istanbul bölge adliye mahkemesi, haysiyet kurulunun eleştiri sınırlarını aşmayan ifadeler nedeniyle uyguladığı hak mahrumiyeti cezasının iptaline hükmetti.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, haysiyet kurulunun eleştiri sınırlarını aşmayan ifadeler nedeniyle uyguladığı hak mahrumiyeti cezasının iptaline hükmetti.

Özet: Bir meslek birliğinin haysiyet kurulu tarafından üyesi hakkında verilen "hak mahrumiyeti" disiplin cezasının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi, cezanın dayanağı olan mesajların eleştiri sınırları içinde kaldığı ve hakaret niteliği taşımadığı, meslek birliği yöneticilerinin kamuya mal olmuş kişiler gibi eleştiriye daha fazla katlanması gerektiği gerekçesiyle, üyelikten çıkarılmaya yönelik bu hak mahrumiyeti kararının ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı olduğuna hükmederek iptaline karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/671 Esas

KARAR NO: 2026/937

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul 3. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 15/01/2024

NUMARASI: 2022/175 E. - 2024/7 K.

DAVANIN KONUSU: Haysiyet Kurulu Kararının İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/05/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Haysiyet Kurulu tarafından Müvekkili ... hakkında 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararı ile disiplin ceza kararı vaaz ettiğini, bu hukuksuz karar ile müvekkiline hak mahrumiyeti oluşturduğunu, işbu karara dün muttali olan müvekkili davasını da bugün ikame ettiğini, “...’a Üye Disiplin Yönergesinin 7c ve 7e Maddesi gereğince “Hak Mahrumiyeti” cezası uygulanmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” İbareleriyle müvekkili hakkında uygulanan hukuka aykırı karar ortaya konduğunu, yargılama sonunda ... Haysiyet Kurulu’nun Hukuka ve yönetmeliğe açıkça aykırı 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı KARARININ İPTALİNE, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ..., ... Yönetim Kurulunun 06.07.2022 tarihli ve 1236/9 sayılı kararı kapsamı uyarınca Haysiyet Kuruluna sevk edildiğini, İlgili toplantıda alınan karar gereğince davacıya ilgili husus noter kanalıyla tebliğ edilmiş ve kendisine ihtarnamenin adresine tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yazılı savunmasını verebileceği veya 11.08.2022 tarihinde saat 13:00-14:00 arasında ... Genel Merkezinde Haysiyet Kurulunun önünde savunmasını verebileceği ihtar edildiğini, davacının iddiasının aksine söz konusu ihtarnamemin ekinde davacının hakaret, iftira içeren sosyal medya paylaşımları mevcut olduğunu, İlgili karar davacıya noter aracılığıyla ihtar edildiğini, toplantı ve karar süreçlerine dair evraklar ve davacı yana gönderilen ihtarnameler dilekçe ekinde eklendiğini, ... bağımsız bir meslek birliği olduğunu, ve şahıslardan ayrı bir kurumsal kimliğe sahip olduğunu, ... Haysiyet Kurulu davacı hakkında hukuka ve kurum yönetmelik ve işleyişine uygun olarak "Hak Mahrumiyeti" kararı verdiğini, "müştekinin şikayeti ekindeki şüpheliye ait facebook paylaşımının incelenmesinde, bir bütün olarak değerlendirildiğinde, şüphelinin müştekiyi ağır şekilde eleştirdiği ve müştekinin durumuyla ilgili kamuoyunu aydınlatıcı ibareler kullandığı, net bir şekilde hakaret suçunu oluşturacak nitelik ve yoğunlukta bir ibare kullanmadığı, bu itibarla şüpheliye yüklenen hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla, kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına" denilerek dosya hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, ... Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül'le tamamen aynı paylaşımları yapan Ali Osman Erbaşı hakkında alınan söz konusu karar, başkanın suçsuzluğunun da ispatı niteliğinde olduğunu, Davacı ... ... çalışanları ya da mensupları tarafından birçok kez şikayet edilmiş, hakkında davalar açıldığını, davacı ... hakkında ... Haysiyet Kurulu birçok defa disiplin cezası uygulanmasına karar vermiş olup, ... tarafından bu kararların iptali için sayın mahkemelerinizde dava açıldığını, bu dava ve soruşturma dosyalarının da mahkemece incelenmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesin kararıyla; Yönerge'nin 9.maddesi gereğince ...’a kayıtlı üyeler hakkında işbu Yönerge’de öngörülen yaptırım uygulama ve disiplin cezası verme yetkisi ... Haysiyet Kuruluna ait olmakla birlikte ceza hukuku alanında olduğu gibi idari yaptırımlara ilişkin düzenlemelerde de kuralların, önleme ve değiştirme amaçlarına uygun olarak ölçülü, adil ve orantılı uygulanması gerekmekte olup ceza hukuku alanında olduğu gibi hak yoksunluğu getiren düzenlemelerde de hukuka aykırı eylem ile yaptırım arasında adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygunluk bulunması şarttır. Bu kapsamda dosya kapsamındaki belge ve delillerin tetkiki ile varılan vicdani kanaat neticesinde; karara dayanak gösterilen davacı whatsapp mesajlarının hakaret ve tahkir edici nitelikte olmadığı, mesajlardaki beyanların eleştiri sınırları içerisinde kaldığı, ifadelerin davalı Meslek Birliği'nin yararlarını zedeleyici olduğunu ispata elverişli delillerin mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim topluma örnek teşkil eden sanatçıları temsil eden ve onlar adına hareket eden Meslek Birliği yöneticilerinin bulunduğu makamın, kamuya mâl olmuş kişiler gibi eleştiriye, bu eleştiriler sert nitelikte dâhi olsa daha fazla katlanmaları gerekmekte olup davacının eleştiri sınırlarında kalan ifadelerinden dolayı kendisine üyelikten çıkarılmaya yönelik hak mahrumiyeti cezası verilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmakla; "Davanın KABULÜ ile;

