Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde lisanssız yazılım kullanımı nedeniyle FSEK kapsamında telif tazminatı davası.
Özet: Davacı şirket, fikri ve sınai hak sahibi olduğu yazılımlarının davalı tarafından yapılan delil tespitiyle lisanssız olarak kullanıldığını, davalının yasa dışı seri numaralarıyla tespit edilen yazılımlar için geçerli bir satın alma faturası sunamadığını, arabuluculuk sürecinin de sonuçsuz kaldığını belirterek, 5846 sayılı FSEKin 68. maddesi uyarınca lisanssız kullanılan yazılımların rayiç bedelinin üç katı tutarında tazminatın davalıdan tahsil edilmesini ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/579 Esas - 2025/50

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"
ANKARA
4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR
HUKUK MAHKEMESİ K A R A R
ESAS NO : 2023/579
KARAR NO : 2025/50
DAVA : FSEK' e dayalı Telif Tazminatı
DAVA TARİHİ : 19/12/2023
KARAR TARİHİ : 12/02/2025 Yazım Tarihi: 04/03/2025
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde
ÖZETLE: " Müvekkili şirketin, ... yazılımının tüm Dünya’da ve Türkiye’de de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, Hak Sahipliği Belgesini dosyaya sunduğunu, tüm dünyada hukuki olarak ... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, bu kapsamda da başta Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu olmak üzere diğer tüm kanunlar çerçevesinde ürünün lisans hakkının korunması için dava, ihtiyati tedbir kararı alınması talebinde bulunma ve takip etme, tespit, baskın ve ürün toplaması yapma, şikayet ve her türlü yasal işlemi başlatmaya yetkili olduğunu, Davalı şirkette müvekkiline ait ... yazılımının lisanssız olarak kullanıldığı Mahkeme kanalı ile tespit edildiğini, ... D. İş sayılı dosyası marifetiyle 01.02.2023 tarihinde Davalı Şirketin belirtilen adresinde delil tespiti işlemi gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen delil tespiti nihayetinde davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda; müvekkili şirketin 5846 sayılı FSEK anlamında mali hak sahibi olduğu yazılımların, haksız ve lisanssız olarak çoğaltıldığı ve kullanıldığının, Davalı şirkette tespit edilen 1 adet ... ... versiyon yazılımları lisanssız olarak kurulu ve çalışır durumda tespit edildiğini, Yazılımlar; “...” gibi kırık olduğu Dünyaca tescilli seri numaralarına sahip olduğunu. Bu seri numarası emsal tespitlere de konu olan ve başkaca firmalarda bulunan yazılımlarda rastlanan seri numaralarından olduğunu, bu seri numaralarını haiz yazılımlar kati suretle lisanssız olduğunu. ... yazılımına ait lisanslı seri numaraları Dünya üzerinde sadece tek bilgisayarda çalışabildiğini, Davalı Şirketin 4 adet bilgisayarında tespit edilen 4 yazılımın hepsinin seri numarası aynı olduğunu ayrıca kırık (lisanssız) olduğu söz konusu 2 seri numarasının da kırık olduğu tüm dünyaca tescilli seri numaralar olduğunu. Davalı şirketin, delil tespiti olunan yukarıda bilgileri verilen 1 Adet ... ... versiyon yazılımlarını satın aldığına dair fatura sunmadığını. Firmada tespiti gerçekleştirilen 1 adet ... yazılımlarının kurulu ve çalışır durumda olduğu hususu rapor altına alındığını. Tespit edilen lisanslardan her biri ayrı ayrı lisans hakkına tabi olduğunu, kullanılabilmeleri için Müvekkilinden satın alma işleminin gerçekleştirilmesi gerektiğini. ... D.İş dosyasından düzenlenen 02.02.