Danıştay, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen yasal düzenlemelere dayalı olumsuz güvenlik soruşturmasıyla iş akdi uzatılmayan belediye personelinin parasal haklarının faiziyle ödenmesi konusunu inceledi.
Özet: Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanun hükümlerine dayanılarak olumsuz sonuçlanan güvenlik soruşturması nedeniyle iş sözleşmesi yenilenmeyen geçici bir işçinin, bu işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi talebiyle açtığı davada; ilk derece mahkemesi güvenlik soruşturmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek işlemi iptal etmiş ancak parasal haklar konusunda karar vermemiş, bölge idare mahkemesi ise bu kararı onarken işçinin yasal faiziyle birlikte parasal ve özlük haklarının ödenmesine hükmetmiş olup, davalı belediye sözleşmenin geçici olduğunu ve yenileme zorunluluğu bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : 2024/1999Karar No : 2025/5841 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...DİĞER DAVALI : ... ValiliğiVEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarelerden İpekyolu Belediye Başkanlığı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığına bağlı ... Belediyesi Personel Anonim Şirketi nezdinde 4 aylık geçici statüde işçi olarak çalışmakta iken iş akdi sona eren davacının, hakkında yapılan inceleme neticesinde güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, süre uzatımı yapılmamasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması mümkün ise de, davacı hakkında yapılan dava konusu güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işleminin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanunu'nun 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi nedeniyle dava konusu güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gibi yine bu hukuki olmayan araştırma ve soruşturmanın Devlet memurluğuna alınma şartı olarak gösterilmesine ilişkin 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin de Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, Anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak tesis edilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işleminde ve dolayısıyla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; bununla beraber, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı anlamına gelmeyip, aksine, kararda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasanın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu, nitekim, Anayasa Mahkemesinin söz konusu iptal kararının akabinde, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kabul edilerek, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdiğinden, davalı idarece, anılan Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, mezkûr kararın uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra davacının durumunun yeniden değerlendirilebileceğinden; bu aşamada davacının yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal ve özlük hakları konusunda karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idarelerden İpekyolu Belediye Başkanlığı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; öte yandan, istinafa konu kararın hüküm kısmındaki "dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin kısmının kaldırılarak, " yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava konusu işlem tarihi olan 06/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde şeklinde düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının sözleşme süresinin 4 ay olduğu, bu sürenin bitmesinden sonra yeniden sözleşme yapma zorunluluğunun bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ :Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına; işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının işlem tarihi olan 06/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine iişkin kısım yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir. Kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava konusu işlem tarihi olan 06/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı incelendiğinde;Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, Mahkemelerin davacının istemi ile bağlı olup, istemi genişletecek biçimde karar vermeleri mümkün değildir.Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından dava dilekçesinde dava konusu işlemin iptali ile birlikte işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminde bulunulduğu halde, Bölge İdare Mahkemesi tarafından yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava konusu işlem tarihi olan 06/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, "taleple bağlılık" ilkesine aykırı olarak davacı tarafından sadece yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin istemde bulunulmuş olmasına rağmen davacının istemi aşılarak yoksun kalınan özlük haklarının da ödenmesine hükmedilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarelerden İpekyolu Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kısmen reddi ile, dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. Davalı idarelerden İpekyolu Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava konusu işlem tarihi olan 06/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Dosyanın, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.