Trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında, davacı ölümü, mirasın reddi ve boşanmanın taraf ehliyetine etkisinin incelenerek istinaf başvurusu değerlendirmesi.
Özet: Trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat talepli davada, yerel mahkemenin küçük için manevi tazminatı kısmen kabul edip diğer talepleri reddetmesinin ardından yapılan istinaf başvurusunda, davacılardan birinin vefat etmesi, mirasçılarının mirası reddetmesi ve ebeveynlerin boşanması gibi gelişmelerin taraf ehliyeti konusunda usuli eksikliklere yol açtığı, taraf ehliyetinin davanın her aşamasında incelenmesi gereken dava şartı olduğu ve bu usuli eksiklikler giderilmeden esas hakkında karar verilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : KARAR NO : BAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : KARAR TARİHİ : İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ :DAVACI : 1- DAVALI : 1 -DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacılar tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkili ... ..., eşi ... ... ve kızları ... ... ile .../05/... tarihinde dolmuştan inip caddenin karşısına geçişi esnasında ... plakalı aracın ...'a çarpması sonucu meydana gelen yaralanmalı trafik kazası nedeniyle ... Cumhuriyet Savcılığı'nın .../... nolu dosyası ile ceza soruşturması başlatıldığını ve halen devam ettiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL (cismani zarar ) maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve 60.000,00 TL ... için, ... 'un anne ve babası için de ayrı ayrı olmak üzere 10.000,00 'er TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, Dava tarihinden önce eksiksiz ve tam bir başvuru yapılmadığından temerrütün gerçekleşmediğini, ayrıca müvekkil şirketin kazanın tarafı olmadığını, temerrüt gerçekleşmediğinden faiz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacıların dikkatsizliği nedeniyle küçük çocuk olan ... yola fırlayarak müvekkilinin aracına sol yan tarafından çarptığını, kazadan sonra müvekkilinin çocuğu alarak hastaneye götürdüğünü, müvekkilinin kaza sırasında ve sonrasında davacı tarafa maddi ve manevi destek olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davacı ... ...’in maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... ...’in manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... ...’in manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... ...’in manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan .../05/... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ... ...’e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili istinafa başvuru dilekçesinde; müvekkillerinden ... ...'in vefat ettiğini, müvekkil ... ... ile de boşandıklarını, mirasçısı sıfatına sahip diğer müvekkiller reddi miras yaptıklarını bildirdirdiğinden ... ... ile vekalet ilişkisi sona erdiğini, maluliyet yönetmeliği ve oranının hatalı olduğunu, kaza mahallinde hız limitinin 35 olduğunu, davalının hızı gözetilmeksizin ... için belirlenen % 40 kusuru kabul etmediklerini, manevi tazminatın az olduğunu, davacı anne lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, haksız fiil sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.Mahkemece, küçük ...'nın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir. Yargılama sırasında ... tarihinde davacı ...'un vefat ettiği, ölümle vekalet ilişkisinin sona erdiği, mirasçıları olan kızı ... ve eşi ... aynı zamanda davacı olduğu için taraf teşkilinin ... .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında mirasın reddi kararının kesinleştiği ... tarihine kadar sağlandığı, davacı ... ve ...'un boşanma kararının Mahkeme karar tarihinden sonra ...tarihinde kesinleştiği, mirasın reddi kararının kesinleştiği tarihten sonra davacı ... kendisine yönelik manevi tazminat talebi yönünden temsil edilmediği halde Mahkemece davacı ...'un talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Taraf ehliyeti dava şartıdır, davanın her aşamasında hakim tarafından incelenebilir, taraflar da davanın sonuna kadar bunu ileri sürebilirler. Bu itibarla, davanın taraflarından birinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir. Türk Medeni Kanunu'nun 605 ve devamı maddelerinde mirasın reddi düzenlenmiş olup, yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddedebilecekleri belirtilmiştir. Mirasın reddi halinde, mirası reddedenler yönünden davaya devam edilemez. Bu halde mirası reddetmeyerek mirasçılığı devam edenlerin katılımı ile davaya devam edilir. Mirasçıların tamamının mirası reddetmeleri halinde Türk Medeni Kanunu' nun 612. maddesinde belirtildiği üzere en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Bu durumda, yargılama sırasında vefat eden davacının dava ehliyeti sona erdiğinden ve yasal mirasçıları tarafından da davalının mirası reddedildiğinden mirasın, Türk Medeni Kanunu'nun 612 nci maddesi gereğince sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilmesi gerekir. Mirasın tasfiyesi işlemleri talebe bağlı işlemler olmayıp mirasın reddedilmesinin anlaşılması ile res'en yapılması gereken işlemlerdendir. Davacının ölümünden sonra Mahkemece mirasçıların tamamının davaya katılımının sağlanması veya terekeye temsilci atanması yoluyla taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. Mahkemece, davacı ...'un talebi yönünden terekesine temsilci atanarak karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi nedeniyle sair istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzenine aykırılık nedeniyle kararın kaldırılması gerekmiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği için davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık nedeniyle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,...-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere .. tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip