenin kararlaştırılan sürede tamamlanmaması halinde ödeyeceği ceza koşulu (cezai şart) kararlaştırılmış olup söz konusu ceza koşulunun TBK m. 179/II hükmün gereğince ifaya eklenen ceza koşulu türünde olduğu; yukarıdaki teknik inceleme neticesinde eğer davalı yüklenici tarafından işin/eserin kararlaştırıldığı süre içerisinde (vadesinde) davacı iş sahibine teslim edilmediği kabul edilir ise bu halde davacı iş sahibi tarafından sözleşmede kararlaştırılan (yukarıda diğer bilirkişi tarafından hesaplanan) söz konusu ceza koşulu (cezai şart) tutarını talep edebileceği " şeklinde kanaatte bulunulduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; Davacı taraf iddiasında, taraflar arasında 28/07/2023 tarihli yazılımsal ürünlere ilişkin eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davalının yazılım meydana getirme ve kurulumu yükümlülüğü, davacının ise ödeme planı kapsamında bedel ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davalı tarafça ediminin yerine getirilmediği ve sözleşmeye aykırı davranıldığından bahisle sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığı ve sözleşmenin 5.3.maddesi uyarınca peşin olarak ödenen 660.000,00-TL'nin iadesi ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şart koşulu kapsamında cezai şart alacağının 10.000,00-TL tutarındaki kısmının davalıdan tahsilini talep etmiş, yapılan incelemede davacının ticari defter kayıt ve dayanağı belgelerine göre davacı defterlerinin usule uygun tutulduğu ve davacı lehine delil niteliğinin bilindiği belirlenmiş, ayrıca 20/11/2023 tarihinde kayıt altına alınan ....002 nolu ve yazılım geliştirme bedeli açıklamasıyla 660.000,00-TL bedelli faturanın davalı tarafından davacı adına düzenlendiği ve bu tutarın da dava dışı ... adına 28/07/2023 ve 31/07/2023 tarihlerinde gönderildiğinin davacı kayıtlarında yer aldığı, sözleşmenin 5.3.maddesindeproje tutarının %60'ı olan 660.000,00-TL'nin ...'ın hesabına ödeneceği seçeneğinin yer aldığı ve davacı tarafından yapılan bu ödemenin sözleşme kapsamında yapıldığı ve yetkilendirilen kişiye yapıldığı anlaşılmış, davalı tarafından sözleşme kapsamında yükümlü olduğu edime ilişkin ifanın gerçekleştirildiğine dair herhangi bir veri bulunmadığı, sözleşmeye göre teslim için kararlaştırılan son tarihin 02/02/2024 olduğu, yazılımın yapım süreci teknik durumu, teslim ve kabul aşamalarına dair dosyada teknik içerik bulunmadığı ve bu hali ile teslim sürecinin sözleşmede kararlaştırılan şekilde tamamlanmadığı, netice olarak davalının sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmediği ve sözleşmeye aykırı davrandığı değerlendirilmiştir. Bu durumda davacının .... Noterliği 30/09/2024 tarih .../B yevmiye numaralı ihtarname sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığı bildirmesi ile sözleşmenin sona erdiği, sözleşmeden dönme hâlinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtuldukları gibi daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebileceklerinden davacı tarafından sözleşme kapsamında ödendiği 660.000,00TL'nin geri istenebileceği değerlendirilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, ihtarname tebliğ şerhi olmadığı için temerrüt tarihinin belirlenemediği belirtilmişse de, davacı vekilince rapora beyan dilekçesinde .... Noterliği 30/09/2024 tarih .../B yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ mazbatasının sunulduğu görülmüş, yapılan incelemede ihtarnamenin 02/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarname ile verilen süre dikkate alındığında temerrütün 08/10/2024 tarihinde gerçekleştiği belirlendiğinden 660.000,00TL'nin temerrüt tarihi olan 08/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Cezai şart alacağı yönünden yapılan incelemede ise, yine taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4.1.6. Maddesinde süre uzatım husunun düzenlendiği ve projenin eklenen süre sonunda tamamlanamayacağının anlaşılması halinde davalının geciken her gün için 8.500,00-TL+KDV cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından davalıya keşide edilen .... Noterliği 13/08/2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 ay ek süre verildiği, akabinde .... Noterliği 30/09/2024 tarih .../B yevmiye numaralı ihtarname ile ek süre verildiği halde davalı tarafın edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle sözleşmeden döndüğünü bildirildiği görülmüş, son ihtarnamenin tarihi olan 30/09/2024 tarihi dikkate alındığında sözleşme ile kararlaştırılan 02/02/2024 teslim tarihinin de 13/08/2024 tarihli ihtarname ile verilen 1 aylık ek sürenin de geçtiği ve yukarıda da değinildiği üzere sözleşme kapsamında yazılımın yapım süreci teknik durumu, teslim ve kabul aşamalarına dair dosyada teknik içerik bulunmaması ve teslim sürecinin sözleşmede kararlaştırılan şekilde tamamlanmaması nedeniyle davalının sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmediği ve davacının sözleşmeden dönme yoluyla sözleşmeyi sonu erdirmesi nedeniyle sözleşme hükümlerine göre davacının talep ettiği cezai şart alacağının emsal niteliğindeki İstanbul BAM 18. HD 26/03/2026 tarih 2025/1512 esas 2026/363 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere 6098 sayılı TBK'nın 179/ikinci maddesine göre ifaya eklenen ceza koşulu türünde olduğu değerlendirildiğinden davacının cezai şart talep edebileceği değerlendirilmiş, raporda .... Noterliği 13/08/2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ek süre verilmesi hususu gözden kaçırılarak sözleşmeye göre son teslim tarihi olan 02/02/2024 tarihi esas alınarak dava tarihine kadar hesaplama yapılmışsa da günlük 8.500,00-TL+KDV için dava tarihi olan kadar toplam cezai şart tutarına nazaran davacının talep ettiği 10.000,00-TL'nin daha az olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 10.000,00TL'nin dava tarihi olan 06/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davanın KABULÜNE,İş bedeline ilişkin 660.000,00TL'nin temerrüt tarihi olan 08/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Cezai şarta ilişkin 10.000,00TL'nin dava tarihi olan 06/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 45.767,70-TL harçtan peşin alınan 11.441,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 34.325,77-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 11.441,93-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı, 3.605,00-TL tebligat/ posta gideri, 30.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 45.535,33-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 106.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı/ davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır