Bölge Adliye Mahkemesi, bono tahrifatı iddiasıyla açılan menfi tespit davasında verilen adli yardım ve teminatsız ihtiyati tedbir kararına davalı itirazını inceleyerek bir istinaf kararı vermiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının tahrifat yapıldığını iddia ettiği bir bono nedeniyle 3.000.000 TLlik kısmi borçtan sorumlu olmadığına dair menfi tespit davası açarak, finansal sıkıntıları nedeniyle adli yardım ile icra takibindeki ilgili paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmesi; ilk derece mahkemesinin hem adli yardım talebini hem de talep edilen 3.000.000 TL için teminatsız ihtiyati tedbir kararını kabul etmesi ve davalının ise, davacının ödeme gücüne sahip olduğunu, ayrıca tedbir kararının henüz delil toplanmadan ve savunma hakkı tanınmadan usul ve esastan yoksun, taraflı ve haksız bir şekilde verildiğini iddia ederek bu ara kararlara itiraz etmesini içermektedir.
T.C. ... BAM ... DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ... TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas DAVACI : ... - ... - VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... - VEKİLİ : Av. ... - DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit TALEP : İhtiyati TedbirDAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...KARAR YAZIM TARİHİ : ...... ... Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ... Esas sayılı ara kararının istinaf incelemesi neticesinde;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin dava dışı Mücahit Taştan'a olan borcu nedeni ile ...,00 TL değerinde bono düzenleyip verdiğini, Mücahit Taştan'ın daha sonra bonoyu ciro ederek davalı ...'a verdiğini, ...'ın bu bonoyu icra takibine konu ettiğini, konu ederken ... sayısının önüne ... eklenerek tahrifat yapıldığını ve böylece borç miktarının ..... TL çıkarıldığını, bunun üzerine müvekkilinin ... CBS'ye şikayette bulunduğunu, CBS tarafından aldırılan raporda tahrifat yapıldığı kanaatinin bildirildiğini, icra takibininde ise borcun ... milyon TL üzerine çıktığını, müvekkilinin evinin satıldığını, araçları üzerine hacizler konulduğunu, müvekkilinin taşınır mallarının hacizli olması, taşınır mallarının da satılması ve müvekkilinin şuanda çalışmaması nedeni ile işbu davanın harç ve masraflarını karşılayacak durumunun olmadığını belirterek öncelikle dosya kapsamında adli yardım talep ettiklerini, icra takibinin teminatsız bir şekilde tedbiren durdurulmasını, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının dava sonuna kadar satış ve paraların paylaştırılması aşaması da dahil durdurulmasına, dosyaya yatacak paranın tedbiren bekletilmesine, davanın kabulüne müvekkilinin davalıya tahrifat yapılan kısım olan ....000.000 TL yönünden ve buna bağlı takip ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitine, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin iptaline, İİK. m. 72/5 hükmü gereğince davalı aleyhinde, asıl alacak ve işlemiş faiz miktarı üzerinden %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Mahkemece ... tarihli ara karar ile; 1-)Dosyaya gelen savcılık soruşturma dosyasında alınan rapor, davacı hakkındaki sosyal-ekonomik durum araştırmasına yönelik taşınır taşınmaz mallar sorgulaması, taşınır ve taşınmaz mallar üzerindeki haciz/takyidatlar bulunması gözetilerek, davacı vekilinin adli yardım talebinin kabulüne, HMK 335/1-a,b maddesi gereğince davacının yapılacak tüm yargılama harç ve giderlerinden geçici olarak muaf tutulmasına, HMK'nun 335/1-c maddesi uyarınca davacı tarafından dava sırasında yapılması gereken tüm giderlerin devlet tarafından avans olarak ödenmesine, Kararın ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğüne gönderilerek şimdilik mahkeme yargılama masrafları için ... TL gider avansının dosyaya gönderilmesinin istenmesine, 2-)Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ... TL alacak bakımından takdiren teminatsız olarak kabulü ile; dava konusu icra dosyasında ... TL üzerinden icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir uygulanmasına, karar verilmiştir.Davalı vekilinin ... tarihli itiraz dilekçesi ile adli yardım ödeme gücünden yoksun olan kimselerin faydalanması için oluşturulmuş bir kurum olduğunu, fakat davacı tarafın ödeme gücünden yoksun olmamasına rağmen adli yardım talebinde bulunduğunu ve bu talebin de haksız bir şekilde kabul edildiğini, iş bu sebeple verilen adli yardım talebinin kabulüne ilişkin karara itiraz etmekle birlikte bu kararın kaldırılmasına karar verilmesini, ayrıca yerel mahkemenin henüz taraflarınca cevap dilekçesi sunulmadan, herhangi bir delil toplamadan, hiçbir esas ve usuli incelemeyi yapmadan, dava açılır açılmaz kağıt üzerinden teminatsız olarak tedbir kararı verdiğini, mahkemenin, yaklaşık ispat dahil dosyada hiçbir delil bulunmamasına rağmen müvekkili aleyhine teminatsız tedbir kararı vermesinin müvekkilini mağdur etmekte olduğunu, bu durumun, mahkemenin tarafsızlığına gölge düşürmekte olduğunu, eşit ve tarafsız yargılanma hakkının ihlaline sebep olduğunu belirterek ... ... Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı ... tarihli "adli yardım talebinin kabulüne ve ihtiyati tedbir uygulanmasına" ilişkin kararının itiraz yoluyla incelenerek kaldırılmasını talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece ... tarihli ara karar ile; dava dışı Mücahit Taştan'a olan borcu nedeni ile ...,00 TL değerinde bono düzenleyip verdiği, Mücahit Taştan'ın daha sonra bonoyu ciro ederek davalı ...'a verdiği, ...'ın bu bonoyu icra takibine konu ettiği, konu ederken ... sayısının önüne ... eklenerek tahrifat yapıldığı ve böylece borç miktarının ..... TL çıkarıldığı, bunun üzerine müvekkilinin ... CBS'ye şikayette bulunduğu, CBS tarafından aldırılan raporda tahrifat yapıldığı kanaatinin bildirildiği, icra takibininde ise borcun ... milyon TL üzerine çıktığı, davacının evinin satıldığı, araçları üzerine hacizler konulduğu, davacının taşınır mallarının hacizli olması, taşınır mallarının da satılması ve davacının şu anda çalışmaması nedeni ile işbu davanın harç ve masraflarını karşılayacak durumunun olmadığı anlaşılmakla; dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler, iddia, savunma ile ileri sürülen itiraz sebepleri dikkate alındığında, verilen ihtiyati tedbir kararında yasaya aykırılık bulunmadığı gibi, dosya içerisinde mevcut ve ibraz edilen delillere göre ise yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiği, ihtiyati tedbire itirazların yerinde olmadığı, adli yardımın kabulüne itiraz yolu bulunmadığı, esas hükümle birlikte istinaf sebebi yapılabileceği sonucuna varılarak ihtiyati tedbire itirazın da reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; adli yardım ödeme gücünden yoksun olan kimselerin faydalanması için oluşturulmuş bir kurum olduğunu, bu durumun HMK’nın 334. maddesinde de "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler." açıkça düzenlendiğini, adli yardımın, HMK’da da görüleceği gibi ödeme gücünden yoksun olan kişilerinin faydalanabileceği bir uygulama olduğunu, fakat davalı tarafın ödeme gücünden yoksun olduğuna dair herhangi bir delil ibraz etmediği gibi iddiasını da ispat edemediğini, adli yardım talebinin kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasını talep ettiklerini, yerel mahkemece verilen ara kararda ... CBS tarafından alınan raporda tahrifat yapıldığı kanaati bildirildiğine değinilmişse de dosyaya kazandırılan rapor incelendiğinde görüleceği üzere raporun kesin bir kanaat içermediğini, teminat gösterilmeksizin verilen ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararının hatalı olduğunu, ... tarihli adli yardım talebinin kabulüne ve ihtiyati tedbir talebinin ... TL alacak bakımından takdiren teminatsız olarak kabulüne ve ... tarihli "tedbire vaki itirazın reddine" ilişkin kararlarının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 334 ve devamı maddelerinde, adli yardım talebinin kabulüne ilişkin ara kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu kararlar HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca istinafa tabi kararlardan da değildir. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere göre, İlk Derece Mahkemesince verilen adli yardıma ilişkin ara karar istinafı kabil bir karar niteliğinde olmadığından davalı vekilinin adli yardımın kabulüne ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 352/1-b. bendi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir. İİK'nın 72. maddesi ''Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir... İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. ... İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. ... '' hükmünü haizdir. Somut olayda, davacı tahrifat nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup, bilirkişi raporu, dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre yaklaşık ispatın gerçekleştiği anlaşılmakla, mahkemece tedbire itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından; 1-)Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi adli yardım talebinin kabulü kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 352/1-b. maddesi uyarınca usulden reddine, 2-)Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan ihtiyati tedbir ara kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davalı vekilinin adli yardım talebinin kabulü kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 352/1-b. maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,2-Davalı vekilinin ihtiyati tedbir ara kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,3-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından, ayrıca alınmasına yer olmadığına, ...-Yapılan istinaf yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına, 5-Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,HMK. 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza