Ticari defter ve belgelerin temizlik sırasında yanlışlıkla çöpe atılması nedeniyle talep edilen zayi belgesinin, TTK 82/7deki olağanüstü hal şartları ve tacirin özen yükümlülüğüne aykırılık sebebiyle reddi.
Özet: Şirketin, temizlik sırasında yanlışlıkla çöpe atılan kuruluş evrakları ile ticari ve müdürler defterleri için Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davada, mahkeme; zayiin yangın, su baskını, deprem veya hırsızlık gibi kanunda belirtilen olağanüstü hallerden kaynaklanmadığı ve tacirin basiretli davranma yükümlülüğüne aykırı olarak belgeleri muhafaza etmede yeterli özeni göstermediği gerekçesiyle davanın reddine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2026/1250 EsasKARAR NO :2026/6DAVA:Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ:24/07/2026KARAR TARİHİ:28/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacılar dava dilekçesinde özetle; şirketin kuruluş evrakları ve ticari belgelerin ve müdürler defterleri gibi defterlerin temizlik esnasında yanlışlıkla çöpe gittiğini ve yok olduğunu, belgelerin yeniden çıkarılabilmesini ve resmi kurumlara ibraz edilmesini için kendilerine zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, davacılar tarafından şirketin ticari defterleri ve müdürler defteri ve şirketin kuruluş evraklarının zayi olduğuna ilişkin TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesinin verilmesi davasıdır. TTK'nın 82/7 maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/11963 E, 2018/3664 K sayılı kararında “Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin savcılık başvurusu, gazete ilanı, olaya ilişkin tutanak gibi bir delilin de mevcut olmadığı, tanık delilinin ise tanığın davacı şirketin muhasebecisi olduğu ve şirket defterlerinin usulüne uygun tutulduğuna ilişkin dinletilmek istendiği, tanık delilinin işbu dava için yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.(ONANMASINA)” karar verildiği görülmüştür.... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/2813 esas ve 2022/2831 karar sayılı ilamında benzer olaya ilişkin; "Görüldüğü üzere hüküm uyarınca, ticari defter ve belgelerin saklanmasında gerekli özeni göstermeyenlerin bu davayı açması mümkün değildir. Somut olayda davacı defterlerin 17.06.2022 Tarihinden önce kargoda kaybolması sonucu zayii olduğunu iddia ederek 20.06.2022 tarihinde eldeki davayı açtığı görülmüştür. Tacir olan davacının kendisi ile müşterileri arasında düzenlenen sözleşme ve belgeleri kargo şirketi marifetiyle taşıttırmak suretiyle gerekli özeni göstermediği, belgelerin zayi olmaması için basiretli bir tacirden beklenecek özen ve davranışın gösterilmediği yine kanunda sayılan afet ya da hırsızlık türünde bir hareket olmadığı ortadadır. " şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2011/14834 Esas 2012/11086 Karar, 2006/3350 Esas 2006/5400 Karar sayılı ilamından benzer konuya ilişkin; "Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre; davacının basiretli bir tacir olarak, ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde gerekli özeni göstererek saklaması, muhafaza etmesi gerekirken temizlik sırasında çöpe atılmış olabilmesinin gerekli özenin gösterilmediği anlamına geldiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuş, davacının istinaf isteminin reddi gerekmiştir." şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Her ne kadar davacı tarafça zayi belgesi verilmesi talebi ile dava açılmış ise de; TTK md. 82/7'de zayi belgesi verilmesi için "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" sebebi gibi bir sebebin bulunması gerektiğinin belirtilmesi karşısında, dava konusu olayda bu sınırlı sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği, şirketin ticari defterlerinin, müdür defterlerinin ve şirketin kuruluş evraklarının muhafazası sırasında ve davacının dava dilekçesinde belirtiği şekilde çöpe atılması olayında TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesi verilmesini gerektiren sebepler arasında yer almadığı, davacı tarafın dilekçesi ile bildirdiği haliyle ticari defterlerin çöpe atılmasında tacir olan davacının gerekli özeni göstermediği, olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gereken harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.28/07/2026Katip ...Hakim ...