istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinde çek borcundan kaynaklanan ihtiyati hacze yapılan itirazların reddi kararına dair istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinde çek borcundan kaynaklanan ihtiyati hacze yapılan itirazların reddi kararına dair istinaf incelemesi.

Özet: Bir ilk derece mahkemesi, ödenmemiş 310.000 TLlik bir çek üzerinden 77.500 TL teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı vermiş; ancak borçlulardan biri, temel icra takibinin sahte ciro nedeniyle iptal edildiğini öne sürerken, diğeri çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek süregelen ceza ve hukuk davalarına atıfla itiraz etmiş, mahkeme bu itirazları reddederek mevcut istinaf sürecine yol açmıştır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2026/802 Esas

KARAR NO:2026/1145 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:03/04/2026

NUMARASI:2026/443 D.İŞ - 2026/440 K. SAYILI EK KARAR

DAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz (Finans)

KARAR TARİHİ:09/07/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 310.000,00 TL bedelli, 23/01/2026 tarihli çekten kaynaklanan borcun vadesinde müvekkiline ödenmediğini, İstanbul 11. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibine başladıklarını, takibin kesinleşmediğini belirterek, borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 04/02/2026 tarihli 2026/443 D.İŞ- 2026/440K. sayılı kararıyla; "...Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Talebin yasal dayanağı İİK'nın 257 vd. maddeleridir. Talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 310.000,00.-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE,

2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %25'i olan 77.500,00.-TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul 11.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına gönderilmesine,

3-İİK'nın 261/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haczin verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına..." karar verildiği görülmüştür.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZLAR:İhtiyati hacze itiraz eden ... ŞİRKETİ vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde ve özetle; davacı faktoring şirketi tarafından, İstanbul 11. İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, anılan takip üzerine hem keşideci/davalı, hem de lehtar tarafından ayrı ayrı takibin iptali istemli davalar ikame edildiğini, lehtar tarafından açılan davada; bonodaki lehtar imzası ile devamındaki ciranta imzasının taklit edilmek suretiyle senedin davacı faktoring şirketine temlik edildiğinin ileri sürülmüş olduğunu, yapılan yargılama neticesinde İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 11.09.2025 tarihli, 2026/59 Esas ve 2026/66 Karar sayılı ilamı ile takibin iptaline karar verildiğini, bu sebeple hukuka aykırı olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, davacının yatırmış olduğu teminatın, İİK m.259 kapsamında haksız ihtiyati haciz nedeniyle doğmuş ve doğacak zararlarının teminatı olarak muhafazasını, haksız ihtiyati haciz nedeniyle uğradıkları zararların tahsili amacıyla dava açma haklarının saklı tutulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden ... ŞİRKETİ vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde ve özetle; çekte bulunan kaşe üzerindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisi ...'e ait olmadığını, imzanın müvekkiline ait olmadığına ilişkin olarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2026/ 23851 Sor. sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, Uzunköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2026/5 E. Sayılı dosyası ile açılan "Çekin İptali" davasında, ... Bankası A.Ş. ve ...'a müzekkere yazılarak, 23.01.2026 keşide tarihli çeki kimin ibraz ettiğinin sorulması ve diğer hususların araştırılmasının talep edildiğini, öncelikle geri dönüşü imkansız zararların doğmasının engellenmesi yönünden İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 03/04/2026 tarihli 2026/443 D.İŞ- 2026/440 K. sayılı ek kararıyla; "...İİK'nun Madde 265/1 fıkrası uyarınca; "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir".İcra dosyası celbedilerek incelenmiş, ihtiyati hacze itirazların süresinde olduğu tespit edilmiştir. İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. Yukarıda anılan hükümler çerçevesinde, rehinle temin edilmemiş ve muaccel bir alacağın mevcut olduğunun yaklaşık düzeyde ispat olunması halinde mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.Somut olayda; İtiraz eden vekilince ileri sürülen diğer itiraz sebeplerinin esas yargılamanın konusunu oluşturduğu ve İİK'nın 265. maddesindeki sebeplerden herhangi birini teşkil etmediği anlaşılmış ve ihtiyati hacze itiraz edenin itirazının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:1-Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazların reddine..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURULARI: İhtiyati hacze itiraz eden ... Şirket vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin .... Şirketi ile ticari ilişkisi kapsamında çeki düzenlediğini, karşılığını bankaya yatırdığını, Çekin karşılıksız olmadığını, ödeme yasağı nedeniyle çek bedeli üzerine bankada bloke koyulduğunu, müvekkilinin bu olayda hiçbir kusurunun ve ilgisinin bulunmadığını,

Faktoring firması tarafından başlatılan icra takibinin lehtar tarafından açılan davada İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesinin 11/09/2025 tarihli, 2026/59 Esas, 2026/66 Karar sayılı kararı ile lehtar yönünden iptal edildiğini, müvekkili tarafından açılan davada 20/02/2026 tarihli, 2026/60 Esas, 2026/85 Karar sayılı ilamı ile keşideci müvekkili yönünden iptal edildiğini, Çekteki yetkili hamilin kim olduğunun yargılamayı gerektirdiğini,İhtiyati haciz kararı takibe başlandıktan sonra alınır ve uygulanırsa, karara dayanak olan takip mahkeme kararı ile iptal edilmişse artık dayanağı kalmayan ihtiyati hacizlerin varlığını sürdüremeyeceğini,Takip tarihinin 02/02/2026, ihtiyati haciz kararının tarihinin ise 04/02/2026 olduğunu, takip tarihinden sonra ihtiyati haciz kararı alındığını ve uygulandığını,Faktoring şirketinin basiretli tacir gibi hareket etmediğini, gerekli özeni göstermeden işlem yaptığını,İhtiyati haciz kararının uygulanmasının ölçüsüz olduğunu, tedbir kararını aşar nitelikte usul ve yasaya aykırı olduğunu, icra dosyasında borca yetecek miktar ilkesinin göz ardı edildiğini belirterek, arz ve izah edilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/04/2026 tarihli, 2026/443 D.İş, 2026/440 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden ... Şirket vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; karara konu olan çekin postada kaybolduğunu, C. Savcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, Uzunköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/6 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını,Müvekkili adına yapılan cirodaki imzanın şirket yetkilisi ...'e ve kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığını,İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesinin 2026/59 Esas, 2026/66 Karar sayılı kararı ile İstanbul 11. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibinin iptaline karar verildiğini, buna rağmen ihtiyati haciz kararının kaldırılmamasının hukuka aykırı olduğunu,Faktoring şirketinin fatura tevsik yükümlülüğünü yerine getirmemesinin alacağın varlığını tartışmalı hale getirdiğini, bu nedenle alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini,Faktoring şirketinin faturayla ilgili gerekli araştırmayı yapıp yapamdığına dair Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesi uyarınca resen inceleme yapılması gerektiğini, fatura sunulmamış olmasının, kanunun "faturayla tevsik edilemeyen alacak satın alınamaz" kuralının açık ihlali olduğunu, İhtiyati haciz kararının devam etmesinin müvekkilinin ticari faaliyetlerini durma noktasına getirdiğini, kredibilitesine telafisi imkansız zarar verdiğini,Faktoring şirketinin basiretli bir tacir gibi davranmayarak fatura kontrolü yapmadan ve imza sıhhatini araştırmadan çeki devralmasının, müvekkilinin uğradığı zararlardan doğrudan sorumlu olduğunu gösterdiğini belirterek, arz ve izah edilen nedenlerle, ihtiyati hacze yaptıkları itirazlarının kabulü ile, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/04/2026 tarihli, 2026/443 D.İş, 2026/440 Karar sayılı ek kararının ve ihtiyati haczin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:İstanbul 11. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Anonim Şirketi, borçluların ... Şirketi, ..., ... Şirketi, ... Şirketi oldukları, 310.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 345.306,03 TL alacak için 06/02/2026 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 23/01/2026 günlü, ... seri numaralı, 310.000,00 TL bedelli çek olarak gösterildiği tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 23/01/2026 tarihli, 310.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin ... Şirketi, lehtarının ... Şirketi oldukları, çekin arkasında sırasıyla ... Şirketi'nin, ... Şirketi'nin, ...'ın ve ... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, 23/01/2026 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılamadığının çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesinin 2026/59 Esas, 2026/66 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; davacının ... Şirketi, davalının ... A.Ş. Oldukları, yapılan yargılama sonucunda; "...6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesi ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/1. maddesi uyarınca çek yönünden alacağını ve yetkili hamil olup olmadığını fatura ile tevsik etmesi gerekmektedir.Hal böyle olunca, takibe konu edilen çekin tahsile konulabilmesi için yukarıda bahsi geçen kanun ve yönetmelikte yazılı koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarının yargılamayı gerektirdiği açıktır.Öte yandan, İİK 170/a-2. maddesi gereğince; icra mahkemesi, yasal sürede yapılan itiraz veya şikayet nedeniyle icra mahkemesine intikal eden işlerde, öncelikle, takip dayanağı senedin kambiyo vasfında olup olmadığını veya alacaklının kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip hakkının bulunup bulunmadığını re'sen inceleyerek takibin iptaline karar verebilir (Yargıtay 12 HD 2022/6802 Esas 2022/13091 Karar).Bu halde, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 8/1. maddesinde öngörülen şartın gerçekleşip gerçekleşmediği dolayısı ile alacaklının yetkili hamil olup olmadığı, alacağın miktarı ve tahsilinin gerekip gerekmediği hususları yargılamayı gerektirdiğinden resen gerçekleştirilmesi yasal düzenleme karşısında zorunlu olan inceleme ile davanın kabulü ile İİK 170/a-2. maddesi uyarınca davacı yönünden takibin iptaline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, İstanbul 11. İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasından başlatılan takibin davacı borçlu ... Şirketi yönünden İİK'nun 170/a-2. Maddesi uyarınca İPTALİNE,

2-İİK 170/a maddesinde tazminat düzenlemesi bulunmadığından davacının tazminat talebinin reddine..." karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği tespit edilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden ... A.Ş. ayrıca ... ile imzaladıkları 24/12/2025 tarihli Faktoring Sözleşmesi, ... tarafından ... Şirketi'ne düzenlenen 22/12/2025 tarihli, 2.477.280,00 TL bedelli fatura ve çek/senet tevdi bordrosunun örneğini dosyaya sunmuştur.

G E R E K Ç E:Talep ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise ihtiyati haciz kararına yapılan itirazların reddi kararına ilişkin olup, karara karşı itiraz eden vekilleri istinaf yargı yoluna başvurmuşlardır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; ihtiyati hacze konu çekin karşılıksız kaldığı, İİK’nın 257/1. maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının mevcut olduğu, çekle ilgili ödeme yasağı koyulmasının ya da takibin iptal edilmesinin ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmayacağı, itiraz edenlerin itiraz nedenlerinin İİK’nın 265. maddesinde sayılan sınırlı itiraz nedenlerinden olmadığı anlaşılmakla, Mahkemece ihtiyati haciz kararına yapılan itirazların reddine karar verilmesi yerindedir.Bu nedenle ihtiyati hacze itiraz edenler ... Şirketi ve ... Şirketi vekillerinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ihtiyati hacze itiraz edenler ... Şirket vekili ile ... Şirket vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken harçlar peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderleri olarak; ihtiyati haciz talep eden avansından kullanıldığı anlaşılan; 1.380,00 TL (posta-teb-müz) masrafının ihtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. ve .... A.Ş.' den müştereken alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 09/07/2026 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.