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda görüldüğü üzere Davalı Şirket 1 Adet ... ... versiyon lisansların tamamını satın aldığını gösterir bir fatura sunmadığını. Yazılımların versiyonları hususunda ise; 1 farklı bilgisayarlardaki yazılımlar incelendiğinde ‘‘... " ekranlarında ... ... yazılımlarının ve yazılıma entegre ek modüllerinin açık ve etkinleştirilmiş durumda olduğu açık ve şüpheye mahal vermeyecek bir biçimde görüldüğünü. Müvekkilinin hak sahibi olduğu 1 adet ... yazılımları 1 bilgisayarda aktif bir şekilde kullandığını, tespite konu bilgisayarlarda birçok çizim yapıldığını. Davalının Müvekkili nezdinde satın alınmış hiçbir lisansı bulunmadığını. Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı da yerine getirildiğini, Davalı firma yetkilisinin FSEK md.71 ve FSEK md.22 hükümleri gereğince cezalandırılması için ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu. Davalının FSEK m.68 kapsamında tespiti gerçekleştirilen lisanssız yazılımların rayiç bedelinin 3 katının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesi gerektiğini. Davalı Şirkette gerçekleştirilen delil tespitinde 1 adet bilgisayarda... ile ek ürünleri tespit edilmiş olduğunu; Dilekçe ekinde sunulan emsal faturalar uyarınca: 1 adet ... ...’un lisans bedelinin (ek ürün olmaksızın) en az 12.200 USD olarak kabul edilmesi gerektiğinin anlaşıldığını, açıklandığı üzere bu en az olarak belirtilen bu bedele ek ürün bedelinin dahil olmadığını belirttiği. 5846 sayılı FSEK m.22 ve m.68’e dayandırdıkları taleplerinin yargıtay içtihatları uyarınca da kabulü gerektiğini, ifade ederek, Davanın kabulüne, Hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak; bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 uyarınca açılan işbu kısmi davada (şimdilik) 1.000 USD'nin (fiili ödeme tarihindeki ... efektif satış kuru karşılığı üzerinden Davalıdan tahsiline karar verilmesini, Yargılama giderleri (delil tespiti ve dava) ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline, karar verilmesini " talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.
Davacı vekili 04.12.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile " talep ettiğimiz 1.000 USD'yi (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 01/02/2023 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere ıslahla artırdığımız toplam tazminat talebimiz üzerinden işleyecek devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) 109.363,35 USD'ye artırarak, fiili ödeme tarihindeki ... efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline " şeklinde talep arttırımında bulunmuştur.
SAVUNMA:
Davalı firma Vekili dilekçe ve beyanında
ÖZETLE:" Dava usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı tarafın iddialarının kabulünü mümkün olmadığını. Davaya konu ... Mahkemesi tarafından yaptırılmış olan bilirkişi incelemesi neticesinde verilen bilirkişi raporu hukuka aykırı olduğunu. Bilirkişi tarafından tanzim edilen tespit tutanağında, iş yeri yetkilisi olarak belirtilmiş bulunan ... iş yeri yetkilisi olmadığı gibi iş yeri çalışanı olmadığını. Bilirkişi tarafından düzenlenen 01.02.2023 tarihli "Tespit Tutanağı" başlıklı belgede iş yerinde 6 bilgisayar bulunduğu ve bu bilgisayarlardan 1 tanesinde tespite konu edilen yazılımın yüklü bulunduğu kaydedilmiş olmasına rağmen, iş yerindeki tüm bilgisayarların mac numaraları sözde yazılımın tespit olunduğu söylenilen bilgisayarın mac numarası bilgisayara ait model vs hiçbir bilgi yer