bursa 4. asliye ticaret mahkemesinin, ihlalli otoyol geçiş ücreti ve ceza alacağı itirazının iptali davasında, icra takibine dayanak belge ibraz edilmemesi meselesini ele alan gerekçeli kararı.

Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ihlalli otoyol geçiş ücreti ve ceza alacağı itirazının iptali davasında, icra takibine dayanak belge ibraz edilmemesi meselesini ele alan gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket tarafından, köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler sebebiyle tahakkuk eden ücret ve ceza alacaklarının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemli davada; davalı vekili, müvekkilinin HGS/OGS hesabında yeterli bakiye bulunduğunu, ceza uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiğini iddia ederek reddini talep ederken, mahkeme, icra takibinin ihlalli geçişlere ilişkin detaylı bilgiler ve dayanak belgeler olmaksızın başlatıldığını, bu belgelerin ilk kez itirazın iptali dava dilekçesi ekinde sunulduğunu tespit etmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/01/2026

KARAR TARİHİ : 09/07/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı ... A.Ş. tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yapan ve yasal süresi içinde geçiş tutarlarını ve yasadan kaynaklı para cezalarının ödenmediği iddiasıyla davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan ... 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasında davalı/borçlunun icra takibibe yönelik itirazının haksız olduğunu, %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davanın kabulü ile 450.325,00-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmektedir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından müvekkil şirket aleyhine ... 1. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu, davacı tarafça açılan itirazın iptali davasının haksız ve kötü niyetli olduğunu, uyuşmazlığın tüketici hukukundan kaynaklandığını ve görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı verilmesini talep ettiğini, müvekkilin köprü ve otoyol geçişlerinde ... hesabında yeterli bakiye bulundurmasına rağmen davacı işletici şirketin tahsilat yapmayarak haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkile herhangi bir ihlalli geçiş bildirimi yapılmadığını, ceza uygulamasının genel bildirim şartına bağlı olması gerektiğini, 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesi uyarınca uygulanan cezanın özel hukukta karşılığı bulunmadığını ve kamu hukuku niteliğinde olduğunu, bu durumun devletin egemenlik hakkının bir şirkete devri anlamına geldiğini, söz konusu ceza bedelinin 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında haksız şart teşkil ettiğini ve kesin hükümsüz olduğunu, davacının kötü niyetli icra takibi başlatması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacının faiz başlangıç talebinin hukuka aykırı olduğunu, davanın hak düşürücü süreler içerisinde açılmadığını ve alacak iddialarının zamanaşımına uğradığını ifade ederek davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER:

Dava ve cevap dilekçesi, ... 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/... sayılı dosyasının ... kaydı, ..., ... Genel Müdürlüğü'nün, ... A.Ş.'nin, yazı cevapları dosyamız içerisine alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağının tahsili istemiyle başlatılmış icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine ihlalli otoyol geçişlerinden kaynaklanan geçiş ücreti ve ceza alacağı olmak üzere toplam 450.325,00 TL'nin tahsili amacıyla ... 1. Genel İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, bunun üzerine davacı tarafından İİK'nın 67. maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından başlatılan icra takibi incelendiğinde; takip talebi ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak yalnızca "Borçlunun ... Otoyolundan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza" açıklamasına yer verildiği, buna karşılık alacağa konu ihlalli geçişlere ilişkin araç plakası, ihlalli geçiş tarihleri, geçiş yapılan gişe veya güzergâh bilgileri ile talep edilen geçiş ücreti ve ceza tutarlarının hangi ihlalli geçişlerden kaynaklandığını gösteren herhangi bir açıklamanın takip talebi ve ödeme emrinde bulunmadığı, ayrıca ihlalli geçiş tablosu, fotoğraf kayıtları veya sair belgelerden herhangi birinin de takibe dayanak belge olarak icra dosyasına sunulmadığı, diğer bir ifadeyle takibin dayanak belge ibraz edilmeksizin başlatıldığı görülmüştür. Davacı tarafça söz konusu ihlalli geçiş tablosu, fotoğraf kayıtları ve diğer belgelerin ise ilk kez eldeki dava dilekçesi ekinde ibraz edildiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 58. maddesinde; takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ile senet, senet yoksa borcun sebebinin belirtilmesi gerektiği, alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi olduğu hususu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 61. maddesinde ise takibin belgeye dayanması halinde, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı belirtilmiş olup, bu düzenlemelerin amacı, borçlunun hangi hukuki sebebe dayanılarak hangi alacağın talep edildiğini açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde öğrenmesini sağlamaktır.Öte yandan, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın icra takibine bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. Bu anlamda itirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğunda takip sebebinin değiştirilmesi imkânı da bulunmamaktadır. Nitekim, ... 3. Hukuk Dairesinin 30/09/2024 tarih, 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı ilamında; "Dava dosyasının incelenmesinde; davalının mülkiyeti kendisine ait olan aracın otoyol ücreti ödemeksizin ihlalli geçişi nedeniyle davalı hakkında ... 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğu, açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun cevap dilekçesinde "...takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak sebebin bildirilmediğini..." ifade ettiği, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebinin gösterilmesinin zorunlu olduğu, ... 08.03.2022 tarihli ve 2019/()- E., 2022/ K. sayılı ilamı ile ... 11.02.2020 tarihli ve 2017/- E., 2020/ K. sayılı ilamında itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu belirtildiği, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, ... 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve 2015/ E., 2017/ K. sayılı ilamı ve ... 15.01.2024 tarihli ve 2023/ E., 2024/ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve aykırı olup bozmayı gerektirmektedir." şeklide ifade edilmiştir. Yine aynı değerlendirmeler ... 3. Hukuk Dairesinin 15/01/2024 tarih, 2023/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 02/03/2026 tarih, 2023/... Esas, 2026/... Karar sayılı ilamında da benimsenmiştir. O halde, davacı tarafından takip talebinde borcun sebebi İİK'nın 58. ve 60. maddelerinde öngörülen açıklıkta gösterilmediği, alacağın dayanağını oluşturan belgelerin de takip talebine eklenmediği nazara alındığında usulüne uygun şekilde başlatılmış geçerli bir icra takibinin bulunmadığı anlaşılmakla, eldeki itirazın iptali davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-2004 sayılı İİK'nin 58. maddesi gereğince yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın 6100 sayılı HMK'nin 114/2 ve 115/1-2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın 5.438,81 peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 4.706,81-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,

Dair tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 09/07/2026

Katip

✍E-Imzalıdır

Hakim

✍E-Imzalıdır