Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin müflis kooperatifin sıra cetveline alacak kaydının reddi ve üyelik aidat borcu taleplerini inceleyen gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, müflis bir kooperatifin üyesi olan davacının, kooperatife yaptığı ödemelere istinaden 200.000 TLlik alacağının iflas sıra cetveline kaydedilmesinin reddi üzerine açtığı bir kayıt kabul davasını ve bu davayla birleştirilen, kooperatifin davacıdan ödenmemiş aidat ve gecikme faizi talebine ilişkin bir alacak davasını ele almaktadır. Davacı, yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ödemelerine rağmen kendisine düşen taşınmazın tescil edilmediğini belirtirken, davalı kooperatif ise davacının aidat borcu olduğunu ve alacak talep edemeyeceğini ileri sürmüştür. Yürütülen yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucunda, davacının kooperatife toplam 17.890 TL ödeme yaptığı, 2003 yılında ortaklıktan ihraç edildiği ve kooperatifin 2006da iflas ettiği tespit edilmiştir. Mahkeme, tarafların karşılıklı alacak ve borç iddialarını değerlendirerek, üyelik alacağının iflas masasına kaydı talebinin esasını incelemektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
2014/... ESAS SAYILI ASIL DAVADA:
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVA :
DAVA TARİHİ : 15/09/2014
BİRLEŞTİRİLEN 2011/... ESAS SAYILI DAVADA:
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 25/04/2011
KARAR TARİHİ : 30/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkilinin müflis kooperatiften olan 200.000 TL alacağı için 11/01/2011 ... 9.İcra Müd. 2016/... iflas dosyasına başvuru yapıldığını ancak alacak kaydının reddine karar verildiğini, müvekkilinin kooperatifin üyesi olup, üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, üyelik aidatlarını zamanında ödediğini, yapmış olduğu ödemelere rağmen üyeliği gereği tarafına düşecek olan taşınmazın adına tescil işleminin yapılmadığını, aidat bedelleri nedeniyle kooperatiften alacaklı olduğu ,verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı bulunduğunu belirterek, alacağının sıra cetveline kaydının yapılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının aidat borcunun bulunduğunu, takas talep etme hakkının bulunmadığını, dava sonucu belirlenecek borç ödenmedikçe davacının alacak talep etme hakkı olmadığını belirterek yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN /... ESAS ESAS SAYILI DAVADA:
DAVA:Davacı vekili, davalının müflis duruma düşen kooperatifin önceden beri üyesi olduğunu, kooperatif genel kurulunca belirlenen aidatları zaman zaman ödediğini, zaman zaman ödemediğini, ancak 2004 yılı Nisan ayından kooperatifin iflas tarihi olan Ekim 2006 ayına kadar hiç aidat ödemediğini, iflas kararı ile birlikte aidat ödemelerinin ortadan kalktığını, davalının önceye ait aidat borçlarını ifaya kadar kararlaştırılan gecikme faizi ödeme yükümlülüğünün devam ettiğini, kooperatifin her yıl genel kurulunda o yıla ait aylık aidat ile ödenmemesi durumunda aylık yüzde kaç gecikme faizi alınacağının karara bağladığını, 2004 yılından bu yana aylık aidatların 500,00TL sının ve aylık gecikme faiz oranının % 10 olarak tespit edildiğini, bu nedenle fazlaya mütedair hakları saklı kalmak kaydıyla davalının Nisan 2004 ile Eylül 2006 tarihleri arası aidat olarak 10.000,00 TL nin genel kurul kararı uyarınca aylık % 10 gecikme zammı, yasal faizi, masraf ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili ,davada 1 yıllık ve 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğunu, davacı iddialarının yersiz olduğunu açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.Mahkememizin 2014/ esas sayılı dosyası ile mahkememizin 2011/ ... Esas sayılı dava dosyaları arasında tarafları ve konuları bakımından hukuki ve fiili bağlantı bulunduğundan, dava dosyalarının birlikte yürütülmesinde mahkememizce usul ekonomisi yönünden yarar görüldüğünden, dava dosyalarının birleştirilmesine karar verilmiştir.
DELİLLER:
... Kooperatifi kayıtları, bilirkişi raporları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, üyelik alacağının müflis kooperatifin sıra cetveline kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.Davalı kooperatif hakkında mahkememizde açılan dava neticesinde, 2005/E., 2006/K sayılı ilam ile iflasa hükmedilmiş, iflas 12/10/2006 tarihinde açılmıştır. İflas hükmü kesinleşmiştir.Müflis kooperatifin ikinci alacaklılar toplantısı yapılmış, sıra cetveli oluşturulmuş, davacıların alacağını sıra cetveline kayıt talebi ise reddedilmiştir.Taraflarca gösterilen kanıt ve belgeler ile ... 9.İcra Müdürlüğünün 2006/... İflas sayılı dosyasının örneği dava dosyasına eklenilerek, dosya ile kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Alınan 15/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının kooperatif üyesi olduğunu, davacının tüm dönem boyunca 17.890,00 TL ödeme yaptığı, davacının 24/05/2003 tarih ve 2002 olağan genel kurul toplantısında davacının ortaklıktan ihracına karar verildiği, arsa sahipleri ile mütahitler ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre bağımsız bölümlerin (21 adet 16 mesken , 5 dükkan ) %50 'sinin arsa sahiplerine %50'sinin mühahhitlere ait olacağı kararlaştırıldığı, 1 normal kattan 1,2,3 ve 4 nolu bağımsız bölümler ile 3.normal kattan 9,10,11, ve 12 nolu bölümlerin arsa sahiplerine, zemin katta yapılacak dükkanların %50'sinin arsa sahiplerine diğer tüm bağımsız bölümlerin müteahhitlere ait olacağı kararlaştırıldığı, daha sonra mütahitlerin inşatın yapımını sözleşmenin 25.maddesine dayanarak ... 15.Noterliğinde düzenlenen 0/02/1997 tarih ve nolu devir sözleşmesi ile davalı kooperatife devredildiği, kooperatifin iflasına karar verildiği, iflas öncesi son genel kuruldaki ortak sayısının 74 olan kooperatifin kimi yıllar ortak sayısının 93 'e kadar çıktığı, 2054/4 parseldeki bazı ortakların (2055/1 parsel ) ferdileşmeye giderek kendilerine ait müstakil tapularını aldıklarını, bazı ortakların da kendi aralarında birleşerek arsa sahipleri ile anlaşarak sözleşmesi fesh edilmiş olan inşaatı bitirerek daire sahibi olduklarını, diğer ortakların tapu alamamış iflas masasına alacaklarını yazdıran ortak olduğunu, yer sahipleri tarafından açılan dava sonucu ... 1.Asl.Huk.mah. 2003/ esas 2004/ karar sayılı dosyası ile taraflar arasındaki sözleşmenin fesh edildiğini, ... 2.Asl.Tic.Mah. 2005/ esas 2009/ karar sayılı dosyasında yer sahipleri davalıların davacı kooperatife 1.020.384,40 TL 'nin sözleşmenin feshine ilişkin kararın kesinleşme tarihi olan 07/03/2005 tarihidnen itibaren işleyecek faiziyle birlikte kooperatife ödenmesine dair verilen kararın ... onandığı bildirilmiştir.Dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilerek, davalının 2004-2005 yılı defterleri ibraz edilmesine göre; asıl ve birleştirilen dosyada bu tarihlerdeki davalı aidat alacağının hesaplanmasın yönünden bilirkişiden ek rapor alınmıştır.Alınan 19/01/2018 tarihli ek raporda; davacının 17.860,00 TL ödeme yaptığı, adına tapu tecsil edilenler arasında isminin olmadığı, bu miktar yönünden davacının alacaklı olduğu, ancak üyeliği devam eden davacının birleştirilen dosyada davalı kooperatifin yönetimi tarafından talep edilen bir borcunun bulunmadığı, davacının ortaklıktan çıkarıldığına yada istifa ettiğine dair bir durumun söz konusu olmadığından davalının bu bedeli isteme hakkının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.Mahkememizden verilen 15/10/2018 tarih ve 2014/ Esas- 2018/ K. sayılı kararı ... 5. HD'nin 28/09/2022 tarih ve 2019/ Esas- 2022/ Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce, Dosyanın 1 SMMM ve 1 İnş. Müh. Bilirkişilere tevdi ile ... 5. HD'nin kararında belirttiği şekilde ana dosya ve birleşen dosya açısından rapor düzenlenmesinin istenilmesine, karar verilmiştir. Alınan 22.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın 15/09/2014 tarihi itibariyle ile değerinin 224.811,94 TL olacağı, normal bir kooperatif üyesinin Genel Kurul kararları doğrultusunda ödediği ya ada ödemesi gereken aidatlar toplamının 44.563,24 TL olduğu, bu tutarın dava tarihine eşkale edilmiş karşılığının ise 179.617,29 TL olacağı, normal bir kooperatif üyesinin ödemelerden dolayı ( 224.811,94 - 179.617,29) = 45.194,65 TL yararlanma elde ettiği, davacının yapmış olduğu 17.940,00 TL ödemenin dava tarihi itibari ile eşkâle edilmiş karşılığının 119.938,93 TL olabileceği, buna göre dava tarihine kadar normal bir üyenin eşkâle ödemelerine gööe (179.617,29 - 119.938,93) = 59.678,36 TL eşkâle eksik ödemesinin olacağı, bu durumda davacının eksik ödemesinin 30.178,60 TL yaralanması gerektiği, sonuç itibariyle eksik ödeme yapan davacının eksik ödemelerine karşılık yararlanması gereken 30.178,60 TL'ye yine davacının ödemelerinin güncel değeri olan 119.938,93 TL'nin eklenmesi sonucunda (30.178,60 + 119.938,93) = 150.117,53 TL davacının talep edebileceği zararının olduğu hesaplandığı bildirilmiştir. Mahkememizce, Bilirkişi heyetinin yanına kooperatifler alanında uzman bilirkişi eklenerek itirazlar değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 28.04.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda yer verilen açıklamalar ve atıf yapmış oldukları ... kararları çerçevesinde, kooperatif üyesinin konut karşılığı tazminat talebi hakkında ise nasıl hesaplama yapılacağı ... kararları ile ayrıntılı açıklanmış ve ek raporda yer verildiği, ... ile belirlenen 6'lı formüle göre kök raporda yer verilmiş olup denkleştirici adalet ilkesinin uygulanması olanaklı olmadığı, bu nedenle davacı itirazları haklı görülmediği bildirilmiştir. Mahkememizce, ... ... Nöb. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın 1 Nitelikli Hesaplama Uzmanı 1 İnşaat Mühendisi bilirkişilerden oluşan yeni bir heyete tevdi ile, tarafların iddia ve savunmaları, önceki raporlara itirazları ile İstinaf kaldırma kararında belirtilen esaslar gözetilerek asıl ve karşı dava bakımından ayrı ayrı değerlendirilerek hesaplama içerir rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 24.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2055 Ada, 1 parsel sayılı 1404 m2 miktarlı A-B-C-D BLOK, kat irtifaklı taşınmazda ARA KAT (Davacı kura çekmediği için kat ve B bölüm numarası belli değildir) ... taşınmaza, taraflarınca taşınmazın tamamına, rapor tarihi (22.03.2025) itibari ile 3.600.000 TL, dava tarihi 21.10.2022 tarihi itibariyle 1.836.000 TL olarak hesap ve takdir edildiği, davacının ödemesi gereken bu tutar rayiç dairenin fiyatından mahsup edileceği, bu durumda dava tarihi 21.10.2022 tarihi itibariyle 1.836.000 TL olan dairenin 1.836.000,00 - 683.228,73 = 1.152.771,00 TL davacı tarafından talep edilebilecek tutar olarak hesap edildiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, Dosyanın taraf vekillerinin itirazların karşılar ve özellikle ... 5. H.D.'nin 2019/ Esas, 2022/ Karar sayılı 28/09/2022 tarihli dosyamıza ilişkin kaldırma ilamında belirtilen esaslar ile özellikle anılan kaldırma ilamında atıf yapılan ... 23. HD'nin 11/03/2014 tarih ve 2013/ Esas, 2014/ Karar sayılı ilamında belirtilen esaslar ve hesap yapılacak tarih ve takas mahsubuna ilişkin değerlendirmeler gözetilerek asıl ve birleşen dava bakımından hesaplama yapılarak EK RAPOR hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 14.06.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davacının ödemesi gereken bu tutar rayiç dairenin fiyatından mahsup edilecektir.Bu durumda, dava tarihi (21.10.2022) tarihi itibariyle 1.836.000 TL olan dairenin 1.836.000,00TL-683.228,73 TL=1.152.771,00 TL davacı tarafından talep edilebilecek tutar olarak hesap edildiği, Bu yönüyle yapılan hesaplama yönünden de revize dilecek bir husus bulunmadığı, arz edilen tespitler ve değerlendirmeler ışığında, taraflar esasında kök rapora karşı itirazlarında evvelce sundukları ve heyetçe bütün raporlarda detaylı ve de ihtimalli şekilde değerlendirilen hususları yinelediklerinden detaylıca incelemeleri ve itirazlara yönelik açıklamaları kapsamında yer alan ve gerek çeşitli ihtimallere dayanan gerekse de takdirin tamamen Mahkemeye ait olduğuna dair görüşlerini aynen muhafaza ettikleri, ancak Mahkemeyi bilirkişi görüşü takyit etmediğinden, sayın yargı
makamının tamamen davacı savları veya tamamen davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta bütünüyle muhtar olduğu, meselenin asli ve nihai hukuki tavsifinin sadece Mahkemeye ait bulunduğu tartışma dışı olduğu, değerlendirmeleri, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m. 266/c.2 ve m. 279/f.4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m. 3/f.3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olmak üzere Mahkemenin takdirine kaldığı bildirilmiştir. Mahkememizce, Dosyanın 2. Ek rapor hazırlanmak üzere .... oluşan bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile tarafların kök ve ek rapora karşı itirazlarının açıkça karşılar şekilde değerlendirilmesi ve ayrıca hesaplamaya ilişkin dava tarihinin asıl dava tarihi 15.09.2014 olduğu gözetilmeksizin dava tarihi ile alakasız tarihe dayalı kök raporda hesaplama yapıldığı itiraz dilekçesinde bu hususa ilişkin açıklama yapıldığı ve dosyada kolayca dava tarihinin tespit edilmesi mümkün olduğu halde gerekçesiz olarak aynı basit hatanın tekrarlandığı gözetilerek yeniden ek rapor istenilmesine mahal vermeksizin istinaf kaldırma kararındaki esaslar ile kaldırma kararında atıf yapılan ... 23. HD'nin kararında belirtilen hesaplamaya esas alınacak hususlar gözetilerek 2. ek rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 18.10.2025 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; sonuç olarak revize yapılan değerinin : 213.000,00 TL olduğu, Eylül 2014 tarihi itibariyle davacının ödediği aidat tutarların güncel değeri 44.563,24 TL bulunduğu, normalde ödenmesi gereken tutarların güncel değeri ise Eylül 2014 itibariyle 179.617,29 TL olarak hesap edildiği, 79.617,29 - 44.563,24 = 135.054,05 TL eksik ödeme yaptığı ve bu tutar rayiç dairenin 213.000,00 TL olan fiyatından mahsup edildiğinde, dava tarihi 15.09.2014 tarihi itibariyle 213.000,00 - 135.054,05 = 77.945,95 TL olarak hesap edildiği ve bu tutarın ödenmesinin uygun bulunduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tazminat miktarı, ...'ın yerleşik uygulamasına göre aşağıdaki şekilde formüle edilmiştir.a-Önce ortaklara tahsis edilen konutun dava değeri itibariyle rayiç değeri hesaplanmalıdır.b-Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (toptan eşya fiyat endeksi " TEFE" artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak güncel değeri bulunmalıdır.c-Bundan sonra yukarıda (a) maddesinde bulunan değerden (b) maddesinde bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır.d-Bunu takiben eksik ödeme yapan davacı ortağın ödentileri (b) maddesindeki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı güncelleştirilmelidir.e-Bu hesaplamalardan sonra normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (b) maddesinde bulunan ödemelerinin güncel değerinin karşılığı yine yukarıda (c) maddesinde bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre davacının (d) maddesinde eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yararlanması gerektiği orantı kurallarına göre belirlenmelidir. Yani sonuç olarak (d) maddesinde bulunan miktar (c) maddesinde bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan rakamın (b) maddesinde bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktarın (d) maddesinde bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar davacı ortağın davalı kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar tutarıdır.Asıl dava konusu, davacıya tahsis edilmesi gereken 213.000,00 TL olup; birleşen davada ise kooperatifçe üyelik aidatı talep edilmiş olmakla asıl davada, davacının ödediği 17860 TL nin yerine komutun rayiç değerini talep edebileceği, ancak yukarıda belirtilen esaslara göre kural olarak eşkale edilmiş bedele hükmedilmesi gerekirse de birleşen davada aidat alacağının talep edildiği gözetilerek, istinaf ilamında belirtilen kazanılmış haklar da gözetilerek asıl davanın kabulü ile birleşen davada ise taleple bağlı kalınarak 10.000 TL üzerinden ödenmeyen aidat bedeline dair davanın kabulü gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A-Asıl davanın kabulü ile, davacı alacağının 200.000,00-TL'sinin kayıt kabulüne,
1-Harçlar yasası gereği alınması gereken 13.662,00-TL harçtan peşin alınan 18,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.643,60-TL harcın davalıdan tahsiline,
2-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 13.328,08-TL yargılama gideri ile peşin alınan 18,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
B-Birleşen 2011/... Esas sayılı davanın kabulü ile 10.000,00-TL'nin (Nisan 2004 ile Eylül 2006) tarihleri arasında (aylık %10) gecikme cezası ile birlikte asıl dava davacısı birleşen dava davalısından tahsili ile birleşen dava davacısı asıl dava davalısına verilmesine,
1-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 148,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 583,50-TL harcın davalıdan tahsiline,
2-Davacı yararına ölçümlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... açık olmak üzere karar verildi.30/04/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır