ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin, benzer marka ve haksız rekabet iddiasıyla türkpatent kararının kısmi iptali ve kısmi marka hükümsüzlüğü davası.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin, benzer marka ve haksız rekabet iddiasıyla TÜRKPATENT kararının kısmi iptali ve kısmi marka hükümsüzlüğü davası.

Özet: Davacı vekili, davalı firmanın belirli sınıflarda tescil başvurusu yaptığı markasının, müvekkilinin mevcut markalarıyla karıştırılma ihtimali yaratması ve haksız rekabete yol açması nedeniyle, önceki bir kararın kısmen iptalini ve söz konusu davalı markasının kısmen hükümsüz kılınmasını talep ederken; davalılar ise markaların görsel, işitsel, anlamsal ve kapsadıkları mal/hizmetler yönünden farklı olduğunu, iltibas veya karıştırılma ihtimali bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş olup, mahkeme taraflar arasındaki uyuşmazlığı Sınai Mülkiyet Kanununun 6/1 maddesi uyarınca karıştırılma ihtimali ve haksız rekabet açısından incelemektedir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/551 Esas - 2025/58

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2023/551

KARAR NO : 2025/58

DAVA : Marka ... sayılı ... Kararı kısmi iptali -Kısmi Marka Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 30/11/2023

KARAR TARİHİ : 17/02/2025 Yazım Tarihi: 17/03/2025

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde

ÖZETLE: "Davalı firmanın ... başvuru sayılı "...+... ..." ibareli muhtelif sınıflarda yapılan marka başvurusuna yapılan itirazlarının ... kararı ile reddedildiğini, Davalı’nın başvuru konusu markasının tescili, hem Müvekkil’in “...” ibareli markaları ile kazanmış olduğu hakları ihlal edecek hem de haksız rekabet teşkil edecektir. Tüketiciler, Davalı’nın “... ...” markasını gördüğü zaman Müvekkil ile bağlantı kurarak, anılan markayı taşıyan ürünleri tercih edebilecektir. Bu durum da yukarıda değindiğimiz SMK ve TTK hükümlerine açık aykırılık teşkil edecek olup Davalının “... ...” markasının dava konusu mal ve hizmetler için tescilinin önüne geçilmesi için işbu davamızın kabulüne karar verilmesini" şeklinde talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında

ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı firma vekili dilekçe ve beyanında

ÖZETLE: Dava konusu markanın görsel, işitsel, anlamsal ve biçimsel yönden tüketici gözünde bütünü itibariyle bıraktığı etkinin ve markaların kapsadıkları mal/hizmetlerin aynı veya benzer olmaması, markaların birbirini çağrıştırmaması , hizmetin hitap ettiği tüketici guruplarının farklı olması nedeniyle markalar arasında Sınai Mülkiyet Kanununun 6/1 maddesi anlamında herhangi biriltibas(karıştırılma) durumu söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... başvuru sayılı "...+... ..." ibareli muhtelif sınıflarda yapılan marka başvurusunun kapsamında yer alan ve dava dilekçesinde belirtilen 29 ve 35. Sınıftaki mal ve hizmetler açısından SMK 6/1 maddesine göre iltibas-benzerlik-karıştırılma-ilişkilendirme ihtimali oluşup oluşmadığı, davalı başvurusunun TTK 54 vd maddelerine göre haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, ...'in ... sayılı ... kararının kısmen iptalinin, davalı markasının da kısmen hükümsüzlüğü gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... kararının 11/10/2023 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 30/11/2023 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.

... ...'nun ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "..., ..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

.....Belirtilen kapsamda yapılan inceleme sonucunda işbu başvuru ile itirazlara gerekçe olarak gösterilen markaların ihtiva ettikleri anlam, genel görünüm ve muhtemel tüketici kitlesi üzerinde bırakacağı etki ve izlenim itibariyle karıştırılacak derecede benzer olmadığı ve markalar arasında görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma olasılığı bulunmadığı kanaatine ulaşıldığından, işbu itirazların tüm gerekçeleri bakımından reddi gerekmiştir.

KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU (14.02.2011 tarihli yayınlanan);

Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükmü,

Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:

a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar

b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;

c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;

d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;

e) İş şartlarına uymamak;

f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak.; " hükmü, yer almaktadır.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markaları

...+... ... (...) ...

22/07/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda

ÖZETLE; "a) SMK m. 6/1’in koşullarının 29. sınıftaki “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi İşlenmiş et ürünleri” emtiası açısından bulunduğu,

b) ...’nın ... sayılı kararının iptalikoşullarının a bendinde belirtilen 29.sınıfın 01. Alt sınıfı açısından oluştuğu" şeklinde;

Bu kez heyete 1 pazarlama, 1 gıda uzmanı ilave edilmek üzere, oluşan heyetin sunduğu 16.12.2025 tarihli ek raporda ise "1-Bilirkişi raporunda önce emtia benzerliği, akabinde potansiyel müşterinin dikkat ve özeni, önceki markanın ayırt ediciliği değerlendirmesi en son karıştırılma ihtimali değerlendirmesi denetime elverişli bir şekilde yapılmıştır.. Davalı ve Davacı markalara ait 29. Sınıf kapsamındaki emtia benzerliği değerlendirildiğinde birebir aynıdır. Kök raporda kırmızıyla belirtilen’’ Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.’’ile birlikte ‘’Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmişher türlü meyve ve sebzeler. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Tıbbi amaçlı olmayan ve tamamlayıcı gıda maddeleri (polen, proteinler, karbonhidratlar dahil). Patates cipsleri’’ de emtia benzerliği değerlendirildiğinde birebir aynıdır.

