İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, zayi olan 750.000 TLlik çekin iptali talebini, keşidecinin hukuki menfaati bulunmadığından aktif husumet yokluğuyla reddetti.
Özet: Dava konusu 750.000 TL bedelli banka çekinin keşidecisi tarafından, günlük ticari faaliyetler sırasında meçhul bir şekilde zayi olması nedeniyle kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek telafisi güç zararlar doğurabileceği endişesiyle açılan kıymetli evrak iptali davasında, mahkeme, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca çekin iptalini talep etme hakkının çeki elinde bulunduran hamile ait olduğunu, keşidecinin dava açma hakkı ve hukuki yararı bulunmadığını tespit ederek, aktif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1252 Esas
KARAR NO : 2026/532
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 24/07/2026
KARAR TARİHİ : 29/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’nun ... ... Şubesi’ne ait, ... seri numaralı, keşidecisi müvekkili, lehtarı ... olan, 31.07.2026 keşide tarihli ve 750.000 TL bedelli banka çekinin keşidecisi olduğunu, söz konusu çekin müvekkilinin uhdesinde bulunduğu sırada günlük ticari faaliyetleri esnasında meçhul şekilde düşürülerek zayi olduğunu, çekin iradesi dışında elinden çıkması nedeniyle kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek bankaya ibraz edilmesi halinde telafisi güç ve imkânsız zararlar doğabileceğini, bu nedenle Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca çekin iptalinin zorunlu hale geldiğini beyan ederek öncelikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir niteliğinde çek hakkında ödeme yasağı konulmasına ve kararın ... ... Şubesi’ne derhal bildirilmesine, akabinde yapılacak yargılama sonunda zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
6100 Sayılı HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi edildiği durumlarda senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için 6102 Sayılı TTK'nın 651. ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkının senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Yine 6102 Sayılı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmaktaki hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hukuki yararı bulunmamaktadır.
Dava dilekçesi ekinde dava konusu çekin fotokopisinin sunulduğu görülmüş ve dava konusu çekin sureti incelendiğinde talep edenin dava konusu çekin keşideci olduğu tespit edilmiştir. Talep eden, dava konusu çekin keşidecisi olduğundan ve TTK. 757–764. maddeleri gereğince çekin iptalini talep etme hakkı hamile ait olduğundan, keşidecinin dava açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin iptal davası açma hakkı olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-)Peşin alınan harç yeterli olduğundan ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana / vekiline iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 29/07/2026
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)