İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, 20 yıldır teknik yenilik taşımayan, bilinen teknik duruma ait bir ürün için tescillenen faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talep edilmektedir.
Özet: Bu dava, davacı tarafından, davalının tescil ettirdiği bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün tespiti amacıyla açılmış olup, davacı, söz konusu faydalı modelin iddia edilen buluşunun yenilik ve buluş basamağı kriterlerini taşımadığını, yaklaşık 20 yıldır teknik bir yenilik olmaksızın piyasada kullanılan ve hatta taraflar arasındaki ticari ilişkilerde ve teknik şartnamelerde önceden var olan özelliklere sahip olduğunu savunmaktadır; Türk Patent ve Marka Kurumunun araştırma raporları ve ilgili bir davanın bilirkişi incelemesi de faydalı modelin yenilik ve buluş basamağı içermediğini teyit etmektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/133 EsasKARAR NO : 2026/93DAVA : Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 02/07/2024KARAR TARİHİ : 10/06/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı taraf, davacı tarafça hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep edilen tesciline hukuken imkan bulunmayan, yaklaşık 20 yıldır teknik bir yenilik olmaksızın kullanılmakta olan ürün için faydalı model başvurusunda bulunduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından araştırma raporu aksi yönde görüş bildirdiği halde eksik inceleme ile ---------- numaralı başvurusuna ilişkin tescil kararı verildiğini, ancak verilen tescil kararının SMK uyarınca hukuka aykırı olduğu ve söz konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, Davacının ----------, -------------, Enerji İzleme ve Verimlilik Arttırıcı Uygulamalar, Çiftlik Otomasyonu ve Süreç Yönetim Sistemleri, Projeye Özel Proses Otomasyon Sistemleri, Veri Toplama, Raporlama ve Analiz Yazılımı alanlarında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davacının müşterilerinden gelen taleplere göre sistemler kurduğunu ve sistem otomasyonlarını sağladığını, Davacı, davalı ---------- ile sistem satış ve kurulumu için; -----------, -----------, ----------, ---------Ş. -----------, ---------- projelerinde beraber çalışarak tasarımı, saha uygulaması ve otomasyonu tamamen davacıya ait sistem çözümlerini müşterilerine ulaştırdığını, davalı ----------- halen referans listesinde yer alan bu projeler,---------, davacının tedarikçisi olarak müşterilerin talebine uygun imalat sağlandığını ayrıca davalı --------- ---------, ----------- gibi sosyal paylaşım sitelerinde üçüncü kişilerin erişimine açtığı paylaşımların da görüleceği üzere taraflar arasında 2017'den bu yana devam eden ticari ve hukuki bir ilişki olup, ----------- davacının sistem çözümlerinde bir dönem imalat tedarikçisi olduğunu, Dava dilekçesi ekinde sunulan Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilen görüş yazısında Kaba Yem Parçalama ve Dozajlama Bunkeri başlıklı, 25-04-2022 başvuru tarihli, 21-06-2022 yayın tarihli, 21.05.2024 tescil tarihli, ----------- numaralı faydalı modelde iddia edilen buluşun yenilik içermediğini, görüşün eklerinde yer alan delillerle de görüldüğü üzere ----------- numaralı başvuruda açıklanan özelliklerin tamamı mevcutta kullanılmakta olup yenilik kriterine sahip olmadığını, Kaba yem parçalama, dozajlama ve karıştırma sistemlerinin hepsinde kullanılan unsurların; Karıştırma yapabilen dikey veya yatay tip helezon, helezon üzerinde bulunan kesici bıçaklar, hidrolik pistonlu veya manuel kapak sistemi, sistemin tartı üzerinde olması şartı nedeni ile gerekli olan bağlantı ayakları olduğunu, ------------ numaralı başvuruda bahsedilen özelliklerin hepsi bulunmakta olup bunların dışında teknik fayda sağlayacak bir