Hazine adına kayıtlı eski mera nitelikli taşınmazda kadastro beyanlar hanesi muhdesat şerhinin düzeltilmesi talepli özel mülkiyet davası.
Özet: Hazine adına kayıtlı, kadastroda arsa vasfına dönüştürülen ve beyanlar hanesinde "sahibi bilinmiyor" şerhi düşülen taşınmaz üzerindeki dairenin, davacı tarafından eski tarihli zilyetlik ve satışla edinildiği iddia edilerek davacı adına tescili istemiyle açılmış olup, ilk derece mahkemesinin kabul kararının, bölge adliye mahkemesince taşınmazın geçmişte mera vasfında olması ve zilyetlikle edinilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine temyize konu olan, kadastro öncesi nedenlere dayalı beyanlar hanesindeki muhdesat şerhinin düzeltilmesi uyuşmazlığını içermektedir.
7. Hukuk Dairesi         2026/824 E.  ,  2026/2451 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/179 E., 2024/1446 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çaykara Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/84 E., 2023/44 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (... Yaylası) 1 01... parselde kayıtlı arsa vasfındaki Hazine adına kayıtlı taşınmazın beyanlar hanesinde "İ" harfi ile gösterilen dört katlı betonarme binanın 4. katındaki batı tarafında bulunan 7 numaralı dairenin davacıya ait olduğunu, kadastro çalışmaları esnasında taşınmaz üzerinde bulunan binaların beyanlar hanesinde tek tek gösterildiğini, tüm binaların sahipleri beyanlar hanesinde yer almışken davacının yurt dışında ikamet ettiğinden kendisine ait olan dairenin “kime ait olduğu bilinmediği” şeklinde kayıtlara geçtiğini, tapunun beyanlar hanesinde "İ" harfi ile gösterilen dört katlı betonarme binanın dükkân kısmının müftülüğe ait olduğunun ve üst katlarının kime ait olduğunun bilinmediğinin belirtildiğini, 4. kat batı tarafı 7 numaralı dairenin davacı tarafından 28.07.1992 tarihinde resen zilyetliğin devri ve satış senedi ile ...’dan satın alındığını, davacının dairenin vergisini yıllardır Ataköy Belediye Başkanlığına ödediğini, dairedeki elektrik saatinin davacıya ait olduğunu ve faturaların davacı tarafından ödendiğini ileri sürerek taşınmazın beyanlar hanesinin "İ" harfi ile gösterilen kısmının kadastro tespitinin iptali ile "İ" harfi ile gösterilen 4 katlı betonarme binanın 4. kat batı tarafı 7 numaralı dairenin beyanlar hanesinin davacı adına tespit ve tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu beyanın 1 01... parselin geldisi olan 1 01... parselin beyanlar hanesinde yer aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık ve mahalli bilirkişi anlatımlarına, geçmiş yıllarda davacı tarafından belediyeye ödenen vergi makbuzları ile maliyeye ödenen ecrimisil bedellerini gösterir makbuzlara, binadaki elektrik faturalarının davacı ... adına olmasına, binayı inşa eden kişiden daireleri davacı tarafından satın aldığına dair noterlik satış vaadi sözleşmelerine itibar edilerek davanın sübut bulduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekişmeli taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde kamu malı niteliğinde mera olarak kullanıldığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kamuya ait mera, yaylak, kışlak, genel harman yeri, orman, aktif dere yatağı vs. niteliğindeki taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları ve bu taşınmazların zilyetlikle edinilemeyecekleri, bu nedenle bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesatlara da hukuken değer verilemeyeceği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında karar verilmesine, davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla, ayrıca, dava konusu taşınmazın mera vasfını uzun yıllar önce kaybettiğini, taşınmazın imar planında olduğunu, daha önce diğer bağımsız bölümler için açılan davalarda kabul kararı verildiğini, Hazinenin bir itirazı olmadığını, davacının sıfırdan aidiyet veya tescil talebinde bulunmadığını, kime ait olduğunun bilinmediği şeklindeki beyanın düzeltilmesini istediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kadastrodan önceki sebeplere dayalı tapu kütüğünün beyanlar hanesindeki muhdesat şerhinin düzeltilmesi istemine ilişkindir.
1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu taşınmazın, 29.07.2005 tarih ve 78 sayılı İl Mera Komisyon kararı ile tahsis amacının değiştirilerek arsa olduğu, 25.08.2005 tarih ve 20 sıra numarası ile arsa vasfıyla Hazine adına kayıtlı iken 29.09.2006 tarihli kadastro tutanağında "kayıt sahibinin tasarrufunda bulunduğu, kadastro çalışmaları esnasında, tapu kaydının taşınmaza uyduğu, dört yanının devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu, harflerle gösterilen yapıları kişilerin tapu kayıt tarihinden evvelce yaptıkları ve kendilerine ait olduğu, İ harfi ile gösterilen dört katlı betonarme binanın dükkan kısmının müftülüğe ait olduğu, üst katların kim ya da kimlerin olduğu kesin olarak bilinemediği" belirtilerek 1 01... parsel olarak arsa vasfı ile Maliye Hazinesi adına tespit edildiği, tutanağa itiraz edilmesi üzerine 2007 yılında kesinleşen mahkeme kararı ile tespit gibi tescil edildiği, 1 01... parsel ifraz ve tevhit işlemine tâbi tutulduğu ve davacının dava konusu ettiği "İ" harfli binanın ifrazla oluşan 1 01... parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır.
2. Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu taşınmazın mera niteliği nedeniyle üzerindeki muhdesata hukuken değer verilmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise, da dava konusu taşınmazın İl Mera Komisyonunun 29.07.2005 tarih ve 78 sayılı kararı ile kadastro çalışmalarından önce tahsis amacının değiştirildiği, Hazine adına kayıtlı arsa niteliğine dönüştüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesinin davanın reddine yönelik gerekçesi yerinde bulunmadığından, İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve toplanan delillere göre, davacı davasını ispat ettiğinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.05.2026 kesin olmak üzere tarihinde oy birliğiyle karar verildi.