almadığını. Müvekkili şirketin iş yerinde 6 adet bilgisayar bulunmadığını. İş yerinde 4 adet bilgisayar olduğunu. Mevcut bilgisayarların hiçbirisinde bahsi geçen yazılım programı da kullanılmadığını. Bilirkişi Tespit Tutanağında somut hiçbir bilgi yok iken bu defa bilirkişi tarafından bir takım ekran görüntüleri eklenerek rapor tanzim edildiği. İnceleme sırasında hiçbir fotoğraf çekilmediği. Tespit Tutanağında incelemeye esas olarak kaç adet ve neye dair fotoğraf çekildiği ve bu fotoğrafların dosyaya eklendiğine dair de bir açıklama yer aldığı.Bilirkişi Raporunun temel dayanağı iş yeri Tespit Tutanağı olduğunu. Fakat söz konusu tutanakta programın bulunduğu ileri sürülen bilgisayara dair somut herhangi bir bilgi bulunmadığı. Bilgisayarların marka model seri numaraları dahi belirtilmediği. Bilgisayarların imajı alınmadığı. İnceleme video kayda alınmadığı. İnceleme sırasında fotoğraf çekimi yapılmadığı ve bu durum tutanağa bağlanmadığı. Raporda belirtilen bilgisayarın müvekkili firmaya ait olmadığını. Lisans bedeli olarak davacı tarafından 12.200,00 USD istendiği. Bu rakam fahiş olup itiraz ettiği, yapılan araştırmada lisans bedeli 5.000,00 USD civarında olduğunu, bu programa ek hizmetler eklendiğinde, programın 9.000,00USD'ye satıldığı öğrenildiği. Davaya konu tespit raporunda , bahsedilen lisansız programın; baz program olup olmadığı üzerinde ek hizmetler eklenip eklenmediği ile ilgili bir tespit olmadığı. Yapılan tespit raporunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, raporda müvekkilin bu ürünü kullandığına, iş yaptığına ilişkin hiç bir emare olmadığı, Müvekkili bu yazılımı hiç bir yerde kullanmadığı için bir gelir elde etmediği. Dolayısı ile davacının müvekkilinin bu yazılımı kullanması nedeni ile bir gelir elde ettiği iddiasının hukuki bir dayanağı olmadığı. Netice ve talep kısmında: Arz ve izaha olunan nedenlerle, Hukuka ve yasaya aykırı açılan davanın reddine, Vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini ve davanın reddini " talep etmiştir.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun " 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin FSEK 14-17.nci maddelerde MANEVİ HAKLARI ( Umuma arz -Adın belirtilmesi Eserde değişiklik yapılmasını menetmek yetkileri - zilyed ve malike karşı hakları (bazı hallerde asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme, eserin bozulmasını-,yok olmasını engelleme, eser tek ve özgün ise kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilme hakkı) ). 21-25.nci maddede ve 45.nci maddede ise MALİ HAKLARI (İşleme - Çoğaltma - Yayma - Temsil - Umuma İletim Hakkı ve Pay Alma Hakkı.) sayılmıştır.
(çoğaltma hakkı) Madde 22 "Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.
Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar." 52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;... D.iş delil tespiti dosyasına bağlı olarak davalı taraf iş yerinde davacıya ait olduğu belirtilen ..., adlı bilgisayar programının lisanssız ve bilgisayara yüklenmiş ve çalışır bir şekilde kurulduğu delil tespitine bağlı 5846 sayılı FSEK 68/1 maddesine göre talep edilen 3 kat telif tazminatının yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre ... ... adlı bilgisayar proğramının davacı taraf ait olduğu tespit edilmiştir.
... D.iş sayılı tespit dosyasında " ... A.Ş.’nin, ... adresinde 01.02.2023 tarihinde 13:50 sularında delil tespit işlemi gerçekleştirildiği.
