Deprem sebebiyle kaybolan asliye hukuk dosyası ihyası yapılmadan verilen temyiz ret kararının, 4473 sayılı kanun ve Adalet Bakanlığı genelgesi uyarınca dosya ihyası için geri çevrilmesi.
Özet: Mahkeme dosyasının deprem sebebiyle kaybolması ve UYAP kayıtlarının eksikliği nedeniyle fiziki inceleme yapılamamasına rağmen, alt mahkemenin dosya ihyası için hiçbir işlem yapmaksızın kararın kesinleştiği gerekçesiyle temyiz başvurusunu reddetmesi, ilgili Kanun ve genelge hükümleri uyarınca zayi olan dosyaların yenilenmesi prosedürleri uygulanmadan verilen hatalı bir karar olarak değerlendirilmiş; bu nedenle dosyanın, eksiksiz bir şekilde yeniden oluşturulması ve belgelerin temin edilmesi için mahkemesine geri çevrilmesine hükmedilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 24.03.2025SAYISI : 2004/356 E., 2005/543 K.2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın 08.12.2010 tarihinde kesinleştiğine ilişkin 02.06.2011 tarihinde kesinleşme şerhi düzenlenmiş; kararın davalı ... ... mirasçıları tarafından temyizi üzerine 24.03.2025 tarihli ek karar ile, yapılan arşiv araştırmasında dosyanın fiziki olarak bulunamadığı, yaşanan deprem felaketi nedeniyle mahkeme arşivinin zarar görmesi, 2004 esaslı olan dosyanın UYAP üzerinde evraklarının taralı olmaması nedenleriyle dosya hakkında herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı, fiziki olarak dosyanın incelenemediği, tarafların temyiz etmemesi nedeniyle kararın 08.12.2010 tarihinde kesinleştiğine ilişkin kesinleşme şerhi düzenlendiği gerekçesiyle kararın kesinleşmiş olması nedeniyle temyiz başvurusunun reddine karar verilmiş, verilen ek karar davalı ... ... mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir. Ne var ki; Mahkemece dosyanın, ihyası için herhangi bir işlem yapılmaksızın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderildiği anlaşılmıştır.Bilindiği üzere, Adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (mahkemeler, Cumhuriyet Başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile belirlenmiştir. Anılan Kanun'un 1. maddesinde yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesinin bu Kanun hükümleri dairesinde yapılacağı; 2. maddesinde ise 1. maddede yazılan hallerde kanunun tatbik edilebilmesinin Adliye Vekaletinin kararına bağlı olduğu, kararın Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunacağı, devam eden maddelerinde ise dosya ihyasının nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. Ayrıca Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde de ihya işlemlerinin nasıl yapılacağı detaylı olarak açıklanmıştır. Dosyanın, anılan Kanun'da belirtilen haller dışında zayi olması halinde yenileme işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin bir hüküm yasalarımızda mevcut değildir. Ancak bu hallerde de ilgili Kanun kıyasen uygulanarak dosyanın yenilenmesi bir sakınca yaratmayacaktır.Bu itibarla, Mahkemece, 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun uyarınca ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarih ve 107 sayılı "Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi" başlıklı Genelgesi hükümleri gereğince dosyanın ihyasının sağlanması, şimdiye kadar sunulan tüm belgeler (dava dilekçesi, cevap dilekçeleri vb.), düzenlenen tutanaklar, keşif zaptı, bilirkişi raporları ile farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının dosya arasına alınması, dava konusu taşınmazın tapu kaydının temin edilmesi, bu suretle belirtilen işlemler tamamlandıktan ve istenilen hususların eksiksiz bir şekilde temin edilip edilmediği Mahkeme hâkimi tarafından denetlendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.-K A R A R-Açıklanan sebeplerle;Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın kararı veren Samandağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.