özellik bulunmadığını dolayısı ile ----------- numaralı başvuruda hiçbir yenilik ileri sürülmeksizin, tamamen tekniğin bilinen durumu açıkladığını, Ürün daha önce başka firmalar tarafından bire bir aynı özellikleri taşıyacak şekilde açıklandığı, ün daha önce davalı ----------- tarafından da açıklanmış durumda olduğu ekli görüş ve görüşün delilleri ile de sabit olduğunu, ---------- -----------, ----------- gibi sosyal medya sitelerinde üçüncü kişilerin tesislerinde imalat ve kurulumu yapılmış ürünleri paylaştığını, bunları bizzat kendisinin açıklamış ve ifşa etmiş durumda olduğunu, avacının müşterisi olan -----------Ş. firması ile imzalanan teknik ve ticari şartnamenin görüşün kinde bulunduğunu, -----------Ş.'ye yapılacak ürünün detayları ve görselleri incelendiğinde ----------- numaralı başvuruda açıklanan özelliklerin tümi -----------Ş. tarafından hazırlanan10.09.2020 tarihli sözleşme eki teknik şartnamede zaten yer aldığının görüleceğini, Davalı ---------- tarafından işbu dava ile hükümsüzlüğü talep edilen ----------- numaralı faydalı modele ilişkin ------------ E. Sayılı dosyası ile aklaşık 20 yıldır teknik bir yenilik olmaksızın kullanılmakta olan ürünler için faydalı model başvurusu yaptığından bahisle davacıdan tazminat talebinde bulunduğunu, söz konusu dosyanın derdest olup davalının hukuka aykırı iddia ve taleplerini kanıtlayamadığını, İlgili hukuki dava dosyasında yapılan araştırma neticesinde, dosya Mahkeme tarafından, Bilirkişi Heyetine tevdi edildiğini, dosyaya eklenilen ilgili heyet raporu incelendiğinde yenilik ve buluş basamağı içermeyen ---------- başvuru numaralı faydalı modelin koruma kapsamında olmadığının tespit edildiğini, Davalının faydalı modeline ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından düzenlenen araştırma raporları doğrultusunda , davalının işbu davamıza konu etmiş olduğumuz faydalı modelinin yenilik ve buluş basamağı içermediğinin tespit edildiğini, Faydalı Model başvurularının tescil edilebilmesi için SMK m. 142 uyarınca faydalı modelin yenilik, buluş ve sanayiye uygulanabilir şartlarını birlikte taşıması gerekmektiğini ancak yukarıda izah edildiği üzere davalı tarafından başvuruda bulunulan ve hukuka aykırı şekilde tescil kararı verilen Kaba Yem Parçalama ve Dozajlama Bunkeri başlıklı, 25-04-2022 başvuru tarihli, 21-06-2022 yayın tarihli, 21.05.2024 tescil tarihli, ---------- numaralı faydalı modelde buluşun yenilik içermediğini iddia ederek Söz konusu faydalı modelin yenilik, buluş basamağı veya korunmaya değer bir modelleme içermediği dikkate alındığında davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, tazminat talep etme ve şikayetçi olma dahil her türlü yasal hakları saklı kalmak kaydıyla davalının ------------ numaralı Faydalı modelinin tescil edilebilmesinin mümkün olmadığı, tüm dünyada bilinen ve kullanılan tekniğin bilinen durumunu aşar nitelikte SMK m.144 uyarınca yenilik içermediğinden bahisle davalının ------------- numaralı Faydalı Model tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket adına 'kaba yem parçalama ve dozajlama bunkeri' buluş başlığı altında 25.04.2022 tarihinde ----------- tescil numarası ile Türk Patent ve Marka Kurumuna başvuruda bulunulduğunu Faydalı model sahibi davalı şirkete kaba yem parçalama ve dozajlama bunkeri buluş başlığı altında No: ---------- Y sayılı faydalı model belgesi verildiğini, bu belge, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 25/04/2022 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle korunmak üzere 21/05/2024 tarihinde verildiğini, Bunun yanı sıra davaya konu yem makinelerinin----------- nolu başvuru numarası ile 14.04.2022 tarihinde başvurusunun yapıldığını ve 06.06.2022 tarihinde yayınlanarak tescil edildiğini, söz konusu faydalı model ve patent yenilik içeren buluşlar olduğunu, bu tasarımın, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 14/04/2022 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunmak üzere Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edildiğini ve No: ----------- tasarım tescil belgesi 04/10/2022 tarihinde düzenlendiğini, davacı yanın iddia ettiğinin aksine söz konusu faydalı modelin yenilik içeren buluş olduğu tescille kanıtlanmış olup davacı tarafın beyanları asılsız ve hukuka aykırı olduğunu, Davacı tarafın dilekçesinde sayılan ----------, ----------, ---------, ----------Ş., --------- firmalarına ilişkin projelendirmesi, satış, kurulum ve satış sonrası hizmetleri için davacı şirketin hiç bir işlem yapmadığını, davalı şirketin bu işlemlere yönelik yukarıda belirtilen firmalara kesmiş olduğu faturalarla işin davalı şirket tarafından yapıldığının ortaya çıkacağını, Davacı ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkide davacı şirket, davalı şirketin — elektrik malzemelerinin tedarikçisi olduğunu, davalı şirketin yapmış olduğu tesislerde malzeme alımını davacı şirketten yaptığını, davacı şirketin malzeme tedarikçisinden ibaret olduğunu, davacı şirketin davalı şirket gibi tesis kurulumu yapmak gibi bir faaliyet alanı olmadığını, davaya konu tasarım, patent ve faydalı modelin davacı şirketin iştigal alanı bile olmadığını, Söz konusu patent ve faydalı model sıradan hayvan beslemeye yönelik bir makine olmayıp Türk Patent ve Marka Kurumuna ait faydalı model ve tasarım tescil belgeleriyle kanıtlanmış bir çok yeniliği içeren buluş olduğunu, Faydalı model belgesindeki sistemin yenilikçi ve ayırt edici özelliğinin bulunduğunu ve diğer pek çok araçta bulunmadığı açık olup bunker alanında büyük kolaylık sağlayan bir buluş olduğunu, ----------Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi derdest ----------- Esas sayılı dosyaya kin olarak Bilirkişi Mak. Müh. --------- tarafından düzenlenen 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacının faydalı model başvurusunun | nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve ---------- nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamına tecavüz oluşturduğu şeklinde sonuç ve kanaat bildirdiğini, yapılan bu tespit İle davacı şirketin kullanım şeklinin sinai mülkiyet hukukundan kaynaklanan haklara tecavuz niteliğinde olduğunu, davacı şirketin somut kullanım şekli 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda yer alan fiilleri kapsamakta olup kullanım şekli açık bir şekilde yasaya aykırılık oluşturduğunu, söz konusu faydalı modelin taklit edilmesi nedeniyle davalı şirketin maddi-manevi zarar gördüğünü, Kaba yem ve parçalama ve dozajlama bunkeri buluşunun konusu üst kısımda bunker gövde, yanlarda vidalı konveyör, alt kısımda gövde alt şase ve ana zemin şase ana parçalarını içeren kaba yem parçalama ve dozajlama bunkeri olduğunu, Bu buluş ile büyükbaş ve küçükbaş hayvan beslenmesinde kullanılan kaba yemlerin hayvanların kolayca tüketeceği boyutlara getirildiğini ve kaba yem karışımını homojen hale gelmesini sağladığını, Kesif ve toz yem dikey silosu buluşunun konusunu en üst kısımda yemlerin konulduğu üst ağız silindir bölüm ve geniş konik bölüm yanlarda altlarında tartı ayakları bulunan ayaklar, yan kısımda konik kapak, taban altında helezyon konveyör ile içte yer alan tahrik mekanizmasının hareket ettiren motorlu redüktör ana parçalarını içeren kesif ve toz yem dikey silosu olduğunu, bu buluşun büyükbaş ve küçükbaş hayvan beslenmesinde kullanılan kesif ve toz yem karışımlarının homojen bir şekilde saklanması ve tahliyesinde kullanılan silolarda yapılan yeniliklerle ilgili bir olduğunu, Davacı şirketin hukuka aykırı nedenlerle ve asılsız iddialara dayanarak açmış olduğu bu davada davacı tarafın haksızlığı, gerek ---------- Asliye Hukuk Mahkemesinin --------- D.