2-Bu malların sektörel olarak taşıması gereken özellikler aynı, üreticileri, üretim yerleri ve üretim metodları, tedarikçi dağıtım kanalları, çoğunlukla benzer olan mallar olmakla birlikte 29. Sınıfa konu mallar aynı alıcı kitlesine hitap eden,satış noktaları aynı olduğundan birebir aynıdır.

3-Taraflar itirazlarında rapora karşı kendi görüşlerini ifade etmiş olmakla birlikte kök rapordaki görüşlerimizi değiştirecek bir mesnet itirazlarda olmadığı gibi raporda herhangi bir çelişki de yoktur.

4-Malum olduğu üzere iltibas değerlendirmesi ilgili tüm faktörler dikkate alınarak potansiyel müşterinin bakış açısından yapılır.

5-Bu çerçevede, raporda ... ibaresi ile ... ... markası arasında, ... ... markasının bir isim olarak yaratacağı algı nedeniyle farklı bütünsel izlenim vereceği özellikle ...'nın deniz ürünleri ile ilgili başlangıçtaki düşük ayırt ediciliği dikkate alınarak mütalaa edilmiştir.

6-Ancak ... markasının davacı tarafından "ton balığı konservesi"indeki kullanımı dikkate alınarak markalar arasında sadece 29. Sınıftaki ""et, balık, kümes hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri" açısından iltibas olduğu kanaatine varılmıştır.

7-Markalar arasındaki farklılıklar ile önceki markanın ayırt ediciliğinin düşüklüğü dikkate alınarak sadece davalının gerçekten birebir kullandığı emtia açısından iltibas riski olduğu mütalaa edilmiş 29. Sınıfın 35'e konu olması açısından bile iltibas olduğu mütalaa edilmemiştir.

8-Lakin bir kişi markete gittiğinde ... isimli ton balığı konservesi ile aynı şekilde ... ... isimli sardalya konservesini yanyana veya yakın raflarda gördüğünde markalar arasındaki benzerlik ile eğer önceki markaya kullanım nedeniyle aşinaysa bu aşinalık nedeniyle markaların aynı kaynaktan geldiği yanılgısına düşebilir. Diğer taraftan, tüketiciler benzer veya çok benzer çeşitli malların bir araya getirilerek aynı uzmanlaşmış mağazalarda veya süpermarketlerde aynı bölümlerde satışa sunulması uygulamasına alışmış olduğundan, incelemeye konu mal ve hizmet açısından karıştırılma riskinin ortaya çıkabilmesi için, çekişmeli işaretin incelemeye konu mal ve hizmetler yönü ile yüksek ayırt ediciliğe sahip olması ve buna bağlı olarak ortalama tüketicinin bunların aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünmesi ihtimalinin varlığı gereklidir

9-Ancak mesela bakliyat, yumurta, hazır çorba, patates cipsi gibi emtia açısından davacının önceye dayalı kullanımı olmadığından, bu ürünler ile benzer görülen et, balık, kümes hayvanlarının etleri emtiasının yakın raflarda pazarlanma durumu olmadığından ve de 35/5 açısından ise müşterilerin aynı anda veya yakın raflarda görme gibi durumu olmadığından ve de önceden kazanılan ayırt ediciliğin etkisi burada daha sınırlı olduğundan iltibas riski görülmemiştir.

10-Dosyada ilgili tüm faktörler potansiyel müşteri açısından değerlendirilmiş ve bu değerlendirme neticesinde de benzer görülen markadaki benzer görülen emtia açısından dar yorumla iltibas görüşü bildirilmiştir.

SONUÇ ; Yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda; kök rapordaki görüşümüzü tekrar eder, itirazlarda görüşümüzü değiştirecek bir husus olmadığını ve heyete yeni eklenen üyeler açısından da kök rapordaki görüşlere aynen katıldığımız yönündeki raporumuzu mahkemenin takdirine saygılarımızla sunarız. " şeklinde ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talep reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının "... " ibareli marka başvurusu ile davacının "..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu;

Diğer yönden gerek bilirkişi heyeti raporunda gerekse de taraflara ait markaların kapsamındaki emtialarda dava konusu ... başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 29. Sınıftaki tüm mallar, 35. Sınıfta yer alan 29. Sınıfa ait malların satış hizmetleri yönünden aynı/benzer/ilişkili ve bağlantılı emtialar olduğundan KISMEN emtia benzerliği de gerçekleştiği;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yargılama konusu yukarıda belirtilen mallar/hizmetler açısından ayırdığı satın alma /faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının itiraz mesnedi "..." ibareli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki taraf markasında benzerlik nedeniyle yanılgı yaşayabileceği, bu mallar/hizmetler açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği , taraf markaları arasında bu mallarda/hizmetlerde SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluştuğu;Bu kısım açısından aksi yöndeki ... kararı yanlış olarak değerlendirildiği;

Diğer yönden ise ; Dava konusu marka açısından TTK 54 .ncü maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacak şekilde başvuru yapıldığı iddiası da kanıtlanmadığı;

Ancak bu durum yukarıda açıklanan kısmi iltibası ortadan kaldıran sebepler oluşturmadığından neticeden dava kabul edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Dava konusu ... ... sayılı ... Kararının dava konusu edilen ... başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 29. Sınıftaki tüm mallar, 35. Sınıfta yer alan 29. Sınıfa ait malların satış hizmetleri yönünden ... kararının kısmen iptaline, markanın kısmen hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ...'na müzekkere yazılmasına,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile bakiye 345,55‬ TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

4-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

5-Davacının yaptığı; 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 282,00 TL tebligat ücreti, 269,85 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 12.051,85‬ TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 17/02/2025

Katip ... Hakim ...

E-İmzalıdır E-İmzalıdır