... Haysiyet Kurulunun 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararının iptaline, karar verilmiştir.

İSTİNAF:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının sosyal medyadaki paylaşımlarının eleştiri sınırını aşarak müvekkil meslek birliğinin onur, şeref ve saygınlığını zedelediğini, kendisinin özellikle ... yönetim kurulu üyeleri ve çalışanları hakkında asılsız iddialarda bulunduğunu, sundukları örnek paylaşımlarda "yalan üstüne yalan söylüyor, arsızlık, yüzsüzlük" gibi ifadeler kullanarak hakaret ettiğini, her ne kadar davacı bu durumu demokratik haberleşme hakkı olarak savunsa da geçmişte de benzer eylemleri nedeniyle Haysiyet Kurulu tarafından defalarca yaptırıma uğratıldığını ve bu eylemlerini ısrarla sürdürdüğünü, 26/08/2022 tarihli toplantıda alınan karar uyarınca kurumun manevi şahsiyetine zarar verdiği, kişisel verileri usulsüz kullanarak üyeleri taciz ettiği ve daha önce üç kez hak mahrumiyeti almasına rağmen düzelmediği gerekçesiyle oy birliğiyle üyelikten çıkarıldığını, yerel mahkemenin ise bu yaptırımı ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı bularak iptal ettiğini ancak davacının eylemlerinin sistematikliği ve sürekliliği göz önüne alındığında mahkeme kararının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, ... Haysiyet Kurulu tarafından davacıya yönelik verilen ''Hak Mahrumiyeti'' kararı yerinde olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu, Davalı ... Haysiyet Kurulu tarafından davacı hakkında verilen 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararı ile disiplin ceza kararının iptali davasıdır.

Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği Üye Disiplin Yönergesi Bölüm II'de yaptırımlar öngörülmüş olup 4. maddesi kapsamında işbu Yönerge ile ... üyeleri hakkında hatalı veya kusurlu bazı fiilleri dolayısıyla uygulanabilecek yaptırımlar ile yaptırım uygulanacak fiiller; a) Uyarı, b) Kınama, c) Hak mahrumiyeti, d) Üyelikten çıkarma şeklinde düzenlenmiştir.

Yönerge'nin 9.maddesi gereğince ...’a kayıtlı üyeler hakkında işbu Yönerge’de öngörülen yaptırım uygulama ve disiplin cezası verme yetkisi ... Haysiyet Kuruluna ait olmakla birlikte ceza hukuku alanında olduğu gibi idari yaptırımlara ilişkin düzenlemelerde de kuralların, önleme ve değiştirme amaçlarına uygun olarak ölçülü, adil ve orantılı uygulanması gerekmekte olup ceza hukuku alanında olduğu gibi hak yoksunluğu getiren düzenlemelerde de hukuka aykırı eylem ile yaptırım arasında adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygunluk bulunması şarttır.

Somut olayda, Kurulca ...'un ...'a bildirdiği son güncel adresine, ... Haysiyet Kurulu Yönergesi li hükümlerine göre, işbu tutanak ekinde sureti yer alan paylaşımlarının kendisine ait olup olmadığı ve isnad olunan beyanları ile ilgili olarak kendisine yapılacak ihtarnamenin adresine tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 (yedi) gün içinde Kurula yazılı savunma yapabileceğine ilişkin alınan kararın davacıya ihtarname ile tebliğe çıkartıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu ... Haysiyet Kurulu'nun davacı hakkında verilen 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararının içeriğinin incelenmesinde ise; savunmanın alındığı toplantıda başka fiillerin de isnat edildiği, "CK" isimli ... üyesini taciz ettiği iddiası, SG isimli ... çalışanını taciz ve işten çıkarılma iddiası, ... Birlik ve Yenilik isimli Facebook grubunda iftira, hakaret ve küçük düşürücü paylaşımlar yaptığı, ... yönetimini iş yapamaz hale getirdiği, Yönetim Kurulu üyeliği yaptığı dönemde üyelerin kişisel bilgilerini alarak onları sık sık taciz ettiği, üç kez hak mahrumiyeti almasına rağmen fiillerine devam ettiği iddialarının ileri sürüldüğü ve bu fiillerden dolayı dava konusu disiplin ceza kararının verildiği anlaşılmıştır.

Davacıya isnat edilen fiillerin bildirildiği ve savunmasının istendiği ihtarnamede yer almayan konuların dikkate alınarak disiplin cezası tertibinin usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte davacı tarafça dosyaya sunulan belgelerden; "CK" isimli ... üyesini taciz ettiği iddiasına ilişkin Kartal CBS'na 2013/57854 sayılı soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiği, SG isimli ... çalışanını taciz ve işten çıkarılma iddiası yönünden İş Mahkemesinde işe iade davası açıldığı, İş Mahkemesi kararında, davacı SG'nin iddialarının doğru olup olmadığının bilinmediği, çalışanın iş akdinin feshinin haklı yada geçerli olduğu ispatlanamadığından davanın kabul edildiğinin açıklandığı, davacının Yönetim Kurulu üyeliği yaptığı dönemde üyelerin kişisel bilgilerini alarak onları sık sık taciz ettiğine yönelik iddia yönünden delil bulunmadığı, davacının bu soruşturma ile ilgili ifadesinde, numaraları toplantıda sohbet sırasında aldığını, mesaj almak istemiyorlarsa kendisine bildirebilecekleri yada engelleme imkanlarının bulunduğunu beyan ettiği, ... Birlik ve Yenilik isimli Facebook grubunda iftira, hakaret ve küçük düşürücü paylaşımlar yaptığına dair iddia yönünden ise dosyadaki paylaşımların hakaret ve küçük düşürücü nitelikte değil, eleştiri/ağır eleştiri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, mahkemece sonuç olarak disiplin cezası kararının iptali yerinde ise de, mahkemece gerekçeli kararda davacıya isnat edilen fiillerden sadece sosyal medya paylaşımlarının değerlendirilmesi nedeniyle karar gerekçesinin düzeltilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, düzeltilmiş gerekçe ile ... Haysiyet Kurulunun 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararının iptaline, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,

2- İstanbul .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../01/2024 tarih, 2022/... E., 2024/. K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden düzeltilmiş gerekçe ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

3- Davanın KABULÜ ile;

... Haysiyet Kurulunun 26/08/2022 tarih ve 2.4/2751 sayılı kararının iptaline,

4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;

4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile 651,30 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan: 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 281,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 453,90 TL'nin, davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

4/c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;

5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 1169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 165,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.334,40 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,

5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 21/05/2026