Hayvan yemi alımında teslim edilmeyen ürünler karşılığı verilen çekler hakkında açılan menfi tespit davasının, dava şartı arabuluculuk eksikliği nedeniyle usulden reddi kararı.
Özet: Hayvan yemi alımı karşılığında davalıya verilen ancak yemler teslim edilmediği halde bir faktoring şirketine devredilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebiyle açılan menfi tespit davasında, mahkeme, 01/09/2023 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ve menfi tespit davaları için dava şartı haline gelen arabuluculuk sürecinin davacı tarafından tamamlanmamış olması ve davacı vekilinin bu yöndeki açık beyanı üzerine, yasal dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2026/558 KARAR NO : 2026/602DAVA : Menfi TespitDAVA TARİHİ : 13/03/2025KARAR TARİHİ : 16/07/2026GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA VE İSTEM :Davacı vekili 13/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ili ... ilçesinde büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapmakta olduğunu, hayvan yemi olarak kaba yem olarak tabir edilen çayır bitkisi satın almak için davalı... ile anlaştığını ve davalı ...'dan çayır bitkisi alınması için dava konusu takip dayanağı çekleri teslim ettiğini, davalı ...müvekkile kaba yem olarak satmayı teklif ettiği çayır bitkilerini teslim etmediğini ve takip dayanağı çekleri davalı şirkete devrettiğini, dava konusu takip dayanağında davalı alacaklı fatura ile tevsik edilmeyen çekleri teslim aldığından iş bu çeklerde alacaklı olamayacağını, dava konusu icra takipleri her ne kadar kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapılmış ise de davalı faktoring şirketi alacağı temlik alması nedeniyle senet ile ilgili tüm teflileri üçüncü kişi alacaklıya ileri sürebileceğinden dolayı davalı ...tarafından müvekkiline teslim edilmeyen ürünler karşılığında verilen çeklerden dolayı davalının alacaklıya borçlu olmadığını, dosya üzerinde yapılacak inceleme neticesinde müvekkilinin davalılara ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas, ... esas, ...esas sayılı takip dosyalarından borçlu olmadığının tespitine, yargılama gider ve ücreti vekaletinde davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla davayı inkar ettiği varsayılmak sureti ile davaya devam olunmuştur.DELİLLER:Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, faktoring sözleşmesi, alacak bildirim formu, çek suretleri, çek tevdi bordrosu, tavsik olunan fatura, ... 37. İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyası, ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı...GEREKÇE :Dava, ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas,... Esas ve ... Esas sayılı icra takip dosyaları bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit istemlerine ilişkindir.01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre ; MADDE 5/A- (1) "Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Yine 05/04/2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş, 7445 Sayılı Kanunun 43/1-a maddesiyle, bu Kanunun 31. maddesinin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırılmıştır. Söz konusu kanun hükümleri dikkate alındığında, 01/09/2023 tarihi itibariyle, menfi tespit davaları bakımından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirildiği anlaşılmaktadır.Eldeki davanın açılış tarihi 13/03/2025 tarihidir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun “Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A. maddesine göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklinde kabul edilmiştir.Söz konusu yasal düzenlemeler ve dosya kapsamı dikkate alındığında, eldeki davanın menfi tespit davası olduğu ve 13/03/2025 tarihinde açıldığı, 01/09/2023 tarihi itibariyle açılan menfi tespit davalarında artık dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 04/04/2026 tarihli dilekçesi ile, müvekkili ile davalı ... arasında herhangi bir arabulucuk görüşmesi bulunmadığı şeklinde bayanda bulunduğu anlaşılmakla, 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince, açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince, açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından sarf edilen bir gider bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe çıkartılmasına, Dair; tarafların yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 21/07/2026KATİP ¸ HAKİM ¸