**7. Ceza Dairesinin 5941 sayılı Kanuna muhalefet suçunda adli para cezası miktarı ve şirket yetkilisine çek yasağı uygulanabilirliğini değerlendirmesi.**
Özet: Karşılıksız çek düzenleme suçundan verilen adli para cezası ve çek düzenleme yasağı kararına karşı, Adalet Bakanlığı kanun yararına bozma isteminde bulunarak, bankanın ödeme yükümlülüğü düşülmediği için adli para cezasının fazla hesaplandığını ve çek hesabı şirket adına olduğundan şirket yetkilisi sanık hakkında çek düzenleme yasağı uygulanamayacağını ileri sürmüş; ancak temyiz mercii, suç tarihinde şirketi temsile yetkili olan sanık hakkında çek düzenleme yasağı uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını değerlendirmiştir.
7. Ceza Dairesi         2023/20350 E.  ,  2026/6631 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/29 E., 2023/116 K.
SUÇ : 5941 sayılı Kanun'a muhalefet
İstanbul 14. İcra Ceza Mahkemesinin 13.06.2023 tarihli ve 2023/29 E., 2023/116 K. sayılı kararıyla, sanığın, 5941 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, neticeten 47.330,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 06.11.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/119416 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/119416 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, sanığın 31/01/2021 keşide tarihli ve 45.000,00 Türk lirası bedelli çeki karşılıksız olarak keşide ettiğinden bahisle müsnet suçtan mahkûmiyetine karar verilmiş ise de,
1-Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 08/04/2019 tarihli ve 2018/4527 esas, 2019/6821 karar sayılı ilâmında " ...dosyada mevcut çek sureti üzerinde yapılan incelemede, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan miktar 158.590,00 TL olduğundan sanığın, neticeten 158.590,00 TL adli para cezası ile
cezalandırılmasına," ibaresi yazılmasına, hükmün B) bendinin diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infaza dair hükümlerin bu miktar üzerinden uygulanmasına..." şeklinde belirtildiği üzere, sanık hakkında bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan çek bedeli kadar adlî para cezasına hükmedilmesi gerektiği,
Somut olayda, şikâyete konu 31/01/2021 keşide tarihli, ...Şubesine ait ve 45.000,00 Türk lirası bedelli çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunmadığının ve çekin arka yüzüne şerh düşüldüğünün anlaşılması karşısında, 5941 sayılı Kanun'un 3/3-a-1. maddesi uyarınca ... Bankası tarafından 2021 yılı içi belirlenen muhatap bankanın, hamile süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödeme yapmakla yükümlü olduğu 2.670,00 Türk lirasının, çek bedeli olan 45.000,00 Türk lirasından mahsup edildikten sonra, sanığın bu çekin karşılıksız kalan kısmı olan 42.330,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılması yerine, 47.330,00 Türk lirası adlî para cezasına hükmedilmek sûretiyle fazla ceza tayin edilerek yazılı şekilde karar verilmesinde,
2-Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 17/10/2019 tarihli ve 2019/31481 esas, 2019/12992 karar sayılı ilâmında yer alan "Kabahatli...çek hesabı sahibi ... Gıda Turizm İnşaat Nakliyat Sanayi ve İthalat Ltd. Şti'ni temsile yetkili kişi olduğu, 03/02/2012 tarihli ve 28193 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6273 sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesi ile değişik 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1. maddesinde yer alan...çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi hakkında...her bir çekle ilgili olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilir...şeklindeki ve karar tarihinde yürürlükte olan düzenleme uyarınca sanık hakkında idarî yaptırım kararı verilemeyeceği anlaşılmakla...kabahatli hakkında verilen çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanma kararının KALDIRILMASINA..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında, somut olayda çek hesabının ...Tekstil Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğunun anlaşılması karşısında, şirket yetkilisi olarak çeki imzalayan ve çek hesabının sahibi olmayan sanık ... hakkında, çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanması kararı verilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
A. Kanun Yararına Bozma İhbarnamesindeki (2) Numaralı İstemin Değerlendirilmesinde;
Dosya kapsamına göre suç tarihinin 02.02.2021 olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesindeki düzenleme ile çek hesabı açmaktan yasaklama tedbirinin uygulanacağı kişilerin "...Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır." şeklinde belirlendiği, suç tarihi itibarıyla sanığın şirketi münferiden temsile yetkili kişi olduğunun anlaşılması karşısında, Mahkemece sanık hakkında çek hesabı açmaktan yasaklama kararı tedbirinin uygulanmasında isabetsizlik görülmemiştir.
B. Kanun Yararına Bozma İhbarnamesindeki (1) Numaralı İstemin Değerlendirilmesinde;
Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
A. Kanun Yararına Bozma İhbarnamesindeki (2) Numaralı İstem Yönünden;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
B. Kanun Yararına Bozma İhbarnamesindeki (1) Numaralı İstem Yönünden;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesindeki (1) numaralı isteminin KABULÜNE,
İstanbul 14. İcra Ceza Mahkemesinin 13.06.2023 tarihli ve 2023/29 E., 2023/116 K. sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, hüküm fıkrasının B-4. maddesinde yer alan "47.330,00 TL" ibaresi çıkartılıp, yerine "42.330,00 TL" ibaresinin eklenmesine, hükümdeki sair hususların aynen muhafaza edilmesine,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.06.2026 tarihinde karar verildi.