Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 5941 sayılı Kanuna aykırı karşılıksız çek suçunda adli para cezası hesaplama hatası ve şirket yetkilisine çek yasaklama kararlarındaki hukuka aykırılıkları kanun yararına bozma kapsamında değerlendirmiştir.
Özet: Yargıtay tarafından incelenen bir dosyada, ilk derece mahkemesinin 5941 sayılı Kanuna muhalefet suçundan sanığa verdiği adli para cezası kararında belirgin bir hesap hatası saptanmıştır; zira mahkeme 877 gün üzerinden ve günlüğü 100 TL karşılığı belirlemesine rağmen, netice cezayı 87.700 TL yerine hatalı bir şekilde 87.775 TL olarak hesaplamıştır, bu nedenle kanun yararına bozma isteminin bu tespit doğrultusunda yeniden değerlendirilmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığına sunulmasına karar verilmiştir.
7. Ceza Dairesi         2023/20191 E.  ,  2026/6630 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2020/351 E., 2021/267 K.
SUÇ : 5941 sayılı Kanun'a muhalefet
Küçükçekmece 1. İcra Ceza Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli ve 2020/351 E., 2021/267 K. sayılı kararıyla, sanığın, 5941 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, netice 87.775,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 30.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/116676 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/116676 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“ 1-5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinin, "(Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)(2) az olamaz." şeklinde olduğu ve 5237 sayılı Kanun'un gün para cezası
sistemini benimsemiş olması karşısında, sanığın üzerine atılı bulunan suç bakımından öncelikle 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesini müteakip, devam eden artırım ve indirimler yapıldıktan sonra neticeten belirlenen cezanın çek bedelinden az olması halinde, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı esas alınmak suretiyle cezanın yükseltilmesi gerektiği gözetilmeksizin, doğrudan çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı esas alınarak cezanın belirlenmesinde,
2-5941 sayılı Kanun'un 6273 sayılı Kanun ile değişik 5/1. maddesi uyarınca, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilebileceği, dosya kapsamına göre de, sanığın çek hesabı sahibi .... Malzeme Tarım İnşaat Lojistik Tekstil Mobilya Hediyelik Eşya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ni temsile yetkili kişi, çek hesabı sahibinin ise anılan şirket olduğu nazara alındığında, sanık hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinin, "... çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz." şeklinde olduğu cihetle, Mahkemece 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca temel ceza 877 gün olarak ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddesi uyarınca bir gün karşılığı 100,00 TL olarak belirlendikten sonra netice cezanın "87.700,00 TL" yerine hesap hatası sonucu "87.775,00 TL" olarak bulunması hukuka aykırı görülmüştür.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 08.06.2026 tarihinde karar verildi.