4688 Sayılı Kanun Kapsamında Hastanede Sendika Üye Sayısının ve Yetkili Sendikanın Tespitinde 15 Mayıs Tarihi Kesinti Kriterinin Yorumlanması
Özet: Davacı sendika, bir devlet hastanesindeki üye sayısı tespitinde, Genç Sağlık Sendikasının aidatları 15 Mayısta yatırılan ancak mayıs kesinti listesinde yer almaması gereken üyeleri usulsüzce dahil ederek üye sayısını şişirdiğini ve yetkili sendika tespitinin hatalı olduğunu ileri sürmüş; davalılar ise sayımın yasalara uygun yapıldığını savunmuş, ilk derece mahkemesi ise Yargıtayın yerleşik uygulaması uyarınca 15 Mayıs itibarıyla aidat ödemesi bulunmayan bir üyenin sendika sayısına dahil edilemeyeceğini belirterek, tespitin hatalı yapıldığına hükmetmiştir.
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/304 E., 2025/589 K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun (4688 sayılı Kanun) 30/1 hükmü uyarınca 15 Mayıs döneminde ... Devlet Hastanesinde sendika üye sayılarının tespitine ilişkin toplantı yapıldığını, toplantıda Genç Sağlık Sendikasının üye sayısının usulsüz şekilde fazla gösterildiğini, ... Devlet Hastanesinde çalışanlardan Genç Sağlık Sendikasınca kesintileri 15 Mayıs'ta defterdarlığa yatırılmış olanların, hukuka ve usule açıkça aykırı şekilde Genç Sağlık Sendikasına üye sayıldığını, bu isimlerden 7 tanesinin (..) taraflarınca tespit edildiğini, usulsüz olarak Mayıs ayı kesinti listesinde yer almış olan üyeliklerin daha da fazla olabileceğini, söz konusu isimlerin kesintileri 15 Mayıs tarihinde yatırıldığından Mayıs ayı kesinti listesinde kesinlikle yer almamaları, Haziran ayı kesinti listesinde yer almaları gerektiğini, ne geçmiş ne de günümüzde herhangi bir kamu kurumunda, 15 Nisan-14 Mayıs dönemini kapsayan Mayıs ayının maaş dönemi sona erdikten sonra, 15 Mayıs itibarıyla yapılmış herhangi bir üyelik aidatı kesintisinin Mayıs ayına ilişkin kesinti listesinde sayılmadığını, ... Devlet Hastanesinde yapılan bu açıkça hukuka aykırı işlem nedeniyle müvekkili Sendikanın .. Şubesi tarafından savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, usulsüz kesintilerin tespit edilerek, Mayıs ayı kesinti listesinde yer almaması gereken bu üyeliklerinin geçersiz sayılması ile yeniden sayım yapılması ve Genç Sağlık Sendikasının 43 olan üye sayısının en fazla 36 olacak şekilde düzeltilmesi gerektiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ... Devlet Hastanesinde üye sayılarının yeniden tespiti ile müvekkili Sendikanın yetkili sendika olarak tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 4688 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince hazırlanan istatistikte kurumlardan gelen tutanakların esas alındığını, üye sayılarının tespitine ilişkin kurumlarca hazırlanan tutanaklarda, maaşlarından sendika üye aidatı kesintisi yapılan kamu görevlilerinin dikkate alındığını, kurumlarda 15 Mayıs tarihi itibarıyla kamu görevlilerinin liste ile aidat kesintisi yapılan sendika üyelerini gösteren listenin taraflarca değerlendirilerek toplam kamu görevlileri sayısı ile bunların sendikalara dağılımına ilişkin tutanakların taraflarca imzalanacağı, taşra teşkilatlarında hazırlanan tutanakların Kurum merkezinde tek bir tutanak hâline getirildikten sonra Bakanlığa Mayıs ayının son iş gününe kadar gönderileceği hususlarının düzenlendiğini, sendika üyesi kamu görevlilerinin üye ve üyelikten çekilme formları ile üye kesinti listelerine ait bilgi ve belgelerin kayıtlarında yer almadığını, başkaca bilgi ve belge bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 4688 sayılı Kanun'un üye sayılarının tespiti başlıklı 30. maddesine göre, 15.05.2024 tarihine kadar ... Devlet Hastanesine gelen üyelik formlarının dikkate alındığını, Bakanlık sisteminden yapılan kontroller neticesinde ..'nin 19.04.2024, ..'nin 05.04.2024, diğer beş kişinin 14.05.2024 tarihinde sendikaya üye oldukları tespit edildiğinden 7 kişinin üyeliğe kabul tarihleri itibarıyla ... üyesi olduğu tespit edildiğinden üye sayısının 43 olduğunu, sendikalı sayıları, yetkili sendikanın belirlenmesi işleminin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, 15 Mayıs tarihinde yapılmış olan sayımlarda müvekkili Sendikanın 43 üyesi ile yetkili sendika olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 14.01.2025 tarihli kararı ile; Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamalarında 4688 sayılı Kanun'un 30. maddesindeki "Bu Kanuna tâbi olarak kurumda çalışan kamu görevlilerinin, 15 mayıs tarihi itibarıyla listesi ile üyelerin den aldat kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösterir liste, toplantıya katılanlarca değerlendirilir." hükmündeki "15 mayıs tarihi itibarıyla" kıstasının 15 Mayıs dâhil sendika aidatı yatırılmış üyelerin üye sayısına dâhil edilmesi gerektiği şeklinde değerlendirildiği, ..'nin 2024/4 ay aidatının ödendiği, Mayıs 2024 aidatının ödenmediği tespit edildiğinden bu üyenin ... üye sayısına dâhil edilemeyeceği, 15.05.2024 tarihi itibarıyla aidat ödemesi olan 7 üyenin davalı Sendika üye sayısına dâhil edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 14.01.2025 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesinin 24.04.2025 tarihli kararı ile; başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 24.04.2025 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, sair temyiz itirazları reddedilerek, somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde .. isimli kamu görevlisi bakımından herhangi bir itiraz ileri sürülmediğinden, anılan kamu görevlisi hakkında yapılan tespitin hatalı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, bu itibarla Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttikleri hususlara ilaveten tüm usulsüz işlemlere itiraz ettiklerini ve dilekçesinde yazılı diğer sebepleri ileri sürmüştür.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 4688 sayılı Kanun kapsamında sendika üye sayılarına ilişkin tespitin ve istatistiğin düzeltilmesi istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeple;Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.