İflas masasına yabancı para alacağının iflas tarihindeki kurla kaydedilmesine itiraz edilen, konkordato sonrası iflasın kaldırılmasına ilişkin süreçteki sıra cetveli uyuşmazlığına dair istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, müflis firmadan alacaklı olan davacının, iflas masasına kaydedilen yabancı para alacağının döviz cinsinden veya kayıt tarihindeki kurdan Türk Lirasına çevrilerek kabul edilmesi gerektiğini savunurken, iflas masası ve ilk derece mahkemesi, İcra ve İflas Kanununun 198. maddesi uyarınca alacağın iflas tarihindeki döviz kuru üzerinden TLye çevrilerek kaydedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğuna karar vermiş; davacı, iflas içi konkordato ve iflasın kaldırılması süreçlerinin de etkisiyle bu kararın hatalı olduğunu iddia ederek istinaf yoluna başvurmuştur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ45. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2023/1735 KARAR NO: 2026/994T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: 2022/80 KARAR NO: 2022/415KARAR TARİHİ: 27/04/2022DAVANIN KONUSU: Sıra Cetveline İtiraz (Kayıt Kabul (İİK 235))KARAR TARİHİ: 08/07/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin müflis firmadan temlik alacaklısı olduğunu, iflas masasına başvuru yaptığını, müvekkilinin yabancı para alacağının iflas tarihi itibariyle TL'ye çevrildiğini, döviz cinsi kayıt talebinin reddedildiğini, yabancı para alacağının kayıt tarihindeki döviz kuru karşılığının kısmi olarak kabul edildiğini, 160.715.184,19-TL sinin reddedildiğini belirterek, alacağın esası bakımından ihtilaf bulunmadığı hususu dikkate alınarak müvekkilinin yabancı para cinsinden alacağının kayıt tarihindeki döviz kuru üzerinden masaya kaydı gerektiğine ve müdürlükçe iflas tarihindeki kur esas alınarak hesaplanan ve kabul edilen 81.216.618,01-TL dışında kalan ve reddedilen 160.715.184,19-TL nin masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAPDavalı iflas masası vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada, alacağın esasına dair bir ihtilaf bulunmadığını, işbu davanın konusu, talep edilen alacağın Euro cinsinden masaya kaydedilip edilemeyeceği, TL cinsinden kaydedilmesi halinde hangi tarihteki TCMB kuru esas alınarak TL'ye çevrileceğine ilişkin olduğunu, İİK hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihadı uyarınca alacağın masaya iflas tarihindeki TCMB kuru esas alınarak TL cinsinden kaydedilmesi gerektiğini, bu nedenle iflas müdürlüğünün 12.01.2022 tarihli kısmen kabul/kısmen ret kararı usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; "... İcra ve İflas Kanunu’nun 198 inci maddesi uyarınca konusu yabancı para olan alacaklar, iflas tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kurundan çevrilmek suretiyle masaya kaydedilirler. İflas tarihi 18/04/2018 olup, TCMB'nın efektif satış kuru 5,0832 olup, 15.986.311,38 Euro'nun (15.986.311,38 x 5,0832 =) 81.216.618,01 TL olarak masaya kaydedilmiş olması isabetli olup; usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur. Kayıt tarihindeki kurun, kayıt kabul davası için ehemmiyeti yoktur." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İİK.198.maddesinden müflisin yabancı para borçlarının iflas tarihi itibariyle Türk Lirasına çevrilerek kaydedilmesi gerektiği sonucunun çıkarılamayacağını, kanun koyucunun mevzuu para olmayan alacaklar için bu düzenlemeyi getirdiğini, mahkemece hatalı karar verildiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇEDava, İİK 235. maddesi uyarınca açılan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır....A.Ş. hakkında İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2018 tarihli 2016/222 E. 2018/849 K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiği ve iflas kararının kesinleştiği, tasfiyenin İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasından yürütüldüğü sırada müflis şirket tarafından iflas içi konkordato talebinde bulunulması üzerine İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2023 tarihli 2022/320 E. 2023/749 K. sayılı kararı ile; davacı müflis ...A.