Davalı işyerinde yapılan delil tespiti işlemi sonucunda Bilirkişi ... tarafından 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporu hazırlandığı, Rapor içeriğinde;" şirket bünyesinde bulunan bilgisayarların incelenmesine tespit talep eden taraf vekili, karşı taraf çalışanları ile birlikte geçilmiştir. Şirkette toplam 6 adet bilgisayar incelenmiştir. İncelenen bilgisayarların bir tanesinde ... ... isimli programın kurulu ve çalışır olduğu tespit edilmiştir. Diğer bilgisayarlarda kurulu Solidwork programı bulunmamaktadır. Ancak bu bilgisayarlardan ikisinin ... kayıt defterinde solidwork programının kırıntısına rastlanılmıştır. Söz konusu 2 bilgisayarın olay görüntüleyicisi uygulaması da incelenmiştir. İncelemelerde ... programının silindiğine dair herhangi bir veriye rastlanmamıştır. Yapılan bu tespitlere ilişkin tespit esnasında çekilen fotoğraflar açıklamalarıyla birlikte aşağıda gösterilmiştir:
1. Bilgisayar: ... ... Programının Kurulu ve Çalışır Olduğu Bilgisayar
Kurulu ve çalışır ... ... programının bulunduğu bilgisayarın mac adres bilgisi (...), bilgisayar adı(...) ve kullanıcı adı(... gibi bilgileri şekil-1 ve 2’de gösterilmektedir
... ... programının bilgisayara yüklenme tarihi 13/03/2021’dir (şekil-3)
Tespit edilen ... ... programında yer alan seri no: ... ‘tür (Şekil-4-5-6).
... ... programının çalıştırabileceği *.sldprt uzantılı dosyaların (Toplam 3487 adet .sldprt uzantılı dosya tespit edilmiştir) listesi şekil-7’de gösterilmiştir:
... ... programının ... kısmı şekil-8’de gösterilmiştir
2. Bilgisayar: ... Kırınıtısı bulunan bilgisayar
... kırıntısı bulunan 1.bilgisayarın mac adresi bilgisi şekil-9’da gösterilmiştir:
... kırıntısının bulunduğunu gösteren ... Kayıt Defterinde yer alan kayıt bilgisi şekil-10’da gösterilmektedir.
Söz konusu bilgisayarda “Olay Görüntüleyicisi” uygulaması da incelenmiş olup, bilgisayarda daha önce ... programının silindiğine dair herhangi bir veri bulunmamıştır(şekil-10)
3. Bilgisayar: ... Kırıntısı bulunan bilgisayar
... kırıntısı bulunan 2.bilgisayarın mac adresi bilgisi şekil-11’de gösterilmiştir
... kırıntısının bulunduğunu gösteren ... Kayıt Defterinde yer alan kayıt bilgisi şekil-12’de gösterilmektedir.
Söz konusu bilgisayarda “Olay Görüntüleyicisi” uygulaması da incelenmiş olup, bilgisayarda daha önce ... programının silindiğine dair herhangi bir veri bulunmamıştır. Aşağıda yer alan kaıtların hepsi başka programlar ile ilgilidir.(şekil-13)
Yapılan tespit sonucunda tutanak hazırlanarak birer nüsha taraflara verilmiş ve bir nüsha da dava dosyasına konulmuştur.
SONUÇ; Tespit mahallinde yapılan inceleme sonucunda;
İncelenen bilgisayarların bir tanesinde ... ... isimli programın kurulu ve çalışır olduğu ve diğer bilgisayarlarda kurulu ve çalışır ... programının bulunmadığı,
2 bilgisayarın ... Kayıt Defteri verilerinde ... kırıntılarına rastlanıldığı, ancak söz konusu bilgisayarların “Olay Görüntüleyicisi” uygulaması kayıtları incelendiğinde daha önceden ... programının silindiğine dair herhangi bir kayıta rastlanılmadığı tespit edilmiş " tespiti yapıldığı bilirkişi raporunda ifade edilmiştir.
Mahkememizce ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra tahkikata geçilerek uzman bilirkişi heyetinden alınan 16.10.2024 tarihli raporda
ÖZETLE:"1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,
2. Davacı ...’ın söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu,
3. Davalının işyerindeki 1 (bir) bilgisayarda 1 adet ... ... programının ve ek modüllerin yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu, yazılımların lisansız olduğu,
4. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu,
5. Anılan bilgisayar için haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihlerinin baz alınacağı, taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu değerlendirildiğinde;
bir bilgisayardaki bir adet ... ... programı ve ek modüller için toplam; ... yazılımı ve ek modüllerin indirimli lisans bedeli; KDV hariç toplam 36.454,45 USD olduğu, bu tutarın TL karşılığı: 36.454,45 USD x 7,5510 TL = 275.267,55 TL
FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 109.363,35 USD bu tutarın TL karşılığı 109.363,35 x 7,5510 = 825.802,65 TL’ye kadar olabileceği hesaplanmıştır. " şeklinde ifade edilmiştir.
