Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden, otoyol ihlalli geçiş ücreti ve ceza alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, icra takibi aşamasında dayanak belgelerin sunulmamasına dair gerekçeli karar.
Özet: Otoyol işletmecisi bir davacı tarafından ihlalli geçiş ücretleri ve cezalarının tahsili için başlatılan icra takibinde, borcun dayanağı olan geçiş detayları ile ihlalli geçiş tablosu ve fotoğraf kayıtları gibi belgelerin takip talebi ve ödeme emrinde açıkça belirtilmediği, icra dosyasına sunulmadığı; davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında ise bu belgelerin ilk kez dava dilekçesi ekinde ibraz edildiği tespit edildiğinden, icra takibine sıkı sıkıya bağlı itirazın iptali davasında, borçlunun hangi alacağın talep edildiğini net anlamasını sağlamayı amaçlayan yasal düzenlemeler gereği, takip talebindeki bu temel eksikliklerin dava aşamasında giderilemeyeceği mahkemece değerlendirilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/04/2026
KARAR TARİHİ : 02/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı ... A.Ş. tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yapan ve yasal süresi içinde geçiş tutarlarını ve yasadan kaynaklı para cezalarının ödenmediği iddiasıyla davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasında davalı/borçlunun icra takibibe yönelik itirazının haksız olduğunu, %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davanın kabulü ile 19.075,00-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmektedir.
CEVAP:
Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermediği anlaşıldı.
HUKUKİ DELİLLER:
Dava ve cevap dilekçesi, ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı dosyasının ... kaydı, ... ... Genel Müdürlüğünden, ... A.Ş.'den gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağının tahsili istemiyle başlatılmış icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine ihlalli otoyol geçişlerinden kaynaklanan geçiş ücreti ve ceza alacağı olmak üzere toplam 19.075,00 TL'nin tahsili amacıyla ... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, bunun üzerine davacı tarafından İİK'nın 67. maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından başlatılan icra takibi incelendiğinde; takip talebi ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak yalnızca "Borçlunun ... Otoyolundan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza" açıklamasına yer verildiği, buna karşılık alacağa konu ihlalli geçişlere ilişkin araç plakası, ihlalli geçiş tarihleri, geçiş yapılan gişe veya güzergâh bilgileri ile talep edilen geçiş ücreti ve ceza tutarlarının hangi ihlalli geçişlerden kaynaklandığını gösteren herhangi bir açıklamanın takip talebi ve ödeme emrinde bulunmadığı, ayrıca ihlalli geçiş tablosu, fotoğraf kayıtları veya sair belgelerden herhangi birinin de takibe dayanak belge olarak icra dosyasına sunulmadığı, diğer bir ifadeyle takibin dayanak belge ibraz edilmeksizin başlatıldığı görülmüştür. Davacı tarafça söz konusu ihlalli geçiş tablosu, fotoğraf kayıtları ve diğer belgelerin ise ilk kez eldeki dava dilekçesi ekinde ibraz edildiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 58. maddesinde; takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ile senet, senet yoksa borcun sebebinin belirtilmesi gerektiği, alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi olduğu hususu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 61. maddesinde ise takibin belgeye dayanması halinde, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı belirtilmiş olup, bu düzenlemelerin amacı, borçlunun hangi hukuki sebebe dayanılarak hangi alacağın talep edildiğini açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde öğrenmesini sağlamaktır.Öte yandan, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın icra takibine bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. Bu anlamda itirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğunda takip sebebinin değiştirilmesi imkânı da bulunmamaktadır. Nitekim, ... 3. Hukuk Dairesinin 30/09/2024 tarih, 2024/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamında; "Dava dosyasının incelenmesinde; davalının mülkiyeti kendisine ait olan aracın otoyol ücreti ödemeksizin ihlalli geçişi nedeniyle davalı hakkında ... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğu, açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun cevap dilekçesinde "...takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak sebebin bildirilmediğini..." ifade ettiği, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebinin gösterilmesinin zorunlu olduğu, ... ... 08.03.2022 tarihli ve 2019/()- E., 2022/ K. sayılı ilamı ile ... ... 11.02.2020 tarihli ve 2017/- E., 2020/ K. sayılı ilamında itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu belirtildiği, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, ... 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve 2015/ E., 2017/ K. sayılı ilamı ve ... 15.01.2024 tarihli ve 2023/ E., 2024/ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve aykırı olup bozmayı gerektirmektedir." şeklide ifade edilmiştir. Yine aynı değerlendirmeler ... 3. Hukuk Dairesinin 15/01/2024 tarih, 2023/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 02/03/2026 tarih, 2023/ Esas, 2026/ Karar sayılı ilamında da benimsenmiştir. O halde, davacı tarafından takip talebinde borcun sebebi İİK'nın 58. ve 60. maddelerinde öngörülen açıklıkta gösterilmediği, alacağın dayanağını oluşturan belgelerin de takip talebine eklenmediği nazara alındığında usulüne uygun şekilde başlatılmış geçerli bir icra takibinin bulunmadığı anlaşılmakla, eldeki itirazın iptali davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-2004 sayılı İİK'nin 58. maddesi gereğince yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın 6100 sayılı HMK'nin 114/2 ve 115/1-2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 6.000,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 341. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 02/07/2026
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır