haksız eylemden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve 4 katı cezasının tahsili için davalı şirket itirazının iptali davası hakkında.

Haksız eylemden kaynaklanan otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve 4 katı cezasının tahsili için davalı şirket itirazının iptali davası hakkında.

Özet: Davacı işletmeci şirket, davalı borçlu şirketin plakalı araçlarının ücret ödemeden otoyoldan defalarca ihlalli geçiş yapması ve HGS hesaplarında yeterli bakiye bulundurmaması nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanun gereği uygulanan dört katı cezanın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini talep ederek, borcun tamamı, faizi ve icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsilini amaçlayan bir dava açmıştır.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/6 Esas

KARAR NO:2026/525

DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ:05/01/2026

KARAR TARİHİ:17/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin davacı Şirket olduğunu, davalı-borçlu ..., ... plakalı araçlar ile 24.12.2024-13.01.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş gerçekleştirmiş olduğunu, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Davacı Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ” hükmü uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 29.07.2025 tarihinde icra takibi başlatılmış olduğu, Davalı-Borçluya ödeme emri 03.08.20225 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlu-şirket tarafından “Yetkiye, borca ve tüm fer'ilerine” itiraz etmiş; ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlu şirketin itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapılmış olduğundan, tarafınca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, davalı-borçlunun borcun tamamına yönelik itirazları asılsız olduğu, davalı-borçlu şirketin kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı-alacaklı şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemeyeceğini, davalı-borçlu şirkete ait ... plakalı araçlarla işletme hakkı davacı alacaklı şirket'e ait otoyol'dan 24.12.2024-13.01.2025 tarihleri arasında birden fazla kez ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, davalı-borçluya ait araçların Otoyolu kullandığı anlarda HGS hesapları müsait olmadığını, HGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı-borçlu şirketin sorumluluğunda olduğu, ücretli otoyolları kullanan davalı- borçlu şirket HGS hesabını müsait tutmayarak davacı-alacaklı müvekkil şirket'in sağladığını, hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiği, davalı-borçlu şirketi, davalı-borçlu şirketin kendi ihmal ve kusurunun neticesini davacı-alacaklı şirkete yüklemeye çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, ayrıca davacı-alacaklı şirketçe, davalı-borçluya ait plakalara ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun "ürün kara listede / ürün sisteme tanımlı değil/ ürün bakiyesi yetersiz" açıklamasıyla olumsuz döndüğü anlaşıldığını, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemler, 6001 sayılı karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanması hukuka uygun olduğunu, ihlalli geçiş yapan araç sahibi birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebildiğini, davacı-alacaklı şirket'in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu bağlamda, davalı şirketin uyguladığı tüm işlemlerin mevzuata ve hakkaniyete uygun olduğu açıkça görüldüğünü, faiz ve faiz oranına ilişkin; davalı-borçlunun icra takibine konu faize ve borcun tüm ferilerine yönelik itirazları da mesnetsiz olduğunu, davalı-borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2. Maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %44,25 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkı saklı tutularak talepte bulunulduğunu bildirip, İİK md.67/2 uyarınca icra inkâr tazminatı şartları oluşmuş olduğunu, davalı- borçlu aleyhine alacak ile en az 9420 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü ile; davalı-borçlunun ....İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı-borçlu şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER:

...' ne ve ... Bankası'na müzekkere yazılarak,Davalı ... ait ... plakalı araçların HGS kartının 24.12.2024 - 13.01.2025 tarihleri ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin Mahkememizin 2026/6 esas sayılı dosyasına gönderilmesi, istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Karayolları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... 24.12.2024 - 13.01.2025 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememizin 2026/6 esas sayılı dosyasına bildirilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden, Mahkememizin 2026/6 esas sayılı dosyasına gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce 26.06.2026 tarihinde aktüer bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına konulmuştur.

GEREKÇE:

Dava, davacının işlettiği otoyoldan davalının araçları ile ücret ödemeksizin geçiş yapılmasına dair ücret tahsili amacıyla başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.

İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.

İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.

Somut olayda dava konusu takip dosyasının usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davalı borçlu takipte yetkiye itiraz etmiş ise de, alacaklının yerleşim yeri icra müdürlüğünde takip başlatılmasında yetkiye ilişkin bir hata bulunmadığından, yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve yargılamaya katılmamıştır. Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin 2022/7984 Esas ve 2023/1968 Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.

Takip alacağı ihlalli geçişlere dayanmaktadır. Davacı, 11 adet araç ile 24/12/2024-13/01/2025 tarihleri arasında ihlalli geçişler yapıldığını öne sürmüştür. Sunulan geçiş kayıtları ve mahkememizce celp edilen HGS kayıtları incelenerek hazırlanan bilirkişi raporunda iddia edilen araçlarla ve tarihlerde 49 adet ihlali geçiş yapıldığı, bu geçişler sebebiyle davacının 33.130 TL geçiş ve 132.520 TL ceza bedeli alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Takip talebindeki diğer kalemlerin değerlendirilmesinde davacının davalıdan 38.175 TL işlemiş faiz ve 7.635,06 TL KDV talep edebileceği hesaplanmıştır.

Araçların tescil kaydının incelenmesinde davalı adına kayıtlı oldukları ve davalının geçiş yapılmadığına ya da ücretlerin ödendiğine dair bir savunma ileri sürmediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1-Davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin 165.650 TL asıl alacak, 36.262,18 TL işlemiş faiz ve 7.252,44 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 209.164,62 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle devamına,

2-41.832,93 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 2.526,19 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 1.794,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan 732,00 TL başvuru harcı, 2.526,19 TL peşin/nisbi harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 138,70 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.396,89 TL yargılama giderinden iadesine karar verilen 2526,19 TL harç düşüldükten sonra kalan 8.870,70 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,

6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17.07.2026

Katip ...

Hakim ...