Ş tarafından açılan birleşen dava yönünden; "Davanın KABULÜ ile; İFLAS İÇİ KONKORDATONUN TASDİKİ İLE Konkordatoya tabi borçların iflas tarihi itibariyle karşılığının % 98 tenzilatla % 2 oranında konkordato tasdiki kararının kesinleşmesi ile tasdik edilen konkordato sebebiyle iflasın İİK.nun 309/5 ve İİK.nun 182 maddeleri uyarınca kaldırılması kararının kesinleşmesini takip eden 3. ayın sonunda nakden ve defaten ödenmesine" karar verildiği, verilen kararın bir kısım alacaklılar tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 09/05/2024 tarih 2023/1607 E. 2024/563 K. sayılı kararı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddedildiği, verilen kararın Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2024 tarih 2024/2071 E. 2024/3351 K. sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.İflas içi konkordato kararının kesinleşmesinden sonra İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde iflasın kaldırılması istemiyle yapılan başvuru neticesinde anılan mahkemenin 03/01/2025 tarihli 2025/4 E. 2025/3 K. sayılı kararı ile iflasın kaldırılmasına ve borçlunun serbestçe tasarrufu için malların kendisine iadesine karar verilmiş, hükmün müdahil alacaklı ...A.Ş. tarafından istinaf edilmesi üzerinde Dairemizce verilen 17/12/2025 tarihli 2025/265 E. 2025/1471 K. sayılı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 08/04/2026 tarihli 2026/972 E. 2026/1334 K. sayılı kararı ile Dairemizin kararı onanmak suretiyle 08/04/2026 tarihinde kesinleşmiştir.İİK'nın 309/5 maddesinde; "Konkordatonun tasdiki kararının kesinleşmesi üzerine iflâs idaresi iflâsa hükmeden mahkemeden iflâsın kaldırılmasını ister.", İİK'nın 182. maddesinde; "Borçlu bütün alacaklılarının taleplerinin geri aldıklarına dair bir beyanname veya tekmil alacakların itfa olunduğu hakkında bir vesika gösterir veya akdolunun konkordato tasdik edilirse mahkeme, iflasın kalkmasına ve borçlunun serbestçe tasarrufu için mallarının kendisine iadesine karar verir." hükmü yer almaktadır. İflasın kaldırılması kararının kesinleşmesi ile, alacağı müflis tarafından kabul edilmeyen (m.230) bir alacaklının masa (iflas idaresi) aleyhine açmış olduğu sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasına (m.235/2) borçluya karşı devam edilebilir (Aynı doğrultuda Baki Kuru, İcra İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, sh. 1384)"Kanaatimizce iflasın kaldırılması kararının kesinleşmesi ile borçlu hiç iflas etmemiş gibi tasarruf yetkisi geri geleceğinden borçlu davayı benimsemese dahi tebligat yapılarak davaya devam edilmesi usul ekonomisine uygun olur." (Adnan Değnekli, Haciz ve İflasta Sıra Cetveli, 3. Baskı, sh 641, 642)İflasın kaldırılması kararının kesinleşmesiyle iflasın açılması ile meydana gelen bütün hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, borçlunun müflis sıfatının kalkacağı ve malları üzerinde serbestçe tasarruf etme yetkisi kazanacağı, iflas idaresinin de görevinin sona ereceği tabidir. İflasın kaldırılması kararının kesinleşmesi ile müflis şirket adına iflas idaresi veya iflas dairesinin davayı takip yetkisi kalmayacaktır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 16/09/2024 tarihli 2024/1452 E. 2024/2698 K sayılı kararında; "...Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de; Dairemize yazılan müzekkerede müflis şirketin iflasının 06/09/2024 tarihinde kaldırılmasına karar verildiği ve kararın 11/09/2024 tarihinde kesinleştiği, bu durumda kayıt kabul davasının hukuki dayanağının kalmadığı, bu durumun usul ve esas yönünden neticeye etkili olduğu anlaşıldığından HMK'nın 30. maddesindeki yargılama ekonomisi ve husumet durumu da dikkate alınarak davaya alacak davası olarak devam edilmesi için kararın re'sen bozulması uygun bulunmuştur..." yönünde karar verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/4 E. 2025/3 K. sayılı kararı ile davalı şirket hakkındaki iflas kararının kaldırılması ve kararın kesinleşmesi karşısında, iflas idaresinin de görevi sona erdiğinden davalıya tebligat yapılarak taraf teşkilinin sağlanması, davaya alacak davası olarak devam edilmesi ve tasdik edilen konkordato projesi de gözetilerek karar verilmesi gerektiğinden ilk derece mahkemesi kararının re'sen nazara alınan bu gerekçelerle kaldırılması gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra yaşanan süreç nazara alınarak HMK'nın 355. maddesi uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince esasa yönelik istinaf sebepleri incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacının istinaf talebinin KABULÜ ile İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../04/2022 tarihli ve 2022/.... Esas - 2022/.... Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/07/2026.