İş Sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu gerekse ----------- Esas görevlendirilen Bilirkişi Mak. Müh. ------------ tarafından hazırlanan 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davalı şirket tarafından davaya konu edilen patent ve faydalı model başvurusuna ilişkin ürünlerin yenilik ve buluş basamağı içerdiğinin net bir şeklide ortaya konulduğunu, bununla birlikte derdest dosyada çelişkiyi gidermek amaçlı yeni bir heyetten rapor alınmasına da 04/07/2024 tarihli 5. Celsede ara karar verilmiş oduğu ve dosya bilirkişi incelemesinde olduğunu iddia ederek Davacı tarafın açmış olduğu davaya ek olarak delillerinin kuvvetlenmesi açısından ---------- Esas sayılı dosyasının ve ---------- D.İş dosyasının celbini ve ikame edilen davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : davalı adına tescilli ----------- numaralı faydalı modelin yeni olmadığı iddiasıyla hükümsüzlüğü taleplidir. Mahkememizde aldırılan 25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; ------------ nolu faydalı modelin yenilik kriterini taşımadığı sonuç ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır Mahkememizde aldırılan 13/02/2026 uyap tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı tarafından Kök rapora yönelik itirazlar gereğince dosyada Ek rapor tanzim edilmesi yönünde ara kararı gereğince dosya münderecatı ve itiraz dilekçesiyle birlikte tekrar değerlendirildiğinde davaya konu ----------- no'lu faydalı modelin yenilik kriterini sağlamadığı yönündeki Kök raporumuzdaki görüşlerimizin devam ettiğine dair raporunu sunmuşlardır .Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalı adına tescilli ----------- numaralı faydalı modelin buluş içermeyen yeni olmayan tekniğin bilinen durumunu aşmadığı iddiasıyla hükümsüzlüğüne ilişkin olup davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce aldırılan 25/06/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda faydalı modelin yeni olmadığının belirtildiği, itiraz üzerine aynı heyetten aldırılan ek raporda da faydalı modelin yeni olmadığı belirtilerek hükümsüzlüğünün talep edileceğinin belirtildiği, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı adına tescilli ------------ numaralı faydalı modelin "kaba yem parçalama ve dozajlama bunkeri" başlıklı olup 20 istemden oluştuğu, davacı tarafından delil olarak sunulan dava dışı ------------Ş tarafından hazırlanan 10/09/2020 tarihli dava dışı ----------Ş. İle aralarında düzenlenen ---------- yapımı konusundaki sözleşmenin eki teknik şartname bilirkişi heyeti tarafından incelenmiş, incelendiğinde, davalıya ait faydalı modelin bağımsız istem 1, bağımlı 11,10,12,7,13,6,3,18,19,5,17,8,12,15,20,4 numaralı istemlerin teknik şartnamede olduğunun teknik şartname tarihinin faydalı model başvuru tarihinden önce olduğu, buna göre de davalı faydalı modelinin yeni olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın mahkememiz uzmanlık alanı dışında olması sebebiyle bilirkişi heyeti tarafından yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:HÜKÜM:Davanın KABULÜ ile davalı adına tescilli ------------- numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne,1-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL' nin mahsubu ile eksik alınan 304,40 TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye gelir kaydına, 2-Davacı tarafından yapılan toplam 15.872,00 TL yargılama gideri ve 427,60 TL harç toplamı olan 16.299,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 55.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/06/2026