Davalı firma vekilinin ... Esas sayılı dosyasına ilişkin kararın (firma yetkilisinin beraatine dair) kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması yönündeki talebinin anılan firma adresinde dava konusu lisansız yazılım ele geçtiğinden yetkilisinin ceza hukuku anlamında beraati bu davayı etkilemeyeceğinden talebin reddine karar verilmiştir.
GEREKÇE:
Davacı taraf iddiası, davalı taraf savunması , sunulan deliller, delil tespitine dair ... D.iş sayılı tespit dosyası içeriği , bu dosyaya sunulan rapor , tahkikat aşamasında alınan bilirkişi heyet raporu ve dosya bütünü ile birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde;
"..." adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu ve davacının da bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu dosyaya sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporlarıyla anlaşıldığı;
Davalı firmaya ait ... adresinde 01.02.2023 tarihinde yapılan delil tespitinde " bilgisayarların bir tanesinde ... ... isimli programın kurulu ve çalışır olduğu , bilgisayara yüklenme tarihi 13/03/2021 olduğu, " hususları ... D.iş sayılı dosyasına sunulan rapor ile tespit edilmiştir.
Tahkikat aşamasında alınan 16.10.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda "1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,
2. Davacı ...’ın söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu,
3. Davalının işyerindeki 1 (bir) bilgisayarda 1 adet ... ... programının ve ek modüllerin yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu, yazılımların lisansız olduğu,
4. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu, " şeklindeki tespit ve değerlendirmeye mahkememizce de iştirak edilmiştir.
Buradan hareket edildiğinde;
... ... adlı bilgisayar programının 5846 sayılı FSEK kapsamında " ilim ve edebiyat eseri" niteliği bulunduğu; Bu eserin üzerinde davacının mali hak sahibi olduğu, davalı firmanın işyerindeki adreste 1 (bir) bilgisayarda 1 adet ... ... programının ve ek modüllerin yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu, yazılımların lisansız olduğu, bilgisayara yükleme tarihinin ise 13/03/2021 olduğu , bilirkişi raporu ile sabit olduğu tespit edilmiştir.
5846 sayılı FSEK 22.nci maddede eser sahibinin mali haklarından olan çoğaltma hakkı düzenlenmiş olup bir eserin herhangi bir şekilde çoğaltılması hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Anılan maddenin son fıkrası kapsamında çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsadığı ifade edildiğinden ; davalı firmanın
işyerindeki 1 (bir) bilgisayarda 1 adet ... ... programının ve ek modüllerin lisansız şekilde yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu tespiti yapıldığı yukarıda izah edildiğinden davacı tarafla FSEK 52.nci madde kapsamında herhangi bir sözleşme yapılmadan veya davacının yazılı izni olmadan gerçekleşen bu eylemde çoğaltma hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Bu takdirde ise , 5846 sayılı FSEK 68/1 maddesi uyarınca mali hakkı ihlal edilen eser sahibi veya eser sahibinden bu hakkı devir alanlar “… sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir. ” hükmü uyarınca varsayımsal sözleşme bedeli veya raiç bedel hesabı üzerinden tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen Bilirkişi heyet raporunda "bir bilgisayardaki bir adet ... ... programı ve ek modüller için toplam;
... yazılımı ve ek modüllerin indirimli lisans bedeli; KDV hariç toplam 36.454,45 USD olduğu, bu tutarın TL karşılığı: 36.454,45 USD x 7,5510 TL = 275.267,55 TL
FSEK m.68 uyarınca en fazla 3 kat telif tazminatı istenebileceğinden, tazminat tutarının, KDV hariç, en fazla 109.363,35 USD bu tutarın TL karşılığı 109.363,35 x 7,5510 = 825.802,65 TL’ye kadar olabileceği hesaplanmıştır. " şeklinde tespit ve değerlendirmede geçen hesaplamada;
Mali hak ihlal edildiğinden telif tazminatına hükmedilecektir. FSEK 68/1 maddesindeki hüküm eser ihlallerinde davacı taraf için " en çok üç kat fazlasını isteyebilir. " denirken mahkeme hakimine de her olayda 3 kat hükmetme emri taşıdığı hakkaniyete aykırı olacaktır. Bu açıdan somut olaya göre hareket edilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafın hak sahibi olduğu program yabancı menşeili ve Türkiye topraklarında pazarlanması- dağıtımı-satışı döviz cinsinden olduğu anlaşılmakla beraber,
Dava konusu program olan ... 2020 versiyonu 18 Eylül 2019 tarihinde ilk sürüme çıkarıldığı, daha sonraki tarihlerde ise yeni sürümlerin çıkarıldığı, davalı tarafca ise 13/03/2021 tarihinde bu programın yüklemesi yapıldığından makul bir indirim uygulanması gerektiği, bilirkişi raporunda bu husus lisans bedeli üzerinden % 20 olarak belirlenmiş ise de 3 kat talep miktarından da programın eski sürüm olması , sadece 1 adet bilgisayara yüklenmesi nedeniyle hakkaniyet yönünden 3 kata kadar talep yönünden makul bir indirim de uygulanması gerektiği, bu açıdan raiç bedeli hesabında FSEK 68 maddesindeki 3 kata kadar hükmü 2 kat üzerinden tazminat hesaplaması yapılması adil olacağı düşüncesine varılmıştır.
Neticeden bedel artımı üzerine bilirkişi raporunda hesap edilen" ... yazılımı ve ek modüllerin indirimli lisans bedeli; KDV hariç toplam 36.454,45 USD olduğu, bu tutarın TL karşılığı: 36.454,45 USD x 7,5510 TL = 275.267,55 TL" tazminat tutarıyla ilgili olarak mahkememizce takdiren FSEK 68/1 maddesine göre 2 kat hesabı üzerinden 72.908,90 ABD Dolarının delil tespitinin tarihi olan 01/02/2023 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki ... Efektif Satış Kuru karşılığı üzerinden davalı firmadan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın ise reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Kabul edilen kısım açısından davacının haklılık oranı 2/3 ( üçte iki ) şeklinde olduğu (vekalet ücreti dışında mahkeme masrafı için ) kanaatine varılmıştır.
Vekalet ücreti açısından ise kısmen reddedilen kısım takdire dayandığından ... sayılı emsal kararı dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davacı tarafça talep edilen bilirkişi raporunda hesap edilen tazminat tutarıyla ilgili olarak mahkememizce takdiren FSEK 68/1 maddesine göre 2 kat hesabı üzerinden 72.908,90 ABD Dolarının delil tespitinin tarihi olan 01/02/2023 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki ... Efektif Satış Kuru karşılığı üzerinden davalı firmadan alınıp davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 93.889,63,TL karar ilam harcından peşin alınan 497,40 TL ile ıslah harcı= 64.403,53= 64.900,93 TL'den düşümü ile bakiye 29.486,10 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücreti Tarifesi m. 7/3 hükmü uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6- Kabul edilen kısım açısından AAÜT uyarınca 204.424,96 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
7- Reddedilen kısım takdire dayandığından ... sayılı emsal kararı dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına ,
8-Davacının yaptığı; Bu dosyada 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 145,00 TL tebligat gideri, 497,40 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 8.142,40 TL nin ve ...D.iş delil tespiti dosyasında 5.001,90 TL olamak üzere
GENEL TOPLAM 13.144,30 TL. nin kabul ve red oranına göre takdiren 2/3 si olan 8.762,86 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın ise davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile davalı firma vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 12/02/2025
Katip ... Hakim ...
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır