İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin, sigorta şirketinin uluslararası taşımacılıkta hasarlanan kulaklık emtiası için taşıyıcılara açtığı rücu davasının reddine dair ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesine ilişkin kararı.
Özet: Davacı sigorta şirketinin, Çinden Türkiyeye taşınan kulaklıkların nakliye sırasında ıslanarak hasar görmesi üzerine sigortalıya ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla davalı taşıyıcılar aleyhine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada ilk derece mahkemesi, hasar tespit sürecindeki eksiklikler, konşimentodaki taşıyan sorumluluğunu sınırlayan kayıtlar ("SLAC"), hasarın oluşma zamanı ve nedenine ilişkin belirsizlikler, süresinde yapılmayan hasar ihbarı ve deniz suyu hasarına dair kesin delil bulunmaması gibi gerekçelerle davanın reddine karar vermiş, davacı ise teslim ve ihbar tarihlerinin hatalı değerlendirildiğini ileri sürerek istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/986
KARAR NO : 2026/1204
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/02/2023
NUMARASI : 2022/237 Esas 2023/78 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 01/06/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/06/2026
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalanan ... .... AŞ’ye ait kulaklık cinsi emtiaların Çin’den Türkiye’ye nakliyesinin davalılar tarafından üstlenildiğini, emtiaların 2 nolu davalı firmanın sorumluluğu altında 1 nolu davalı tarafından, ... nolu konşimento tahtında Çin’den Türkiye’ye, ... gemisi ile taşındığı sefer esnasında ıslanmak suretiyle hasara uğradığını, taşıma sürecinde meydana geldiği sabit olan hasarlardan davalı taşıyıcıların sorumlu olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 42.541,57-TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini, TTK ve poliçe hükümleri gereğince, sigortalısının haklarını devralan müvekkilinin davalılara rücu hakkı doğduğunu, İstanbul Anadolu 1. İcra Dairesi'nin... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca hak düşürücü sürenin dolduğunu, taşımaya konu emtiaların ne zaman ve ne şekilde hasarlandığının belirli olmadığını, emtianın hasar tespitinden 16 gün sonra talep edilerek neredeyse 1 ay sonra alınan eksper raporu ile emtianın hasarlandığı iddiasının mesnetsiz ve kabul edilemez nitelikte olduğunu, konşimentoda yer alan "..." kaydı nedeni ile taşıyanın sorumlu tutulamayacağını, konteyner taşımacılığında taşıyanın yükü kontrol etmesinin mümkün olmadığını, usulüne uygun survey ve hasar ihbarı yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı tarafından düzenlenen nakliyat emtia sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalı ... ...AŞ tarafından Çin'den ... teslim şartı ile ithal edilen kulaklık emtiasının Çin'den Türkiye'ye ... isimli gemi ile taşınmasının sigorta teminatı altına alındığı, sigortalının konşimentoda alıcı olarak kayıtlı bulunan dava dışı ... ...AŞ olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait ödeme dekontuna göre 422.541,57-TL hasar bedelinin 17/03/2021 tarihinde sigortalıya ödendiği, davacının bu şekilde aktif husumeti kazandığı, davalı ... ...Ltd. Şti tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlenen ve davaya konu taşıma bilgileri ile uyumlu olduğu anlaşılan 11/12/2020 tarihli navlun faturası gereğince taşıma işini üstlendiği, ancak taşımanın fiilen ... gemisi ile yapıldığı, dolayısıyla her iki davalının da pasif husumetinin bulunduğu, eksper tarafından delik olduğu belirtilen konteyner üzerinde fiziki inceleme yapılmadığı, konteyner tavan sacındaki yırtığın fotoğraflardan tespit edildiği, ayrıca, incelemeler sırasında ıslanma hasarının deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin gümüş nitrat
testinin de yapılmadığı, taşımaya konu konteynerlerin 18/11/2020 tarihinde gemiye yüklendiği, 14/12/2020 tarihinde gemiden ... Limanı'na tahliye edildiği, dava konusu konteynerlerin yaklaşık 10 gün limanda bekledikten sonra 24/12/2020 tarihinde ...-... plakalı tırlar ile ... Limanı'ndan Hadımköy’de bulunan ... ... Antreposuna karayolu ile sevk edildiği, bu süreç zarfında konteyner ve emtialar bakımından herhangi bir hasar tutanağı düzenlenmediği, emtiadaki ıslaklık hasarının ilk defa antrepoda tahliyede ortaya çıktığı, davaya konu konşimento üzerinde bulunan "..." ile "..." kayıtları gereği, emtiaların konteyner içerisine dava dışı satıcı tarafından yerleştirildiği ve taşıyıcıya mühürlü bir şekilde teslim edildiği, konteyner deliğinin taşımanın hiç bir aşamasında tutanağa bağlanmadığı, hasarın dava dışı sigortalı tarafından davalıya ise hasarın ilk defa 25/12/2020 tarihinde e-posta ile bildirildiği, bu hali ile süresinde hasar ihbarı da yapılmadığı, taşıyan lehine karinenin oluştuğu, bilirkişi raporunda hasarın hangi aşamada oluştuğu yönünde net bir kanaat bildirilmediği, ayrıca ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığına ilişkin dosyaya bir delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili; emtiaların sigortalı firmaya 24/12/2020 tarihinde teslim edildiğini, teslim tarihinin tahliye tarihi olan 14.12.2020 günü olarak kabulünün hatalı olduğunu, hasarın 25/12/2020 tarihinde antrepo görevlisi ve gümrük müşaviri tarafından tutanak altında alındığını, ayrıca sigortalının 24/12/2020 tarihinde davalılara e-posta göndererek hasarı ihbar ettiğini, ihbarın süresinde olması nedeniyle ispat yükünün davalılar üzerinde olduğunu, taşımanın yapıldığı konteynerin kusurlu olduğunun fotoğraflarla tespit edildiğini, davalının konteynerdeki deliğin, liman sahasında meydana geldiğinin iddia edilmesi halinde bunun davalı tarafından ispat edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalanan emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın TTK'nın 1472. maddesi uyarınca taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı ... ...AŞ tarafından dava dışı satıcı ... isimli firmadan ... teslim şekli ile 714.400-USD karşılığında satın alınan 8.000 kap, 40.000 adet ... marka kulaklık emtiasının, davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, taşımaya konu ... ve ... nolu konteynerlerin 18/11/2020 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, 14/12/2020 tarihinde gemiden ... Limanı'na tahliye edildiği, konteynerlerin limanda 10 gün beklemesinin ardından 24/12/2020 tarihinde ... ve ... plaka sayılı tırlar ile limandan Hadımköy'de bulunan antrepoya getirildiği, bu süreç zarfında herhangi bir hasar tutanağı düzenlenmediği, ... nolu konteynerdeki ürünlerin antrepoda tahliyesi sırasında hasarlandığının fark edildiği, 1 gün sonra 25/12/2020 tarihinde antrepo sorumlusu ve gümrük müşaviri tarafından tutanak tutulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından hasar gören ürünlerden dolayı sigortalısına 17/03/2021 tarihinde 42.541,57-TL ödeme yaptığı, 15/03/2021 tarihli ihtarname ile sigortalının haklarının temlik alındığı, satış sözleşmesinin ... teslim şekli ile yapılması nedeniyle davacının mal üzerinde menfaati bulunan sigortalısına ödeme yapmakla aktif husumeti kazandığı, 09/12/2021 tarihinde TTK'nın 1188. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde icra takibini başlattığı, konşimentonun davalı ...tarafından düzenlendiği, bu davalının fiili taşıyan olduğu, davalı ... ...Ltd Şti'nin ise dava dışı sigortalı adına düzenlenen ve davaya konu taşıma bilgileri ile uyumlu olan 11/12/2020 tarihli navlun faturası gereğince taşıma işini akdi taşıyan sıfatıyla üstlendiği, bu nedenle davalının pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu taşımaya ilişkin olarak 18.11.2020 tarihinde düzenlenen ... ve ... no.lu konişmentolarda, teslim alma yeri ile nihai varış yeri belirtilmeksizin sadece yükleme limanı ile tahliye limanı gösterildiğinden ve yine konişmento üzerinde bulunan "limandan limana" kaydından, taşıyanın yükleme limanındaki konteyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan denizyolu taşımasından sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu taşıma şeklinde, taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğu malların yükleme limanında gemi küpeştesine kabul edilmesiyle başlamakta ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona ermektedir.
... ve ... no.lu konteynerler 18.11.2020 - 14.12.2020 tarihleri arasında gemi üzerinde nakledilmiş, 14.12.2020 - 24.12.2020 tarihleri arasındaki 10 gün süresince de ... liman sahasında beklemiştir. 24/12/2020 tarihinde limandan alıcının antreposuna teslim edildiği, 25/12/2020 tarihinde tahliye sırasında emtiaların hasarlandığına dair tutanak tutulduğu, 25/12/2020 tarihinde hasarın davalı taşıyana ihbar edildiği anlaşılmaktadır. TTK'nın 1185. maddesi gereğince haricen belli olmayan hasarlar dışındaki hasarların taşıyana teslim anında ihbarı gerekir. Somut olayda, konteynerdeki delik ve emtialardaki hasar çıplak gözle tespit edilebilecek nitelikte bir hasar olup hasar ihbarının teslim sırasında yapılması gerekir. Davalılar deniz taşıması dışında kara taşıması üstlenmemiştir. Taşıma "limandan limana" yapıldığından malların gemiden tahliye edilmesi ile davalıların sorumluluklarının sona erdiği anlaşılmakla bu durumda süresinde hasar ihbarı yapılmadığından malların deniz taşıması sırasında hasarlandığı yönündeki karine gerçekleşmemiştir. Ancak hasarın taşıma sırasında, taşıyanın sorumlu olduğu bir nedenden ötürü meydana geldiğinin ispatına engel bulunmamakta, bu husustaki ispat yükü karinenin aksini iddia eden davacının üzerindedir. Konteynerin hasarlı olduğuna dair taşımanın aşamalarında herhangi bir tespit veya tutanak bulunmamaktadır. Emtianın gemiden tahliyesi sırasında herhangi bir hasar tutanağı tutulmamıştır. Gümüş nitrat testi yapılmadığından ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilememiştir. Konşimentoda bulunan "..." kaydından emtianın konteyner içerisinde yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dava dosyasındaki belgelere göre hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği tespit edilememiştir. Bu durumda hasarın deniz taşıma sürecinde olabileceği gibi öncesinde veya taşıma sonrası da olabileceği, hasarın neden meydana geldiğinin taşımanın hiç bir evresinde incelenip bir tutanağa bağlanmadığı anlaşılmakla davacı tarafça karinenin aksinin yasal delillerle ispatlanamadığı sonucuna varıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/06/2026